Hravitacyjnaja madel NASA demanstruje «bulbapadobnuju» formu Ziamli

Hravitacyja dziejničaje na pavierchni Ziamli nieraŭnamierna, pakolki na jaje siłu niepasredna ŭpłyvajuć masiŭnyja łancuhi hor, hłybokija akijanskija ŭpadziny i roźnica ŭ ščylnaści parod u nietrach płaniety. Kab zrabić hetyja adroźnieńni bačnymi i zrazumiełymi, daśledčyki vykarystoŭvajuć hieoid — admysłovuju matematyčnuju madel hravitacyjnaha pola Ziamli. Na jaje źviartaje ŭvahu EuroNews.

Hetaja madel ujaŭlaje saboj tearetyčnuju pavierchniu Suśvietnaha akijana, na jakuju nie ŭpłyvali b prylivy, chvali ci viecier, a tolki siła pryciahnieńnia i viarčeńnie płaniety. U tych miescach, dzie kancentracyja masy bolšaja, siła hravitacyi macniej pryciahvaje vadu, stvarajučy na pavierchni hieoida ŭmoŭnyja ŭzvyššy. U toj ža čas tam, dzie masa mienšaja, uzrovień umoŭnaha akijana apuskajecca, utvarajučy svojeasablivyja ŭpadziny.

Na pradstaŭlenaj NASA vizualizacyi adchileńni vyšyni hieoida byli značna pierabolšany — u 10 000 razoŭ, kab zrabić hravitacyjny reljef bolš vyraznym dla čałaviečaha voka. U rečaisnaści ž roźnica pamiž samym vysokim i samym nizkim punktami hetaj madeli składaje 191 mietr.

Najbolš zaŭvažnaje ŭzvyšša hieoida zafiksavana ŭ rajonie Isłandyi, dzie jaho ŭzrovień na 85 mietraŭ pieravyšaje matematyčny etałon. Samaja hłybokaja hravitacyjnaja anamalija znachodzicca na poŭdzień ad Indyi: tam umoŭnaja pavierchnia mora apuskajecca na 106 mietraŭ nižej za ŭstalavanuju normu.

Stvareńnie takoj detalovaj madeli stała mahčymym dziakujučy kałasalnaj navukovaj pracy, jakaja achoplivaje 15 hadoŭ bieśpierapynnych nazirańniaŭ. Navukoŭcy apracavali bolš za miljard pakazčykaŭ, sabranych hrupaj z 19 spadarožnikaŭ. Siarod ich klučavuju rolu adyhrali danyja misii NASA «Gravity Recovery and Climate Experiment» (GRACE) i spadarožnika Jeŭrapiejskaha kaśmičnaha ahienctva «Gravity Field and Steady-State Ocean Circulation Explorer» (GOCE).

Lumpy potato or just math?

The geoid is a mathematical model of Earth's gravitational field, not what Earth actually looks like. Gravity is stronger where there's more mass, so when those differences are scaled up by a factor of 10,000, the geoid gets lumpy. pic.twitter.com/6Z76seIkrE

— NASA Earth (@NASAEarth) August 11, 2026

Siońnia daśledčyki vykarystoŭvajuć hieoid dla hłybokaha vyvučeńnia hravitacyjnaha pola Ziamli i nazirańnia za tym, jak jano źmianiajecca pa miery pieramiaščeńnia pa płaniecie mas vady, lodu i inšych rečyvaŭ. Pavodle zajavy NASA, hetaja infarmacyja maje stratehičnaje značeńnie dla sučasnaj kartahrafii, tapahrafii i vysokadakładnaj navihacyi, dazvalajučy lepš razumieć hłabalnyja pracesy, što adbyvajucca na našaj płaniecie.

• 7
• 0
• 1
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0