Test dla Kira Starmiera. U Brytanii čakajuć miascovych vybaraŭ — i biesprecedentnych vynikaŭ
Ledź nie hałoŭnaja intryha hetych vybaraŭ — nakolki mocny ŭdar atrymaje Lejbarysckaja partyja. Ale akramia hetaha ŭdaru moža padvierhnucca sama dvuchpartyjnaja sistema.

Siońnia ŭ Vialikabrytanii projduć najbujniejšyja vybary z momantu prychodu da ŭłady lejbarystaŭ dva hady tamu. U Anhlii projduć vybary ŭ 136 miascovych radaŭ, a Uels i Šatłandyja prahałasujuć za svaje nacyjanalnyja parłamienty, piša Bi-bi-si.
Ci nie hałoŭnaja intryha hetych vybaraŭ — nakolki mocny ŭdar atrymaje Lejbarysckaja partyja. Ale akramia hetaha ŭdar moža źviedać sama dźviuchpartyjnaja sistema, na jakoj brytanskaja palityka trymałasia bolš za stahodździe.
Kansiervatyŭnaja partyja zmahajecca tolki za toje, kab zachavać pazicyi, libierał-demakraty, zialonyja i pravyja z partyi Reform UK čakajuć pakul tolki łakalnych, ale raniej niebyvałych pieramoh.
Rady rajonaŭ haradoŭ i nievialikich administracyjnych terytoryj u Vialikabrytanii — vybarnyja. Hety ŭzrovień ułady znachodzicca ŭ samym blizkim kantakcie z nasielnictvam.
Rady adkazvajuć za dobraŭparadkavańnie, ramont miascovych daroh, zbor śmiećcia, dapamahajuć pažyłym ludziam, padtrymlivajuć łakalnyja inicyjatyvy, dapamahajuć škołam i biblijatekam. Miascovyja rady razhladajuć pytańni budaŭnictva abo pierapłaniroŭki damoŭ na ich terytoryjach.
Vybary projduć u 136 radach z 317-ci.
Pavodle danych niezaležnaha analityčnaha centra Institute for Government, zaraz u 66 sa 134 (jašče dva tolki stvoranyja, i vybary tam projduć upieršyniu) miascovych orhanaŭ ułady bolšaść — u lejbarystaŭ, u 16 — u kansiervataraŭ, u 13 — u libierał-demakrataŭ, u adnym — u niezaležnych deputataŭ.
Jašče ŭ 38 jarka vyjaŭlenaj bolšaści niama ni ŭ adnoj partyi, jany kirujucca kaalicyjami.
Analizujučy apytańni, jakija rehularna pravodziacca, brytanskaja presa piša pra toje, što lejbarystaŭ čakaje adno z samych balučych paražeńniaŭ za dziesiacihodździ.
Da 7 maja samaj nizkaj pazicyjaj ich elektaralnaha padzieńnia na miascovych vybarach byŭ 2009‑y hod — u lejbarystaŭ było tolki kala 20% deputackich miescaŭ na miascovym uzroŭni ŭ paraŭnańni z prykładna 38% u 2004 hodzie. Hetym razam apytańni im pradkazvajuć ad siły 19%.
Hazieta Guardian cytuje Styviena Fišera, prafiesara palityčnaj sacyjałohii Oksfardskaha ŭniviersiteta. Pavodle jaho padlikaŭ, lejbarysty straciać 74% ad kolkaści zajmanych imi miescaŭ, za jakija idzie baraćba.
Takoje padzieńnie papularnaści mienš čym za dva hady va ŭładzie analityki źviazvajuć ź nierašučaściu lidara Kira Starmiera i paprakajuć jaho ŭ tym, što jon nie zmoh skarystacca bolšaściu ŭ parłamiencie dla praviadzieńnia nieabchodnych reformaŭ. Ekanomika nie raście abiacanymi tempami, vybarščyki niezadavolenyja jakaściu žyćcia.
Skandał z pryznačeńniem pasłom u ZŠA Pitera Mandelsona (jaki, jak vyśvietliłasia, pravaliŭ pravierku na adpaviednaść pasadzie pierad pryznačeńniem i abvinavačvajecca ŭ pieradačy sakretnaj infarmacyi asudžanamu za piedafiliju amierykanskamu finansistu Džefry Epštejnu) staŭ mocnym piersanalnym reputacyjnym udaram dla Starmiera i padniaŭ pytańnie pra jaho budučyniu na pasadzie premjera.
Surjoznaje paražeńnie lejbarystaŭ na miascovych vybarach ryzykuje jašče bolš pahoršyć jaho stanovišča.
Łondan zielanieje i pravieje
Žorstki ŭdar lejbarysty mohuć atrymać u Łondanie, dzie 7 maja buduć vybiracca saviety deputataŭ usich 32 haradskich rajonaŭ. Zaraz u partyi bolšaść u 21 rajonie. Sacyjałahičnaja kampanija YouGov pradkazvaje, što paśla 7 maja ich moža zastacca 15.
Vydańnie Independent piša, što heta budzie najhoršy vynik dla Lejbarysckaj partyi z 1982 hoda — časoŭ mahutnaści premjera Marharet Tetčer — tady lejbarysty kantralavali ŭsiaho 12 rajonaŭ.
Pavodle papiarednich raskładaŭ YouGov, partyja zialonych pretenduje na bolšaść hałasoŭ u čatyroch rajonnych radach stalicy, Reform UK — u troch. Heta budzie samy značny vynik u historyi hetych partyj.
Pry hetym sacyjołahi ahavorvajucca, što z-za asablivaściaŭ elektaralnaj sistemy bolšaść hałasoŭ nieabaviazkova tranślujucca ŭ bolšaść miescaŭ u saviecie.
Za lubuju partyju, akramia…
Pavodle acenki prafiesara palityčnaj sacyjałohii z Oksfarda Styviena Fišera, partyja pravych papulistaŭ Reform UK atrymaje 2260 novych miescaŭ u radach, što ŭtraja pavialičyć jaje miascovaje pradstaŭnictva ŭ Anhlii.
Partyja zialonych — z fokusam na klimacie i ekałohii i levaj ekanamičnaj prahramaj — isnuje jašče z pačatku 1970‑ch hadoŭ. Raniej im udavałasia vybirać na roznych uzroŭniach asobnych deputataŭ, zaraz YouGov pradkazvaje im bolšaść hałasoŭ u čatyroch łondanskich rajonach.
Libierał-demakraty, jakija abjadnalisia ŭ kancy 1980-ch, užo pradstaŭleny na miascovym uzroŭni. Zaraz ža ŭ asobnych rajonach Łondana jany mohuć atrymać biesprecedentnyja dla ich 36-49% hałasoŭ.
Hetyja miascovyja vybary nanosiać udar nie tolki pa kirujučaj partyi, a pa palityčnym duumviracie, jaki skłaŭsia za dziesiacihodździ, ź lejbarystaŭ i kansiervataraŭ, jakija jašče niadaŭna spaborničali ŭ asnoŭnym adzin z adnym.
Vybarščyki stamilisia ad abiedźviuch partyj, u apošnija hady ideałahičnaja roźnica pamiž imi stanaviłasia ŭsio mienš zaŭvažnaj, a skandałaŭ ź ich udziełam było ŭsio bolš. Reform budzie adbirać hałasy ŭ kansiervataraŭ, Partyja zialonych — u lejbarystaŭ.
Brytanskija miedyja čakajuć «biesprecedentnych» dla krainy vynikaŭ.
Budučynia nacyjanalistaŭ u Šatłandyi i Uelsie
Vybary taksama projduć u parłamientach Šatłandyi i Uelsa — abodva rehijony majuć značnuju aŭtanomiju, u tym liku ŭłasnyja zakanadaŭčyja schody i ŭrady.
Najbolšaja intryha zachoŭvajecca va Uelsie. Pavodle apytańniaŭ, lejbarysty — najbujniejšaja partyja rehijonu, jakaja vyjhravała vybary ŭ miascovy parłamient z momantu jaho zasnavańnia ŭ 1999 hodzie — mohuć u hety raz zaniać tolki treciaje miesca.
Baraćba za pieršaje razhorniecca pamiž Reform i valijskimi nacyjanalistami z Plaid Cymru (Partyja Uelsa). Zrešty, navat kali Reform nabiare bolš za ŭsio hałasoŭ, u pravych niama vidavočnych kaalicyjnych partnioraŭ.
Heta značyć, što pieršym ministram (faktyčna lidaram) Uelsa z najbolšaj vierahodnaściu stanie kiraŭnik Plaid Cymru Run ap Ijorviert. U intervju žurnalistam jon kazaŭ, što nie budzie damahacca niezaležnaści rehijonu, jak heta rabiła Šatłandskaja nacyjanalnaja partyja (SNP).
U lubym vypadku, jak adznačaje časopis Economist, heta budzie histaryčnaja pieramoha dla valijskich nacyjanalistaŭ.
U Šatłandyi ž uładu, chutčej za ŭsio, zachavaje SNP, jakaja kiruje z 2007 hoda. Ale Reform maje šancy pavialičyć svajo pradstaŭnictva z adnaho da 20 miescaŭ, što zrobić jaje druhoj pa kolkaści partyjaj u parłamiencie.
Lider SNP i pieršy ministr Šatłandyi Džon Suini ŭžo vyklučyŭ supracoŭnictva z partyjaj Najdžeła Faradža. Ale papularnaść u rehijonie pravych, jakija vystupajuć za niepadzielnaść Złučanaha karaleŭstva, pasyłaje miascovamu ŭradu sihnał pra toje, što niezaležnaść nie tak mocna chvaluje šatłandcaŭ, jak raniej.
Kamientary