Chto takaja Elis Chuanh — mierkavanaja kitajskaja špijonka, jakaja zaviała raman z kiraŭnikom Nvidia
Elis Chuanh pačynała karjeru ŭ žurnalistycy i finansavym siektary Kitaja, a paśla stała ŭpłyvovaj fihuraj u biznesie štučnaha intelektu. Ciapier amierykanskija śpiecsłužby padazrajuć jaje ŭ pracy na kitajskuju raźviedku. The New York Times vyśvietliła novyja padrabiaznaści jaje minułaha i suviaziaŭ.
Niadaŭna vakoł amierykanskaha technałahičnaha hihanta Nvidia razhareŭsia špijonski skandał. Pavodle amierykanskaj raźviedki, kiraŭnik kampanii Džensen Chuanh moh stać abjektam apieracyi kitajskich śpiecsłužbaŭ. Padazreńni vyklikała jaho blizkaja suviaź z kitajskaj biznesoŭkaj Elis Chuanh, jakaja, jak ličać u Vašynhtonie, pracavała na Piekin.
8 listapada Džensen Chuanh pryznaŭsia ŭ zdradzie žoncy, a Nvidia abviaściła niezaležnaje rasśledavańnie. Pry hetym kampanija padkreśliła, što pakul nie maje padstaŭ ličyć, byccam jaje kamiercyjnyja sakrety abo nacyjanalnaja biaśpieka ZŠA apynulisia pad pahrozaj. Kitaj adchiliŭ abvinavačvańni ŭ špijanažy.
Žurnalisty The New York Times vyvučyli karparatyŭnyja dakumienty za 15 hadoŭ i pahavaryli ź ludźmi, znajomymi ź biznesam Chuanh. Tak jany adnavili šlach žančyny ad finansavych kołaŭ Šanchaja da mižnarodnaha rynku čypaŭ.
Ad žurnalistyki da vialikich inviestycyj
Pra rannija hady Elis Chuanh viadoma niašmat. Jaje kitajskaje imia — Chuanh Łe. Pavodle apublikavanaj u internecie bijahrafii, jana čatyry hady pracavała televizijnaj žurnalistkaj, a paśla pierajšła ŭ finansavy siektar. Siarod miescaŭ jaje pracy zhadvajucca pryvatnaje bankaŭskaje padraździaleńnie HSBC i kitajskaja inviestycyjnaja kampanija CITIC Securities.
Paźniej Chuanh zaniałasia inviestycyjnym biznesam u Šanchai, dzie zaviazała znajomstvy siarod zamožnych pradprymalnikaŭ i kiraŭnikoŭ technałahičnych kampanij. Adnym ź jaje hałoŭnych dziełavych partnioraŭ staŭ finansist Kan Vej, jaki ŭ 2000‑ia hady atrymaŭ viadomaść u Kitai jak paśpiachovy biržavy strateh.
Paźniej jon zaniaŭsia pryvatnymi inviestycyjami i nabyćciom kampanij. Pavodle surazmoŭcaŭ NYT, Kan Vej časam pradstaŭlaŭsia mužam Elis Chuanh, ale žurnalisty nie zmahli paćvierdzić, što jany sapraŭdy žanatyja.
Razam jany stvaryli sietku ŭzajemaźviazanych kampanij, praź jakija inviestavali ŭ roznyja prajekty. U 2020 hodzie heta sietka ŭdzielničała ŭ stvareńni centra vyličeńniaŭ dla štučnaha intelektu ŭ Šanchai, pryznačanaha dla internet-hihanta Tencent.
Mienavita hety dośvied dapamoh Chuanh pierajści ad finansavych apieracyj da handlu adnym z samych zapatrabavanych technałahičnych tavaraŭ u śviecie: pieradavymi čypami Nvidia.
Čypy na miljardy i blizkaść da kiraŭnika Nvidia
U kancy 2022 hoda ZŠA pačali abmiažoŭvać pastaŭki ŭ Kitaj vysokapradukcyjnych pracesaraŭ, nieabchodnych dla raspracoŭki štučnaha intelektu. Vašynhton aścierahaŭsia, što hetyja technałohii mohuć uzmacnić nie tolki ekanamičnyja, ale i vajskovyja mahčymaści Piekina.
Kab atrymać dostup da deficytnych amierykanskich čypaŭ, Elis Chuanh vyrašyła vykarystać kampaniju za miežami Kitaja, jakaja farmalna nie była b źviazanaja z kitajskimi ŭłaśnikami. U 2023 hodzie praź firmu, zarehistravanuju na Brytanskich Virhinskich astravach, jana nabyła sinhapurskuju kampaniju, jakaja raniej uvachodziła ŭ biznes-sietku kitajskaha raspracoŭščyka videahulniaŭ 7Road. Jaje pierajmienavali ŭ Megaspeed.
Paźniej prava ŭłasnaści na Megaspeed pieradali inšaj sinhapurskaj kampanii. Takim čynam, na papiery jana vyhladała niezaležnaj ad kitajskaha biznesu, što palahčała dostup da amierykanskich pracesaraŭ. Adnak, pavodle krynic The New York Times, faktyčna štodzionnaj dziejnaściu Megaspeed pa-raniejšamu kiravała Elis Chuanh.
Važnuju rolu ŭ raźvićci biznesu Elis Chuanh mahli adyhrać jaje asabistyja suviazi z kiraŭnikom Nvidia Džensenam Chuanham. Jašče ŭ śniežni 2023 hoda jany sustrakalisia ŭ restaranie ŭ Sinhapury.
Usiaho praz čatyry dni paśla źmieny struktury ŭłasnaści Megaspeed atrymała status chmarnaha partniora Nvidia, što adkryła joj dostup da deficytnych amierykanskich pracesaraŭ.
U červieni 2024 hoda kampanija pačała atrymlivać bujnyja partyi najsučaśniejšych čypaŭ Nvidia. Z časam ahulny košt zakuplenaha abstalavańnia pieravysiŭ čatyry miljardy dalaraŭ. Adnym z najbujniejšych klijentaŭ Megaspeed staŭ kitajski technałahičny hihant Alibaba, jaki atrymlivaŭ vyličalnyja mahutnaści praź jaje małajzijskaje padraździaleńnie.
Tym časam adnosiny Elis z Džensenam Chuanham nie abmiažoŭvalisia dziełavymi kantaktami. Na praciahu apošnich troch hadoŭ jany nieadnarazova sustrakalisia ŭ roznych krainach.
Jany razam naviedvali restarany, sustrakalisia ŭ Šanchai, Sinhapury, na Tajvani i na holf-kurorcie kala amierykanskaha San-Chase. U sakaviku 2025 hoda Elis naviedała Džensena Chuanha ŭ štab-kvatery Nvidia ŭ Kalifornii razam ź inšymi biznesmienami. A praz dva miesiacy na viačery ŭ Tajbei jana paziravała pobač ź im dla fotazdymka i pacałavała jaho ŭ ščaku.
Elis nie chavała svajho znajomstva z kiraŭnikom Nvidia. Pavodle surazmoŭcaŭ NYT, jana achvotna demanstravała sumiesnyja fotazdymki, padkreślivajučy svaju blizkaść da adnaho z samych upłyvovych ludziej u industryi štučnaha intelektu.
Sam Džensen Chuanh spačatku nazyvaŭ svaje kantakty z Elis zvyčajnymi dziełavymi adnosinami. Adnak 8 listapada jon pryznaŭ, što zdradžvaŭ žoncy, i paprasiŭ prabačeńnia ŭ siamji i supracoŭnikaŭ Nvidia.
Pry hetym zastajecca nieviadomym, kali mienavita pačalisia adnosiny Elis i Džensena i ci paŭpłyvali jany na rašeńni Nvidia ab supracoŭnictvie z Megaspeed.
Jak Elis Chuanh trapiła pad padazreńnie
Maštabnyja zakupki amierykanskich čypaŭ pryciahnuli ŭvahu ŭładaŭ ZŠA. U kancy 2024 hoda pradstaŭnik Ministerstva handlu naviedaŭ adzin z data-centraŭ Megaspeed, kab pravieryć, ci sapraŭdy atrymanyja pracesary znachodziacca tam i vykarystoŭvajucca pavodle pryznačeńnia.
Častka abstalavańnia ŭsio jašče lažała ŭ karobkach. Heta vyklikała padazreńni, što jaho mahli pieramiaščać u inšyja miescy, u tym liku z parušeńniem amierykanskich ekspartnych abmiežavańniaŭ.
Prykładna ŭ toj ža čas ułady Tajvania pa prośbie ZŠA pačali sačyć za pajezdkami Elis na vostraŭ. U 2025 hodzie jana trapiła pad uvahu i pravaachoŭnikaŭ Sinhapura, jakija rasśledavali mahčymyja parušeńni pry dekłaravańni impartu.
Na peŭny čas žančynie zabaranili pakidać Sinhapur i vyklikali na dopyty. Adnak dokazaŭ jaje asabistaj datyčnaści da niapravilnaha dekłaravańnia nie znajšli, tamu pravierku ŭ dačynieńni da jaje spynili. Rasśledavańnie dziejnaści samoj Megaspeed praciahvajecca.
Paśla hetaha Chuanh viarnułasia ŭ Šanchaj, a rasparadžeńni supracoŭnikam Megaspeed pačaŭ addavać novy kiraŭnik. Tym nie mienš kampanija praciahvaje budavać vialiki data-centr u Małajzii. U prajekcie ŭdzielničajuć i kitajskija inžyniery z kampanii Shanghai Shuoyao, jakaja ŭvachodzić u dziełavuju sietku Elis.
Najbolš surjoznyja padazreńni źviazanyja nie ź impartam čypaŭ, a z mahčymaj pracaj Chuanh na kitajskuju raźviedku. Amierykanskija śpiecsłužby pryjšli da vysnovy, što jana była zavierbavanaja Ministerstvam dziaržaŭnaj biaśpieki Kitaja. Adnak kali mienavita heta mahło adbycca, jakuju infarmacyju Elis źbirała i ci atrymlivała jana ad Džensena Chuanha sakretnyja źviestki, zastajecca nieviadomym.
U Nvidia śćviardžajuć, što nie majuć padstaŭ mierkavać, byccam kamiercyjnyja sakrety kampanii abo źviestki, važnyja dla nacyjanalnaj biaśpieki ZŠA, trapili da starońnich asob. Piekin adchilaje abvinavačvańni ŭ špijanažy.
Kamientary
Tamu ŭ ich słova ch**, chujah jak prezident biełarusaŭ.
[Zredahavana]
kiej ))