Chryścijanin i palityka

Viernik nie pavinien unikać hramadskaha žyćcia. Piša ajciec Jury Barok.

Ci maje prava chryścijanin — čałaviek, jaki vyrašyŭ budavać svajo žyćcio na pryncypach i słovach Chrysta — brać udzieł u palityčnym i sacyjalnym žyćci? Havorka idzie pra sutyknieńnie dvuch vymiareńniaŭ žyćcia čałavieka: viertykalnaha i haryzantalnaha. Čałavieku kab zrealizavać siabie na sto adsotkaŭ tut i ciapier, vyjavić zakładzieny ŭ im patencyjał, nieabchodna ruchacca ŭ hetych dvuch kirunkach, budujučy ścisłyja relacyi z Boham i sacyjalizujučysia ź inšym ludźmi, intehrujučysia ŭ supolnaść, cikaviačysia patrebami inšych.

Uvažlivaje čytańnie Jevanhiella i hłybokaja refleksija nad mesidžam Isusa Chrysta pierakonvajuć, što

čałavieku, kab być čałaviekam na vobraz i padabienstva Božaje, treba pazbavicca abyjakavaści i być zaanhažavanym u prablemy tych, chto znachodzicca pobač.

Sapraŭdnaja luboŭ da Boha nie vyklučaje saprfŭdnaj lubovi da čałavieka. Naadvarot, sa słovaŭ apostała Jana vynikaje, što nielha lubić niabačnaha Boha kali my nie lubim navat tych, kaho bačym. Heta luboŭ da čałavieka, kab być vyčarpalnaj, musić zakranać kožnuju śfieru žyćcia. Luboŭ, da jakoj zaklikaje Pasłańnik ad Boha, vyjaŭlajecca ŭ kankretnych uzajemarelacyjach miž ludźmi, jakija ŭźnikajuć pry pabudovie supolnaha žyćcia, pry raźvićci hramadstva.

Lubić nielha tolki słovam.

Viera i luboŭ biez učynkaŭ, biez ustalavańnia roŭnych pravoŭ, harantyi svabody volavyjaŭleńnia, pryniaćcia ahulnaabaviazujučych zakonaŭ, zastaniecca miortvaj i pustoj.

Luboŭ ahartaje ŭsio i pranikaje paŭsiul. Luboŭ stanovicca padmurkam i pačatkam usich adnosinaŭ i kožnaj śfiery. Luboŭ nie moža być frahmientarnaj. Jana pavinna być sistemnaj.

Na žal, ustalavałasia mierkavańnie, što chryścijanam u sacyjalnym vymiareńni dazvalajecca zajmacca vyklučna dabračynnaj dziejnaściu, charytatyŭnymi akcyjami. Struktury zła zacikaŭlennyja, kab chryścijanie pryśviačali siabie tolki zmahańniu z nastupstvami hrachu i niespraviadlivaści, biez sprobaŭ identyfikacyi pryčyny toj ci inšaj prablemy. Tak, adzin ź biskupaŭ Kaścioła Łacinskaj Amieryki, kaža, što

kali jon razdaje chleb hałodnym, jaho nazyvajuć śviatym, a kali pytajecca, čamu stolki ludziej haładaje, jamu zakidajuć, što Kaścioł zajmajecca nie svaimi spravami.

Kab źmianić u hramadstvie situacyju da lepšaha, nieabchodna źlikvidavać pryčynu zła, što praz svaje struktury paralizuje dobryja inicyjatyvy.

Zmahacca z nastupstvami zła i niespraviadlivaści — niedastakova.

Prykład dziejnaści Isusa Chrysta tut bolš čym jaskravy. Chrystos vypraŭlaje zło ŭ śviecie sparodžanaje djabłam. Jon lekuje chvorych, uvaskrašaje pamierłych, razmnažaje chleb dla hałodnych, ale na kryžy, svaim finalnym aktam Chrystos źniščaje hałoŭnuju pryčynu trahičnaha losa čałavieka — absalutnaje zło, djabła.

Za kožnaj źjavaj u hramadskim, palityčnym, ekanamičnym žyćci stajać svaje pryčyny, svaje struktury, svaje zakony — jość peŭny aŭtar. Chryścijanskaja luboŭ i adkaznaść prajaŭlajucca tady, kali sami chryścijanie, abapirajučysia na jevanhielskija pryncypy, stanoviacca aŭtarami i suaŭtarami zakonaŭ, jakija vyznačajuć chod raźvićcia ekanomiki, palityki, sacyjalnaj sfery i spryjajuć harmaničnamu raźvićciu hramadstva.

Pastyrskaja kanstytucyja pra Kaścioł u sučasnym śviecie Gaudium et spes, pryniataja 7 śniežnia 1965 h. padčas druhoha Vatykanskaha Sabora, ćvierdzić, što Kaścioł, jak supolnaść viernikaŭ, pavinien być prysutnym u žyćci hramadstva. I nie ŭ jakaści pasiŭnaha naziralnika. Chryścijanie nie musiać chavacca pierad abliččam vyklikaŭ supolnaha žyćcia, ale pilna vyvučać znaki siońniašniaha dnia, šukać adkazy na ŭźnikłyja pytańni.

U čaćviertym raździele Kanstytucyi adznačana, što «adychodziać ad praŭdy tyja, chto, viedujučy, što my nie majem tut tryvałaj dziaržavy, a šukajem budučaj, dumajuć, što ŭ suviazi z hetym mohuć zaniadbać svaje ziamnyja abaviazki, nie zvažajučy na toje, što zhodna ź vieraj jany abaviazany vykonvać ich, pavodle paklikańnia, jakoje dadziena kožnamu». Abaviazak, jaki staić pierad chryścijanami z sfarmavanym sumleńniem, zaklučajecca ŭ «imknieńni zapisać Božy zakon u žyćcio ziamnoj dziaržavy».

Dziejnaść u sfery haspadarki, kultury, palityki ŭžo bolš nie źjaŭlajecca dadatkam da chryścijanskaha žyćcia ci fakultatyŭnym zaniatkam. Heta stanovicca abaviazkam i misijaj, jakija Boh uskładaje na čałavieka.

Kanstytucyja zakładaje impieratyŭ, kab usie chryścijanie adčuvali «svajo asablivaje i ŭłaścivaje im paklikańnie ŭ palityčnaj supolnaści, dziakujučy jakomu jany pavinny davać jaskravy prykład sumlennaha vykanańnia abaviazkaŭ i słužeńnia ahulnamu dabru, pakazvajučy na spravie, jak možna pahadzić uładu sa svabodaj, pryvatnuju inicyjatyvu z salidarnaściu ŭsiaho socyjuma, karysnaje adzinstva ź plonnaj raznastajnaściu».

Dakumient paznačaje, što treba staranna kłapacicca pra «hramadzianskuju i palityčnuju aśvietu, tak pilna siońnia patrebnuju ludziam, asabliva moładzi, kab usie hramadzianie mahli vykonvać svaju zadaču ŭ žyćci palityčnaj supolnaści».

Padkreślivajecca, što palityčnaja dziejnaść — nie tolki składanaja sprava, ale i «vielmi vysakarodnaja». I tyja, chto maje da jaje zdolnaść, «pavinny padrychtavacca da jaje i staranna zajmacca joj, nie dumajučy pra svaju materyjalnuju karyść». Praz kanstytucyju Kaścioł zaprašaje vystupać «suprać dyktatu jak z boku adnaho čałavieka, tak i samaŭładstva ci nietalerantnaści palityčnaj partyi, dziejničajučy mudra i biezzahanna ŭ maralnych adnosinach, pryśviačajučy ahulnamu ŭ ščyraści i praŭdzie, ź luboŭju i palityčnaj advahaj».

Niedaravalna, kab chryścijanie nie cikavilisia śvietam, jaki jany atrymali ŭ spadčynu ad Boha, kab admovilisia ad prava i abaviazku na pryniaćcio zakonaŭ i normaŭ, jakija paviny vyznačać nakirunak raźvićcia supolnaha žyćcia. Chryścijanie majuć paklikańnie adkazvać za svoj los i za los svaich bližnich. Paklikańnie «zapisać Božy zakon u žyćcio ziamnoj dziaržavy». Heta adkaznaje i składanaje zadańnie, ale heta i jość sutnaść misii być chryścijaninam u śviecie, u hramadstvie.

* * *

Ks. Jury Barok

biełaruski katalicki śviatar, niekalki hadoŭ supracoŭničaŭ ź Mižnarodnaj škołaj jevanhielizacyi (Rym, Italija), pracavaŭ na misijach u Zimbabve, Indyi i šerahu eŭrapiejskich krain. Ciapier słužyć u Hłybokim.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0