Культура44

Пабялілі ўсё, да чаго змаглі дацягнуцца. У касцёле ў Жупранах, дзе пахаваны Багушэвіч, зрабілі еўрарамонт

Інтэр'ер неагатычнага Петрапаўлаўскага касцёла ў Жупранах Ашмянскага раёна зведаў рамонт, які мяжуе з вандалізмам. Мясцовыя ж улады хваляцца, што храм заззяў пасля абнаўлення.

Фота: тэлеграм-канал «Спадчына»

Днямі старонка «Ашмяншчына Турыстычная» ў фэйсбуку, якую вядзе дзяржаўны турыстычны інфармацыйны цэнтр, радасна апублікавала відэа знутры неагатычнага касцёла Пятра і Паўла ў Жупранах. Менавіта каля сцен гэтай святыні, пабудаванай у 1853—1875 гадах, спачывае класік беларускай літаратуры Францішак Багушэвіч. Аўтары допісу захапляюцца тым, як пасля рамонтных работ «ззяе абноўлены інтэр'ер», які нібыта вярнуў храму сапраўдны бляск.

Аднак тое, што мясцовыя чыноўнікі ад турызму называюць бляскам, спецыялісты лічаць непапраўным варварствам. Тэлеграм-канал «Спадчына» звярнуў увагу на тое, якія страты панёс помнік архітэктуры падчас гэтага абнаўлення.

Бетонны подыум

Касцёл Святых Апосталаў Пятра і Паўла ў Жупранах. Фота: Яндэкс Карты
Інтэр’ер касцёла на фотаздымку 1930‑х гадоў. Бачны распісаны пад мармур алтар, драўляная балюстрада перад ім, роспісы на скляпеннях, а таксама абразы-стацыі на слупах. Усё гэта захоўваў Жупранскі касцёл да нядаўняга часу. Фота: тэлеграм-канал «Спадчына»

Адна з галоўных прэтэнзій тычыцца алтарнай часткі храма (прэзбітэрыя). На даваенных фотаздымках 1930‑х гадоў там выразна бачны аўтэнтычны драўляны насціл з прыступкамі, які быў адгароджаны ад астатняй прасторы храма драўлянай балюстрадай з фігурнымі балясамі. У час цяперашняга рамонту насціл быў узарваны, а на яго месцы з керамзітабетону адліты новы подыум, які, як адзначае аўтар канала, не паўтарае абрысы старога. Не вярнулася на сваё месца і гістарычныя балюстрада. 

Прыступкі да алтара, адлітыя ў час апошняга рамонту з керамзітабетону. Фота: тэлеграм-канал «Спадчына»
Новы бетонны подыум перад алтаром. Фота: тэлеграм-канал «Спадчына»

Разам з тым з інтэр'ера святыні бясследна зніклі некаторыя абразы з бакавых алтароў. Кудысьці падзеліся і гістарычныя абразы-стацыі ў характэрных рамах з крыжыкамі, якія складалі неад'емную частку ўнутранага аздаблення і таксама выразна бачныя на здымках мінулага стагоддзя.

Страта ахоўных роспісаў

Роспісы скляпенняў над алтаром. Фота: тэлеграм-канал «Спадчына»

Вельмі дзіўна абышліся і з аздабленнем сцен. Жупранскі касцёл унесены ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцяў Беларусі пад фармулёўкай: «Петрапаўлаўскі касцёл. Арнаментальныя роспісы інтэр’ера». Гэта азначае, што ўнутраныя размалёўкі з'яўляюцца паўнацэнным элементам помніка архітэктуры нароўні з яго фасадамі і ахоўваюцца законам.

Як выглядалі інтэр’еры касцёла ў Жупранах да нядаўняга часу. Фота: тэлеграм-канал «Спадчына»
Алтар пасля рамонту. Фота: тэлеграм-канал «Спадчына»
Інтэр’еры былі цалкам выбеленыя, памалявалі нават арган на хорах. Фота: тэлеграм-канал «Спадчына»

У 1930‑я гады архітэктурная дэкарацыя алтара была распісаная пад мармур. Пазней, у савецкі час, яе замазалі алейнай фарбай. Паводле рэстаўрацыйнай метадалогіі, сучасныя работы павінны былі ўключаць навуковую расчыстку і раскрыццё гэтых арыгінальных пластоў.

«Цяпер, замест навуковай расчысткі і рэстаўрацыі, і алтар, і ўсе сцены, і ўсе скляпенні проста пафарбавалі ў белы. У белы колер пафарбавалі нават арган на хорах», — піша аўтар канала.

У выніку такога падыходу сёння ў інтэр'еры святыні не пабачыць аніводнага фрагмента гістарычных роспісаў.

Актывісты бачаць у праведзеных працах прамыя прыкметы парушэння заканадаўства ў сферы аховы помнікаў і ўжо накіравалі афіцыйныя скаргі ў Міністэрства культуры і абласную пракуратуру з патрабаваннем абавязаць уласніка за ўласны кошт аднавіць знішчаныя элементы ў іх першапачатковым выглядзе.

«Наша Нiва» — бастыён беларушчыны

ПАДТРЫМАЦЬ

Каментары4

  • Сьвента
    03.07.2026
    Сьвіслацкі жабец, хораша! богаўгодна!
  • Пролетарским атеистам итак сойжет
    03.07.2026
    Главное, чтобы пузо было набито, и циркулярка работала.
  • Drill baby drill
    04.07.2026
    Такое самаўпраўства і "аблагражываніе" паўсюдна ў беларускіх гістарычных касьцёлах. Як правіла, ксяндзы абсалютна неадукаваныя у сфэры рэстаўрацыі, рамонту і ці проста рутыннай прафілактыкі работ у гістарычных будынках, і таму маем рамонты, аля "дажынкі". Было б разумна у дыяцэзіях наладзіць хоць якія-небудзь інфармацыйныя сэмінары са спецыялістамі для сьвятароў або прадстаўнікоў парафіяльных радаў якія апякуюцца старадаўнімі касьцёламі

Від на Каложскую царкву безнадзейна сапсаваны41

Від на Каложскую царкву безнадзейна сапсаваны

Усе навіны →
Усе навіны

Памерла Ганна Садоўская — дзяячка польскай супольнасці ў Ваўкавыску1

«Лік ідзе на хвіліны, а сваякі павінны бегаць па вуліцы і шукаць мужчын». Ці павінна хуткая дапамога выносіць пацыента з кватэры?13

«Пад канвоем вывезлі нас з мяжы». Расійская блогерка расказала пра затрыманне мужа на беларускай мяжы праз падпіску5

Памёр 87‑гадовы турэцкі мільярдэр, уласнік мінскай Crowne Plaza. Але грошай не пакінуў ні жонцы-беларусцы, ні чатыром дзецям62

Стваральніца Belaruskicry упершыню пасля доўгай паўзы расказала, што цяпер з брэндам пасля прызнання яго экстрэмісцкім1

З цягніка зблізку знялі на відэа разбураную частку Крымскага моста8

У цэнтры Мінска на мосце 21‑гадовы перакуліўся на BMW. Момант трапіў на відэа2

Правакацыя з вялікай колькасцю ахвяр і абвінавачваннем Украіны. Стала вядома, якую правакацыю рыхтавалі на польска-расійскай мяжы7

Амерыканка пабіла рэкорд беларускі па кручэнні ў паветры на ўласных валасах

больш чытаных навін
больш лайканых навін

Від на Каложскую царкву безнадзейна сапсаваны41

Від на Каложскую царкву безнадзейна сапсаваны

Галоўнае
Усе навіны →

Заўвага:

 

 

 

 

Закрыць Паведаміць