Ad redkich abrazoŭ da kitajskich vaz: što možna ŭbačyć u adzinym u Biełarusi muziei kantrabandy
Heta adziny ŭ Biełarusi muziej, ekspazicyja jakoha całkam składajecca z tvoraŭ mastactva i antykvaryjatu, kanfiskavanaha mytnikami, piša vydańnie Times.by.
Bresckaja mytnia pieradała pieršyja ŭnikalnyja ekspanaty abłasnomu krajaznaŭčamu muzieju 73 hady tamu. Heta byli abrazy, kanfiskavanyja pry sprobie kantrabandy.
Padobnyja kaštoŭnaści sprabavali aktyŭna vyvozić za miažu pačynajučy z 1970‑ch hadoŭ. Ich zatrymlivali na miažy, u vyniku kalekcyja ekspanataŭ pastupova papaŭniałasia. Tak, 37 hadoŭ tamu adčyniŭ dźviery filijał abłasnoha muzieja «Uratavanyja mastackija kaštoŭnaści».
Siońnia tut ekspanujecca prykładna dziasiataja častka kalekcyi, sabranaj dziakujučy mytni. Naviedvalnikam dastupnyja bolš za 300 relikvij i artefaktaŭ, siarod jakich nie tolki redkija ikony, ale i karciny Ivana Ajvazoŭskaha, vyraby Fabierže, japonskija i kitajskija vazy, farfor i jeŭrapiejskaja mebla.
Viadučy navukovy supracoŭnik muzieja «Uratavanyja mastackija kaštoŭnaści» Natalla Piatrova praviała ekskursiju dla Times.by i raskazała pra ekspanaty, jakija važna ŭbačyć.
U jakich tajnikach znachodzili artefakty
Budynak muzieja «Uratavanyja mastackija kaštoŭnaści» ŭ Breście zaŭvažyš zdalok. Heta asobniak 1925 hoda, jaki pabudavali pa prajekcie polskaha architektara Julijana Lisieckaha. Abjekt źjaŭlajecca pomnikam architektury i znachodzicca ŭ centry horada.
Na pieršym paviersie naviedvalnikaŭ sustrakajuć staradaŭnija niamieckija hadzińniki. Im amal sto hadoŭ, i kožnyja paŭhadziny i hadzinu jany dajuć pra siabie znać raskacistym bojem.
«Sakret hetaha hadzińnika ŭ tym, što jon pracuje, tolki kali staić na absalutna roŭnaj pavierchni. Adpaviednuju padłohu šukali pa ŭsim muziei, i patrebny punkt akazaŭsia na pieršym paviersie pry ŭvachodzie», — kaža Natalla Piatrova.
Redkija artefakty, jakija zaraz u ekspazicyi muzieja, udałosia vyratavać na miažy dziakujučy ŭvažlivaści mytnikaŭ. Kantrabandysty ŭmudrylisia zrabić tajnik navat u blašanaj karobcy z-pad kakavy — tudy źmiaścili čatyry nievialikija ikony, a siejfam dla srebranych maniet XIX stahodździa niejak stała kanfietnica.
«Zvyčajna skrynki z antykvaryjatam znachodzili pad tavaram u furach. Tam mahła być kalekcyja samavaraŭ, ikony, karciny, kaštoŭnaści», — pieraličvaje hid.
Cikava, što śpiecyjalisty praviarajuć navat mietał, ź jakoha vykananyja artefakty. Dla hetaha jašče niadaŭna vykarystoŭvali reaktyvy. U muziei zachoŭvajecca nabor z takimi probami — draŭlanaja karobka z maleńkimi šklanymi butelečkami. Zaraz pravierku pravodziać na śpiecyjalnym prybory.
Jakija redkija abrazy možna ŭbačyć u muziei
Asnoŭnaja častka ekspazicyi muzieja — abrazy. Siarod ich redkija XVI stahodździa, staraabradnickija i vykananyja ŭ technicy raźby pa kości.
«Mnohija pravasłaŭnyja chramy ŭ saviecki čas byli zakrytyja, i kantrabandysty sprabavali vyvozić abrazy za miažu. Tak śviatyja ikony chłynuli za miežy SSSR, a samy vialiki patok byŭ u 1990‑ia hady. U naš čas hety praces niaznačny», — raskazvaje Natalla Piatrova.
Bresckaja mytnia pieradavała abrazy muziejam, dzie ich dbajna vyvučali, a niekatoryja — restaŭravali. U redkich vypadkach udavałasia ŭstanavić uładalnikaŭ abrazoŭ. Naprykład, na adnym ź ich byŭ šyfr Uładzimira-Suzdalskaha muzieja-zapaviednika. Jak vyśvietliłasia, ikonu ŭkrali i sprabavali niezakonna pierapravić za miažu. U vyniku jaje viarnuli pravaŭładalniku.
U ekspazicyi muzieja «Uratavanyja mastackija kaštoŭnaści» možna ŭbačyć abraz XVI stahodździa «Spas u siłach». Kantrabandysty raśpiłavali jaho na dźvie častki, kab nadziejniej schavać ad mytni, ale vyvieźci ŭsio adno nie atrymałasia.
Čamu ŭnikalnyja abrazy XVI stahodździa? Čym starejšy abraz, tym jon kaštoŭniejšy. U kalekcyi muzieja heta samyja staražytnyja ekspanaty ikanapisu.
Jašče adna ikona hetaha samaha času — Baharodzica Uładzimirskaja. Viadoma, što na Ruś jaje śviaty abraz prybyŭ u XII stahodździ.
Na hetaj ikanahrafii Baharodzica trymaje na pravaj ruce niemaŭla Isusa Chrysta. Jon piaščotna pryciskajecca da ščaki maci, abdymaje jaje za šyju, a z-pad jaho adzieńnia bačnaja nožka.
Taksama ŭ fondach jość frahmient śviatočnaha čynu ikanastasa XVII stahodździa. Jon składajecca ź dźviuch ikon, jakija sprabavali pravieźci praź miažu ŭ raśpiłavanym vyhladzie.
Jašče adna ŭnikalnaja relikvija — ikona XVII stahodździa «Ajčyna». Abraz byŭ pakryty staražytnym srebranym akładam taho ž času.
U muziei ekspanujecca ikona «Šestadnieŭ» pačatku XIX stahodździa. Jana napisanaja ŭ majsterni viadomaha ikanapisca Vasila Chachłova. Heta prykład abraza, vykananaha ŭ technicy minijaciury, i na im možna ŭbačyć sceny sa Staroha i Novaha Zapavietaŭ, jakija raskazvajuć pra šeść dzion stvareńnia śvietu.
U 1980‑ch hadach na miažy zatrymali redkuju ikonu XIX stahodździa, pryśviečanuju Śviatomu Ułasiju Sievastyjskamu. Jaje kantrabandysty raśpiłavali až na šeść častak!
Asablivaje miesca ŭ ekspazicyi zajmaje vobraz Prapadobnaj Jeŭfrasińni Połackaj. Jana adlustravanaja na vobłaku, a ŭ rukach trymaje kryž i biełuju lileju jak simvał čystaj dušy.
U 1980 hodzie mytnia znajšła ikonu Prapadobnaha Sierhija Radaniežskaha ŭ srebranym akładzie. Cudoŭny akład u 1843 hodzie vykanaŭ majstar Dźmitryj Andrejeŭ.
U fondach muzieja šmat staraabradnickich ikon. Naprykład, vobraz XIX stahodździa «Sajuzam lubovi źviazanyja apostały». U vierchnim levym kucie hetaha abraza vyjaŭlenaja Baharodzica Ahniavidnaja, ličycca, što jana abaraniaje dom ad pažaru.
Abrazy ŭ niezvyčajnaj technicy taksama papaŭniali fondy muzieja. Siarod ich ikona «Try śviacicieli», jana stvorana z kości marža majstram ź vioski Chałmahory Archanhielskaj vobłaści.
Ajvazoŭski, Fabierže i ŭschodnija vazy: čym jašče ździvić muziej
Siarod adnych z samych kaštoŭnych ekspanataŭ kalekcyi žyvapisu muzieja — tvory vydatnaha mastaka-marynista Ivana Ajvazoŭskaha. U pryvatnaści, heta raboty «Marski piejzaž» i «Paruśnik na mieli».
U ekspazicyi jość i artefakty firmy Fabierže: niefrytavy nož dla razrazańnia papiery z ručkaj sa srebra i zapalnička ŭ vyhladzie hryba z kamieniu. Pobač z apošniaj raźmieščany srebrany skulpturny vobraz čorcika.
U savieckija hady na miažy zatrymali fajansavyja vazy ŭ bronzavych apravach, jakija stvaryli ŭ kniastvie Sacuma na poŭdni Japonii ŭ druhoj pałovie XIX stahodździa. Jany, jak i kitajskija vazy ź pieraharodčatymi emalami, papoŭnili kalekcyju muzieja.
Cikavy vypadak zdaryŭsia ŭ 1993-m: Bresckaja mytnia spyniła dla pravierki hruzavy furhon z suchim małakom. Jon išoŭ z Łatvii ŭ Hiermaniju tranzitam praź Biełaruś. Mytniki vyrašyli pravieryć źmieściva furhona i znajšli tam šeść pradmietaŭ mebli druhoj pałovy XIX stahodździa. Siarod ich — vielizarny kamod z kaštoŭnych parod dreva, upryhožany raźboj z pazałotaj i nakładkami z bronzy. Ubačyć hetaje meblevaje mastactva taksama možna ŭ muziei «Uratavanyja mastackija kaštoŭnaści».
Biełarusy vykupili redkuju hraviuru Bieraścia XVII stahodździa
U Muziei historyi Vialikaj Ajčynnaj vajny — novaja dyrektarka
U Biełarusi zaćvierdzili praviły evakuacyi kaštoŭnaściaŭ na vypadak vajny: cehłu z Bresckaj krepaści z nadpisami buduć ratavać pierš za karciny Šahała i Sucina
Hałoŭny korpus Nacyjanalnaha mastackaha muzieja ŭračysta zakryjuć na rekanstrukcyju
Muziej paetki Jaŭhienii Janiščyc pieravieźli ŭ Pinsk. Ciapier usia ekspazicyja źmiaščajecca na dźviuch palicach
Kamientary