ПАДТРЫМАЦЬ
Даслаць навіну
напішыце нам сваю навіну
© Усе правы абароненыя. Выкарыстанне матэрыялаў дазваляецца пры ўмове ўказання крыніцы і наяўнасці актыўнай гіперспасылкі на nashaniva.com у першым абзацы.
ПАДТРЫМАЦЬ
Даслаць навіну
Меркаванні1919
Бел Łac

«Паўстанцы 1863 г. — не рамантыкі, а прагматыкі»

У палітычным і ваенным сэнсе паўстанне было не проста паразай, а катастрофай, але іншага выхаду не было, піша Дзмітрый Гурневіч.

У паўстанцаў 1863—1864 гг. былі мізэрныя шанцы на перамогу. Іх сілы двойчы саступалі расійскім, на зброю маглі разлічваць толькі некалькі тысяч, а заходнія сталіцы не асабліва пераймаліся чужымі праблемамі. У палітычным і ваенным сэнсе паўстанне было не проста паразай, а катастрофай. Тысячы патрыётаў заплацілі за яго жыццём, тысячы былі сасланыя ў Сібір, тысячы страцілі маёмасць. Пасля паўстання на землях Вялікага Княства і Рэчы Паспалітай было ўведзенае фактычна ваеннае становішча. Здавалася б, аніякіх перамог, адны страты.

З сённяшняй перспектывы можа здавацца, што рашэнне пра пачатак паўстання было памылкай, за якую давялося заплаціць вельмі высокую цану.
Хапае разумных, якія спяшаюцца вучыць, што трагедыя 1863—1864 гг. павінная паслужыць сучаснікам урокам: во, маўляў, нельга высоўвацца супраць мацнейшых, калі няма шанцаў перамагчы.

Паўстанне 1863—1864 гг., насуперак досыць пашыранаму ўяўленню, не было проста рамантычнай ідэяй маладзёнаў, якіх распірала энергія і ўзбуджалі патрыятычныя лозунгі. Гэта быў адказ на гады прыгнёту, немагчымасць рэалізаваць сябе. Гэта была нянавісць за гады крыўды. Што павінен быў рабіць народ пад акупацыяй, бачачы безвыходнасць?

Гэта адвечная спрэчка: ці варта, калі хтосьці дае нам у морду, адказаць?
Можа, пабачыўшы, што ён мацнейшы, варта папрасіць прабачэння? Тады можна спытаць: а які сэнс увогуле бараніцца ад ворага, можа, тады здавацца адпачатку, калі яго армія мацнейшая?

Калі б паўстання не было, а з ім не было й прагі да жыцця ў свабоднай і незалежнай Айчыне, то гэта нічога не змяніла б у лепшы бок. Ніхто не збіраўся ператвараць Паўночна-Заходні край у Беларусь. Паўстанне ж стала яшчэ адным крокам да вызвалення.

У гэтым канфлікце былі два бакі: адны хацелі быць свабоднымі, другія хацелі гэтую прагу задушыць. Мы былі на слушным баку. Варта памятаць пра гэта і ўшанаваць паўстанцаў. За іх адвагу й мужнасць, за супраціў гвалту, за бескапраміснасць.

Калі пачалося паўстанне, жонка правадыра паўстанцаў Рамуальда Траўгута спытала ў мужа: «Ці ёсць сэнс у гэтым паўстанні?» Траўгут адказаў: «Не ведаю, ці ёсць сэнс, але ёсць неабходнасць».

Учынак паўстанцаў — гэта ўрок вялікай годнасці. Сёння шмат хто называе іх рамантыкамі і ідэалістамі. Але гэта былі ці не самыя прагматычныя героі нашай гісторыі. Тое, за што яны змагаліся, ёсць. Тыя, супраць каго яны змагаліся, — далёка не тыя й не там, што ў 1864 годзе.

Чытайце яшчэ

Каментары19

Скандал у «Еўраопце». 96‑гадоваму дзядулю не дазволілі прысесці на крэсла каля касы20

Грамадства20

Скандал у «Еўраопце». 96‑гадоваму дзядулю не дазволілі прысесці на крэсла каля касы

Усе навіны →
Топ за дзень

«Нічога не бачыў і нічога дрэннага не рабіў». Біл Клінтан расказаў пра свае сувязі з Эпштэйнам

У Магілёве вынеслі прысуд мужчыну, які чатыры разы ўдарыў кінжалам сілавіка

У Гомелі выкрылі хітрую схему па падробцы медыцынскіх рэцэптаў

Трамп збіраецца адмяняць санкцыі супраць Расіі, калі яна пойдзе на мір10

У Беларусі павялічыліся надоі малака3

Янота Сеню ў баранавіцкім парку прывучаюць да правільнага харчавання

Зяленскі: МЗС рыхтуе кандыдатуры на пасаду спецпрадстаўніка па Беларусі1

У спіс «шкодных» кніг дадалі яшчэ 16 назваў. Сярод іх — важныя здабыткі сусветнай літаратуры і культуры7

Наступ Украіны на Поўдні: якія яго мэты і вынікі

Пастаўкі расійскай нафты ў Індыю абрынуліся да мінімуму за апошнія чатыры гады2

Апошнія навіны

У Гомелі выкрылі хітрую схему па падробцы медыцынскіх рэцэптаў

У Беларусі павялічыліся надоі малака3

Пастаўкі расійскай нафты ў Індыю абрынуліся да мінімуму за апошнія чатыры гады2

У Мілане адбылася буйная трамвайная аварыя

Сёлета запусцяць эксперымент з электроннымі бальнічнымі

Дзве пенсіянеркі значна ашчадзілі на пуцёўцы ў санаторый, але пасля пра гэта пашкадавалі1

«Белавія» сёлета пачне лётаць у Бахрэйн, Туніс і на Мальдывы

У Гродзенскім заапарку паказалі, з якой лыжкі кормяць кракадзілавага каймана ВІДЭА2

«Белавія» паказала юбілейную ліўрэю на сваім самым вялікім самалёце

У цэнтры Вільні надпісам на беларускай мове апаганілі помнік аўтару гімна Літвы16

У Чачэрску зноў выставілі на аўкцыён старадаўнюю сядзібу

У Музеі Вольнай Беларусі пакажуць 19 арыгінальных літаграфій Напалеона Орды1

У Мінску шукаюць супрацоўніка на заробак 19 000 рублёў6

Шакалад і цукеркі могуць патаннець3

Беларускі дальнабойшчык спрабаваў правезці ў Літву цыгарэты, запакаваўшы іх у матрац

Славенскі «Цэле», які трэніруе беларус Маеўскі, у 1/8 фіналу Лігі канферэнцый згуляе з АЕКам1

Беларусы размятаюць квіткі на канцэрты зумера Вані Дзмітрыенкі з Краснаярска не толькі ў Мінску, але ў рэгіёнах14

Жыхар Вілейкі спалохаўся абвінавачання ў фінансаванні УСУ і аддаў махлярам больш за 126 тысяч рублёў3

«Хворы, вар’ят!» — Дональд Трамп аблаяў Роберта Дэ Ніра7

У крамы Мінска завезлі пепіна2

Святлана Ціханоўская сустрэлася ў Варшаве з беларускімі добраахвотнікамі і валанцёрамі3

Рэнтабельных запасаў нафты ў Расіі хопіць на 32 гады4

Ёсць парода кур, якія нясуць велікодныя яйкі ФОТАФАКТ

Зяленскі размаўляе з прэм'ерам Славакіі2

Рэдактара незалежнай баранавіцкай газеты «Інтэкс-Прэс» Янукевіча прысудзілі да 14 гадоў калоніі, яго намесніка Пакаленку — да 12 гадоў12

Усе навіны

Першая лэдзі ЗША ўпершыню ў гісторыі правядзе пасяджэнне Рады бяспекі ААН3

Праезд у адной з мінскіх маршрутак падаражэе да пяці рублёў

Беларусцы даводзіцца даказваць права пісаць дыпломную працу па-беларуску9

Заблакаваныя акаўнты ChatGPT, звязаныя з расійскім Z-каналам «Рыбар»2

Сем чалавек загінулі пры выбуху ў кавярні ў Казахстане

Пакістан нанёс авіяўдары па вайсковых аб’ектах талібаў у Кабуле

Беларуска набыла стогадовую хату пад Брэстам — і цяпер хаваецца ад мышэй5

Нечаканыя спалучэнні колераў у мужчынскай модзе гэтай вясной2

Буйнога перавозчыка таксі на паўгода выключаюць з Рэестра. Заблакаваныя для працы ўласныя машыны 800 кіроўцаў2

Самае чытанае
больш чытаных навін
Самае лайканае
больш лайканых навін
Апытанка

Скандал у «Еўраопце». 96‑гадоваму дзядулю не дазволілі прысесці на крэсла каля касы20

Грамадства20

Скандал у «Еўраопце». 96‑гадоваму дзядулю не дазволілі прысесці на крэсла каля касы

Галоўнае
Усе навіны →

Заўвага:

 

 

 

 

Закрыць Паведаміць