Як атрымаць летам шэнген? Чаму беларусам у ім адмаўляюць і дзе атрымаць візу прасцей?
Чаму пасля адной візы могуць адмовіць у наступнай? Ці праўда, што консульствы ўважліва правяраюць сацыяльныя сеткі, броні гатэляў і грошы на рахунках? Дзе беларусам цяпер прасцей атрымаць шэнген і ці існуюць «сакрэтныя» консульствы? Onliner.by паразмаўляў з Ганнай Шыбут, якая працуе ў гэтай сферы ўжо 21 год.

— Як цяпер прасцей за ўсё атрымаць шэнгенскую візу?
— Прасцей за ўсё аформіць візу, на мой погляд, у тым выпадку, калі турысты падаюцца пад пакетна арганізаваны тур. І мне здаецца, тут можна разглядаць любую краіну: гэта можа быць Францыя, Венгрыя, тая ж Грэцыя, Іспанія. Адзіны момант — займацца такой візай трэба вельмі загадзя.
Цяпер, каб трапіць нават у пакетны тур, заяўку пажадана падаваць за паўгода да меркаванага адпачынку, каб цябе проста паспелі ўключыць у спіс.
Бо месцаў стала значна менш, з'явіліся квоты, а ахвотных па-ранейшаму шмат. Калі мы гаворым з пункту гледжання статыстыкі, то, на мой погляд, добрая статыстыка ўхваленняў у немцаў, італьянцаў, французаў і венграў.
— Якія найбольш распаўсюджаныя памылкі робяць людзі, калі афармляюць візу самастойна?
— Першае — гэта няправільна падрыхтаваныя дакументы. Напрыклад, падаюцца не на той тып візы, няправільна запоўненая анкета. Дзе-небудзь не хапае подпісу, дзе-небудзь — птушачкі, дзе-небудзь чалавек пазначыў адну інфармацыю, а ў іншым дакуменце яна адрозніваецца.
Другое — гэта адмена браніраванняў гатэляў адразу пасля атрымання візы.
Консульствы выбарачна правяраюць турыстаў, і калі чалавек трапляе пад такую праверку і выяўляецца, што адбылася адмена гатэляў, консульства можа неадкладна, без якіх-небудзь званкоў і паведамленняў, ануляваць візу ў сістэме.
А потым людзі прыязджаюць на памежны пункт, у іх у пашпарце стаіць шэнген, а ім кажуць, што іх віза несапраўдная.
— Чаму турысту з добрай візавай гісторыяй могуць адмовіць, а чалавеку з чыстым пашпартам — даць візу?
— Нават калі ў цябе добрая візавая гісторыя, напрыклад, было 20 віз, усе яны былі выдатна выкарыстаныя, усё роўна няма ніякай гарантыі, што на 21‑ы раз табе паставяць візу. Пасольства наогул не абавязана тлумачыць, чаму яно прыняло рашэнне аб адмове. Бывае і наадварот: чалавек можа прыйсці з абсалютна чыстым пашпартам, у яго ніколі не было шэнгенскіх віз, і яму спакойна паставяць візу.

Кожная падача разглядаецца нанова. Глядзяць дакументы, фінансы, працу, мэту паездкі, як чалавек выкарыстоўваў папярэднія візы, калі яны былі. У нас нават бываюць сітуацыі, калі падаецца сям'я з абсалютна аднолькавым пакетам дакументаў, адным маршрутам, аднымі бронямі — у выніку дзіцяці могуць паставіць мультывізы, маме — аднаразовую, а тату — наогул адмову. Логікі ў гэтым мы таксама не разумеем.
Таму папярэднія візы — гэта, вядома, плюс. Добрая візавая гісторыя паказвае, што чалавек ездзіў, вяртаўся, нармальна выкарыстоўваў свае візы. Але ўспрымаць гэта як гарантыю дакладна нельга.
— Якую суму пажадана мець на рахунку для атрымання шэнгенскай візы?
— Для кожнай еўрапейскай краіны існуе свой пэўны фінансавы парог, якога чалавек павінен прытрымлівацца. Калі ён гэты парог не выконвае, то, натуральна, такі турыст лічыцца фінансава ненадзейным, і яму могуць адмовіць. Таму тут трэба больш дэталёва разглядаць той пакет дакументаў, які патрабуе канкрэтнае пасольства, і выконваць яго патрабаванні.
Напрыклад, у Іспаніі мінімальны парог — €122 у суткі на чалавека. Калі на вашым рахунку будзе хаця б на €3—4 у суткі менш, ужо лічыцца, што фінансаў у турыста недастаткова.
Таму лепш, вядома, не браць суму ўшчыльную, а разлічваць недзе €130—150 і вышэй на чалавека ў дзень і ўжо ад гэтага лічыць неабходную суму на ўсю колькасць дзён знаходжання.
Калі едзе сям'я з дзіцём, дзіця да 18 гадоў працаваць не можа, таму тата, мама або іншы законны прадстаўнік становіцца яго спонсарам. Як правіла, гэта той з бацькоў, у каго большы заробак.
— Ці праўда, што чым больш грошай на рахунку, тым вышэй шанец атрымаць візу?
— Я наогул прыхільніца такой ідэі, што чым больш грошай паказваюць турысты, тым горш для іх. Таму што многія консульствы расцэньваюць гэта як не прамы, але частковы напамін: вось, у мяне ёсць фінансы, і вы абавязаныя мяне ўпусціць.
Таму не варта спрабаваць здзівіць консула велізарнай сумай на рахунку. Трэба паказаць рэальныя грошы, якімі чалавек сапраўды валодае і якія адпавядаюць яго даходам і паездцы.

— А калі папрасіць знаёмых перад падачай на візу перавесці на рахунак некалькі тысяч еўра?
— Калі чалавек атрымлівае, умоўна кажучы, 1000—1500 рублёў у месяц, а перад падачай у яго на рахунку раптам з'яўляецца €10 тысяч, гэта выклікае пытанні. Цяпер консульствы глядзяць не толькі на канчатковую суму, якую чалавек паказвае на рахунку, але і на рух грашовых сродкаў: колькі грошай звычайна паступае, колькі чалавек траціць, якія сумы праходзяць па карце. То-бок важна, каб усё было сувымерна і выглядала праўдападобна.
— Як цяпер консульствы правяраюць заяўнікаў?
— Могуць патэлефанаваць на працу — у мяне такія выпадкі былі летась. Калі ўзнікаюць нейкія дадатковыя пытанні, то могуць звязацца з працадаўцам для ўдакладнення інфармацыі.
Прычым тэлефануюць нават непасрэдна нейкаму кіраўніку, каб пераправерыць тое, што цікавіць консульства.
Яшчэ правяраюць, як турысты выкарыстоўвалі візы раней: штампы, рахункі (ці былі спісанні грошай з карт за мяжой, у той краіне, праз якую турысты падаваліся і ў якую хацелі трапіць).
Плюс правяраюць наяўнасць нейкіх сувязяў у Беларусі, то-бок гарантыю таго, што турыст вернецца дадому.
Калі, напрыклад, ёсць шлюб, то абавязкова прыкладаецца пасведчанне аб шлюбе, ксеракопія.
Пра рахункі і фінансы я ўжо расказала, а вось з незвычайнага могуць яшчэ паглядзець вашы сацыяльныя сеткі або, напрыклад, што вы пісалі ў тэлеграм-каналах і групах, звязаных з падачай на візу.
Ёсць, напрыклад, розныя суполкі пра візы, дзе людзі дзеляцца статыстыкай або яшчэ нейкай інфармацыяй. Але там, бывае, узнікаюць пытанні кшталту: «Я беспрацоўны, калі мне перавядуць грошы, гэта спрацуе?» Так што думайце, што пытаецеся.
— Ці праўда, што адна адмова можа сапсаваць візавую гісторыю і прывесці да наступных адмоў у іншых пасольствах?
— І так, і не. Ёсць шэраг консульстваў, якія «перакрываюць» адмову, а ёсць тыя, якія яе не перакрываюць і ставяць паўторную адмову. Я дакладна ведаю, што тыя ж грэкі або іспанцы практычна ніколі не перакрываюць адмову, то-бок ставяць паўторную. А вось венгерскае пасольства або італьянцы могуць перакрыць адмову. Зразумела, што гэта таксама адбываецца не адразу, трэба пэўны час пачакаць, але шанцы там значна вышэйшыя.

— Ці існуе «чорны спіс» турыстаў і як у яго можна трапіць?
— Так, ёсць такія базы. Найперш туды могуць трапіць турысты, якія нешта нарабілі ў Еўропе і, магчыма, самі пра гэта нават не ведаюць. Напрыклад, перавысілі хуткасць на аўтамабілі і не заплацілі штраф, недзе пабіліся і на іх выклікалі паліцыю або неяк яшчэ парушылі закон.
Такому турысту не адкрыюць візу да таго часу, пакуль не скончыцца тэрмін гэтай забароны.
Цяпер таксама аднавіліся ўнутраныя памежныя пункты паміж краінамі Еўрасаюза. Турыстаў выбарачна правяраюць, асабліва аўтамабілі з замежнымі нумарамі і аўтобусы: глядзяць пашпарты, візы і вельмі пільна правяраюць, як гэтыя візы выкарыстоўваюцца.
Напрыклад, чалавек едзе ў Іспанію, але візу адкрыў праз Грэцыю — гэта ўжо можа разглядацца як невыкананне мэты візы. Памежнікі маюць поўнае права ануляваць такую візу і паставіць штамп пра тое, што яна несапраўдная. У горшым выпадку могуць яшчэ і забараніць уезд у ЕС — ажно да 5 гадоў.
— Кажуць, што некаторыя візавыя агенты маюць сувязі ў консульствах і могуць дапамагчы «вырашыць пытанне» з візай?
— Не, гэта няпраўда. У ніводнага візавага агенцтва няма прамых кантактаў з консульствам. То-бок мы не можам патэлефанаваць консулу і сказаць: «Добры дзень, гэта я, пастаўце, калі ласка, майму турысту візу».
Калі агент кажа вам, што ў яго там працуюць знаёмыя, «свае людзі» і гэтак далей, не верце.
Рашэнне аб выдачы візы прымае толькі консул, і ніякі візавы агент, ніякая турыстычная кампанія не могуць паўплываць на яго рашэнне.
Нават калі ўявіць, што дзесьці там, за кулісамі, консула просяць выдаць пэўнаму чалавеку візу за грошы, гэта называецца хабарам. Зразумела, што ніхто не будзе так рызыкаваць.
Мы, як турагенты, можам толькі падрыхтаваць дакументы, праверыць фінансавую частку, маршрут, браніраванні, візавую гісторыю, падказаць, дзе ў турыста слабыя месцы. Але гарантаваць атрыманне візы, як і тэрмін, на які яе выдадуць, — ні ў якім разе.
— Ці ёсць нейкія сакрэтныя консульствы, дзе візу атрымаць прасцей, але пра іх мала хто ведае?
— Гэта чарговы міф. Калі мы гаворым пра Данію, Нарвегію, Швейцарыю — гэта тыя краіны, якія, на мой погляд, ніколі не выдавалі добрых віз. Яны заўсёды адрозніваліся строгім падыходам да праверкі дакументаў. Ці змянілася нешта цяпер? Не.

Калі падавацца, напрыклад, у тую ж Данію, пра яе мала хто чуе і ведае, і пасольства гэта таксама выдатна разумее. Заяўнікаў у гэтыя краіны вельмі мала і, натуральна, кожнага такога заяўніка разглядаюць літаральна пад лупай. Таму, калі не хочаце атрымаць адмову, лепш выбраць больш аптымальны варыянт.
— Колькі сёння рэальна каштуе атрыманне шэнгенскай візы?
— Тут кошт вельмі моцна залежыць ад таго, як чалавек запісваецца на падачу. Напрыклад, можна самастойна лавіць запіс і заплаціць толькі абавязковы збор — €35. Праўда, чаканне такога «акенца» можа займаць больш за год. Таму з'яўляюцца платныя варыянты запісу, дзе кошт можа даходзіць да 1500 рублёў.
Пры гэтым вынік у чалавека, які заплаціў за запіс 1500 рублёў, і ў чалавека, які дачакаўся бясплатнага запісу, аднолькавы.
Так што сама віза каштуе адносна нядорага, калі чалавек робіць усё самастойна і гатовы чакаць.
— Ці можна абскардзіць адмову ў візе?
— Так, можна падрыхтаваць апеляцыю, але, як правіла, гэта вам не дапаможа. У асноўным, калі консул вырашыў паставіць адмову, хутчэй за ўсё, ён паставіць адмову і паўторна.
Я чула гісторыі, калі людзі падаваліся да тых жа палякаў, прынцыпова ішлі, атрымлівалі адмовы, падавалі апеляцыі, даказваючы сваю рацыю, а потым атрымлівалі па чатыры-пяць адмоў у пашпарце і пры гэтым нічога не дабіваліся.
— Чаму турысты масава пайшлі адкрываць працоўныя польскія візы?
— Па-першае, гэта было больш-менш даступна па грошах, па-другое, турысты прызвычаіліся атрымліваць працяглыя візы — хаця б на год. Палякі стабільна адкрывалі візы на год, і турысты шчасліва ездзілі, пакуль не пачаліся масавыя праверкі.
Людзі атрымлівалі працоўныя запрашэнні, адпаведна, усё гэта фігуравала ў дзяржаўных органах Польшчы. А потым пачалі звяраць: запрашэнні беларусы атрымалі, а фактычна з іх на працу на тэрыторыі Польшчы амаль ніхто не ўладкаваўся. Замест гэтага людзі аказваліся недзе ў Грэцыі, Іспаніі, Італіі і гэтак далей.
Тады палякі ўзмацнілі сам падыход да атрымання такіх віз, і з часам усё гэта сышло на нішто.
Варта разумець, што працоўная віза — гэта вельмі вузкая віза, якая прадугледжвае канкрэтнае выкарыстанне. Калі турыст атрымаў польскую працоўную візу, потым ездзіў па ёй, умоўна кажучы, па парашок у Літву, а затым вырашыў падавацца ўжо на турыстычную візу, для пасольства гэта прамы сігнал да адмовы.
Былі рэальныя гісторыі, калі пасля працоўнай польскай візы шэраг пасольстваў адмаўляў чалавеку ў турыстычнай візе. Праверыць гэта па штампах вельмі лёгка: калі чалавек сапраўды ездзіў працаваць, ён знаходзіўся там па некалькі месяцаў. А калі ён пастаянна ездзіў туды-сюды — ну якая тут праца?
Што рабіць у такой сітуацыі? Мяняць пашпарт.
— Ці могуць візавыя цэнтры навязваць дадатковыя паслугі, без якіх насамрэч можна абысціся?
— Напрыклад, такая элементарная паслуга, як атрыманне пашпарта: некаторыя візавыя цэнтры не хочуць, каб турысты прыязджалі па пашпарты і забіралі іх самастойна, і наўмысна ўключаюць у пералік паслуг абавязковую кур’ерскую дастаўку пашпарта.
Вядома, калі турыст жыве, умоўна кажучы, не ў Мінску, падаваўся дзесьці ў іншым горадзе, то ездзіць туды-сюды яму не вельмі зручна. Але калі турысту прасцей забраць пашпарт самастойна, то які яму сэнс пераплачваць за гэта?
Або запаўненне анкеты. Бывае такое, што ў візавым цэнтры могуць прычапіцца да нейкага пункта, каб, груба кажучы, паставіць турыста на лічыльнік і ён аплаціў дадатковую паслугу запаўнення анкеты ўжо непасрэдна ў візавым цэнтры.
На Афоне адшукалі тры невядомыя раней асобнікі Астрожскай Бібліі. Для яе стварэння друкар Іван Фёдараў, выхадзец з Беларусі, выкарыстоўваў тэксты Скарыны
Каментары