Zajava Rady hramadskaha abjadnańnia «Sajuz biełaruskich piśmieńnikaŭ»
Zajava Rady hramadskaha abjadnańnia «Sajuz biełaruskich piśmieńnikaŭ»
U haziecie «Narodnaja Vola» za 7–9 vieraśnia h.h. apublikavany artykuł «
Aŭtary artykuła, zhadvajučy kolišniaje žyćcio piśmieńnikaŭ-«miljanieraŭ», usiu vinu i adkaznaść za sučasnaje «žabrackaje» stanovišča litarataraŭ uskładajuć na ciapierašniaha kiraŭnika Sajuza biełaruskich piśmieńnikaŭ Alesia Paškieviča, abvinavačvajučy jaho i ŭ «zdačy» Doma litaratara, i ŭ adsutnaści ŭ našaj tvorčaj arhanizacyi svaich litaraturnych časopisaŭ, i ŭ likvidacyi Biellitfondu, jaki jon nibyta, «parušajučy i statutnyja normy, i elemientarnuju intelihienckuju prystojnaść», uznačaliŭ.
Rada Sajuza biełaruskich piśmieńnikaŭ musić nahadać aŭtaram «vykryvalnickaha» artykuła i ŭviedzienym u zman čytačam «Narodnaj Voli» ab tym, što i Dom litaratara ŭ centry Minska, i susiedni budynak piśmieńnickaj palikliniki, i Dom tvorčaści «Isłač», i litaraturnyja časopisy «Połymia», «Maładość», «Nioman», «Krynica», «Biełaruś», i štotydniovik «Litaratura i mastactva», zasnavalnikam jakich dziesiacihodździ było našaje abjadnańnie, za apošnija 15 hadoŭ u Sajuza biełaruskich piśmieńnikaŭ (jak i samu jaho nazvu «Sajuz piśmieńnikaŭ Biełarusi») adabrała dziaržava. Adabrała svaimi rasparadžeńniami i sudami, pryčym bolšaść z hetych haniebnych padziej zdaryłasia da taho, jak SBP uznačaliŭ Aleś Paškievič. Ab hetym śviedčyć chronika, jakuju danosili da hramadstva ŭ pieršuju čarhu niezaležnyja vydańni, u tym liku i «Narodnaja Vola».
Tym nie mienš, apynuŭšysia ŭ najskładanych umovach, kali Viarchoŭny Sud navat razhladaŭ pozvu Ministerstva justycyi ab likvidacyi Sajuza biełaruskich piśmieńnikaŭ, kali ministr adukacyi raspaŭsiudziŭ rasparadžeńnie ab zabaronie vystupleńniaŭ jaho členaŭ u škołach i VNU i kali čynoŭnickaj svavolaj za členstva ŭ prafiesijnaj tvorčaj arhanizacyi biełaruskich piśmieńnikaŭ zahadvałasia zvalniać z pracy, — naš Sajuz vystajaŭ. Bolš za toje, jon stvaryŭ svoj pieryjadyčny drukavany orhan — niezaležny dadatak «Litaraturnaja Biełaruś» da štotydniovika «Novy čas», zasnavaŭ i vydaje svaju knižnuju sieryju, tolki za apošnija dva hady zmoh pravieści kala paŭtary tysiačy sustreč piśmieńnikaŭ z čytačami amal va ŭsich rehijonach krainy. Jon umacavaŭ tvorčyja kantakty ź piśmieńnickimi sajuzami Jeŭropy, staŭ členam Jeŭrapiejskaj piśmieńnickaj rady, Mižnarodnaj asacyjacyi piśmieńnickich sajuzaŭ «Słova bieź miežaŭ» i Bałtyjskaj piśmieńnickaj asacyjacyi.
Mienavita ciapierašniaje kiraŭnictva naładziła pierarvanyja stasunki z pravapierajemnikami Sajuza piśmieńnikaŭ SSSR i Litfondu SSSR (Mižnarodnaja supolnaść piśmieńnickich sajuzaŭ (MSPS) i Mižnarodny litaraturny fond). Bolš za toje — starejšyna savieckaj litaratury Siarhiej Michałkoŭ nie raz vystupaŭ z
Darečy, pra «svavolle i samaŭpeŭnienaść». Alesia Paškieviča abvinavačvajuć u «pieravarocie, učynienym zmoŭščykami», — u abrańni padčas minułaha źjezda SBP na pasadu staršyni Biellitfondu. Musim nahadać, što padobnaje — adnačasovaje praviadzieńnie źjezdaŭ SBP i Biellitfondu — praktykavałasia i ŭ minułyja časy, pakolki členy hetych arhanizacyj — adny i tyja ž asoby. My nie možam zrazumieć, ź jakich krynic čerpali aŭtary artykuła infarmacyju ab tym, što «Rada nie pryniała rašeńnie ab sumiaščalnictvie. Admoŭna nakont sumiaščeńnia pasad vykazałasia taksama bolšaść členaŭ praŭleńnia Biellitfondu», a sam źjezd piśmieńnikaŭ, maŭlaŭ, byŭ «niazvyčna niervovy, skamiečany, chutčej padobny na dyletancki palityčny mitynh», padčas jakoha starejšyny litaratury ź miesca raili «nie haračycca». Nahadajem, što pa statucie Biellitfondu staršynia moh być abranym i na pasiadžeńni Praŭleńnia. Tym nie mienš, Aleś Paškievič vynies hetaje pytańnie na vyrašeńnie ŭsioj hramady, jakoj i byŭ demakratyčna abrany staršyniom Praŭleńnia Biellitfondu. Voś tolki ci zmohuć aŭtary artykuła adkazać, što padšturchnuła byłoha,«addana pracavaŭšaha» staršyniu Litfondu pajści paśla hetaha ŭ Miniust z
Zrešty, funkcyi staršyni Praŭleńnia Biellitfondu pa statucie — pradstaŭničyja. Jon nie mieŭ prava bankaŭskaha podpisu. Realnaj administracyjnaj uładaj byŭ nadzieleny dyrektar Biellitfondu, na toj čas — Viktar Chursik, adzin z aŭtaraŭ «vykryvalnickaha» artykuła, jaki na zhadanym źjeździe naabiacaŭ piśmieńnikam załatyja hory, a sam praź miesiac syšoŭ, pakinuŭšy razhrabać «kaniušni» inšym. Kurjoznaść situacyi i ŭ tym, što jahonym nastupnikam na dyrektarskaj pasadzie staŭ treci «padpisant» artykuła — Aleś Danilčyk, pry jakim Biellitfond byŭ likvidavany i z aŭkcyjonu byŭ pradadzieny
Hrošy — na rachunku likvidacyjnaj kamisii na čale z namieśnikam staršyni Dziaržaŭnaha kamiteta Respubliki Biełaruś pa majomaści. Vyśviatleńnie ich losu — našyja ahulnyja kłopat i zadača. Praściej, viadoma, šukać ich u čužoj kišeni. Tak, za svaju pracu na pasadzie staršyni praŭleńnia Biellitfondu, pavodle zahada dyrektara, Aleś Paškievič atrymaŭ — praz paŭtara hoda niavypłaty — zarobak. Ab tym «sa smakam» paviedamlajuć aŭtary «Dziŭnaha isnavańnia…». Ale čamu jany nie zhadali i ab tym, što zarobki atrymali i kala dvuch dziasiatkaŭ supracoŭnikaŭ Biellitfondu — za ŭsie minułyja hady, a siarod ich — i byłyja dyrektary Biellitfondu, aŭtary artykuła Viktar Chursik i Aleś Danilčyk?! Pry hetym sakrataryjat Sajuza biełaruskich piśmieńnikaŭ (staršynia i namieśniki) ad času abrańnia ŭ 2002 hodzie pracuje na hramadskich pačatkach i anijakich hrašovych vypłat nie atrymlivaŭ.
Musim prainfarmavać, što ahučanyja ŭ artykule «
Niedarečnymi vyhladajuć i zakidy adnosna stvareńnia miemaryjalnaha pakoja Maksima Tanka i hodnaha zachavańnia karcin, knih i fotapartretaŭ u Domie litaratara, bo toj Dom i adpaviedna majomaść u im nie naležać našamu abjadnańniu.
I pra apošni «złačynny krok» staršyni našaha Sajuza (jaki, zrešty, nie maje dačynieńnia da dziejnaści Sajuza biełaruskich piśmieńnikaŭ) — «prysvojvańnie» srodkaŭ na vydańnie knihi pra Barysa Kita. Udakładniajem: zhadanyja ŭ artykule srodki fundatar vyrašyŭ patracić na vydańnie jubilejnaha alboma ŭ honar słavutaha biełarusa. Kniha ŭkładajecca i nieŭzabavie vyjdzie ŭ śviet.
Zrazumieła, u nialohkich umovach pracy kiraŭnictvu Sajuza biełaruskich piśmieńnikaŭ nie ŭsio ŭdajecca zrabić i ažyćciavić. Tym nie mienš Rada zajaŭlaje ab svajoj padtrymcy dziejnaści staršyni Sajuza biełaruskich piśmieńnikaŭ Alesia Paškieviča. U źjaŭleńni artykuła «
Zastajecca adkrytym pytańnie: kamu nasamreč byŭ patrebny zhadany artykuł, kamu heta vyhadna?
Nił Hilevič, narodny paet Biełarusi
Eduard Akulin, namieśnik staršyni Sajuza biełaruskich piśmieńnikaŭ
Uładzimir Arłoŭ
Lavon Barščeŭski
Hienadź Buraŭkin, łaŭreat Dziaržaŭnaj premii Biełarusi
Anatol Viarcinski, łaŭreat Dziaržaŭnaj premii Biełarusi
Leanid
Hienrych Dalidovič, łaŭreat Dziaržaŭnaj premii Biełarusi
Siarhiej Zakońnikaŭ, łaŭreat Dziaržaŭnaj premii Biełarusi
Vasil Zujonak, łaŭreat Dziaržaŭnaj premii Biełarusi
Viktar Kaźko, łaŭreat Dziaržaŭnaj premii Biełarusi
Anatol Kudraviec, łaŭreat Dziaržaŭnaj premii Biełarusi
Uładzimir Niaklajeŭ, łaŭreat Dziaržaŭnaj premii Biełarusi
Barys Piatrovič (Sačanka), namieśnik staršyni Sajuza biełaruskich piśmieńnikaŭ
Michaś Skobła, namieśnik staršyni Sajuza biełaruskich piśmieńnikaŭ
Kastuś Ćvirka
Kamientary