Daśledčyki matematyčnymi metadami paćvierdzili, što słovy pa svajoj asnovie nahadvajuć hieny i padparadkoŭvajucca tym ža samym zakonam, što dziejničajuć i ŭ pryrodzie.
Linhvisty nazyvajuć raźvićcio movy evalucyjaj. Daśledčyki matematyčnymi metadami paćvierdzili, što słovy pa svajoj asnovie nahadvajuć hieny i padparadkoŭvajucca tym ža samym zakonam, što dziejničajuć i ŭ pryrodzie.
Dźvie daśledčyckija kamandy niezaležna adna ad adnoj paćvierdzili statystyku «praciahłaści žyćcia» movy.
Vyniki daśledavńniaŭ, źmieščanyja ŭ navukovym časopisie «Nature», možna pieradać prostaj formułaj: čym čaściej słova ŭžyvajecca štodzionna, tym radziej jano budzie źmianiacca.
«Peryjad paŭraspadu niapravilnaha dziejasłova praparcyjny kvadratnamu koraniu čaścini jaho ŭžytku», — kaža adzin z daśledčykaŭ Erez Lieberman.
Navukoviec Erez Lieberman (Harvard University) fenomen evalucyi ŭ movie daśleduje matematyčnymi srodkami. Jon zadumaŭsia nad pytańniem, što pryrodnaja selekcyja maje ŭpłyŭ jak na movy, tak i na idei.
Sa svaimi kalehami jon daśledvaŭ źmieny formaŭ minułaha času anhielskich niapravilnych dziejasłovaŭ za apošnija 1500 hod. Jaho kamanda analizavała 177 dziejasłovaŭ, formy minułaha času jakich kala 1200 hod tamu ŭ staražytna‑anhielskaj movie ŭtvaralisia nie pa praviłach. Užo ŭ XII — XV stahodździ z hetych dziejasłovaŭ niapravilna sprahalisia 145, a ŭ sučasnaj anhielskaj movie zastałosia ź ich tolki 98 dziejasłovaŭ. Usie astatnija dziejasłovy za hety čas pierajšli ŭ hrupu dziejasłovaŭ, jakija ŭ formach minułaha času atrymlivajuć typovy kančatak — ed.
Druhaja daśledčyckaja hrupa na čale z Mark Pagel (University of Reading) paraŭnoŭvała słovy, jakija ŭ roznych movach majuć adno i toje ž značeńnie. Akazvajecca, što takija časta ŭžyvalnyja słovy jak, naprykład, ličby, časta ŭ roznych movach hučać padobna. Jašče adzin prykład, vada, Wasser (pa‑niamiecku), Watter (pa‑anhielsku), Vatten (pa‑švedzku). A małaŭžyvalnyja słovy znachodziać u roznych movach mieniej padabienstvaŭ.
Lieberman i jaho kamanda dumajuć, što svajoj formułaj jany zmohuć pradkazać, jakija z anhielskich dziejasłovaŭ pačnuć chutka źmianiacca. Tak, niapravilnyja dziejasłovy «to be» i «to have» peŭna nikoli nie nabuduć asablivaści pravilnych dziejasłovaŭ, to bok kančatak ‑ed ŭ formach minułaha času. Na dumku daśledčykaŭ, nastupnym dziejasłovam, jaki zhubić svoj status niapravilnaha dziejasłova, budzie dziejasłoŭ «to wed» (žanicca). Minuły čas hetaha dziejasłova jašče «wed», ale ŭ chutkim časie hetaja forma moža hučać jak «wedded».
Ciapier čytajuć
Pamiatajecie Daniiła z Ofisa Cichanoŭskaj, jakomu za dva dni sabrali hrošy na ankałahičnuju apieracyju? Jamu napisaŭ toj samy adnakłaśnik, jaki jaho ŭdaryŭ — z čaho ŭsio i pačałosia
Kamientary