Навука і тэхналогіі55

Фізікі знайшлі новую форму цвёрдага рэчыва

Новую высокаўпарадкаваную форму рэчыва навукоўцы назвалі q-шклом.

Яе апісанне апублікаванае ў часопісе Physical Review Letters.

Пра адкрыццё піша сайт амерыканскага нацыянальнага інстытута стандартызацыі NIST.

Французска-амерыканская група фізікаў выявіла, што паводзіны астуджанага сплаву алюмінію, жалеза і крэмнію адначасова нагадвае паводзіны крышталёў і шкла, але не ёсць ні тым, ні другім, ні нават квазікрышталём.

Крышталямі называюць цвёрдыя целы, размяшчэнне атамаў у якіх падпарадкаванае пэўнай сіметрыі. Напрыклад, пры зруху некалькіх атамаў уздоўж ліній крышталічнай рашоткі на пэўную адлегласць іх становішча павіннае супадаць — гэта называецца трансляцыйнай сіметрыяй. Калі супадзенне назіраецца не пры зруху, а з дапамогай павароту, такая сіметрыя называецца вярчальнай.

Крышталі заўсёды маюць трансляцыйную сіметрыю (часам і вярчальную), квазікрышталі — толькі вярчальную. Шклом называюць рэчывы, атамы якіх зусім не ўпарадкаваныя і не маюць ніякага тыпу сіметрыі. Пры гэтым з пункту гледжання крышталаграфіі шклом з’яўляюцца не толькі звыклыя целы з аксіду крэмнію, але і, напрыклад, атрыманае рэзкім астуджэннем металічнае шкло.

Паводзіны сплаву, вывучанага аўтарамі, падобныя да шкла тым, што яго атамы не маюць ніякага тыпу сіметрыі, аднак з’яўляюцца пры гэтым высокаўпарадкаванымі. Пры зацвярдзенні кожны новы атам такога цела «ведае» сваё становішча і нават выштурхвае астатнія — гэтак жа растуць крышталі. Тым не менш, пры такім росце не фармуецца далёкага парадку.

У гэтым сэнсе такі тып рэчыва нагадвае так званых куранят Пенроуза — геаметрычную фігуру, якая можа быць укладзеная ва ўзор, упарадкаваны з кожным новым пластом, але які ніколі не паўтараецца.

Новы тып цвёрдага рэчыва атрымаў назву q-шкла. Па словах аўтараў, раней магчымасць існавання такой геаметрыі цела была прадказаная матэматычна, аднак да гэтага часу пра рэальныя такія рэчывы нічога не было вядома.

Каментары5

Цяпер чытаюць

Мінчанка Ангеліна, якая прасіла ў Лукашэнкі кватэру за тройню, атрымала жыллё9

Мінчанка Ангеліна, якая прасіла ў Лукашэнкі кватэру за тройню, атрымала жыллё

Усе навіны →
Усе навіны

Bloomberg: Трамп прапанаваў Зяленскаму правесці сустрэчу з Пуціным у Маскве21

Пасля поціску рукі Зяленскаму Трамп зрабіў дзіўны знак. Сацсеткі зашумелі ВІДЭА17

Сланы ўмеюць, як і людзі, гатаваць лекавыя сумесі для сваіх сланянят

На выхадных у Беларусь прыйдзе халоднае паветра з Балтыйскага мора4

У Польшчы можа з'явіцца пастаянная амерыканская вайсковая база на 10 тысяч вайскоўцаў7

Футбольная зорка Раберта Карлас страціў амаль усё, што зарабіў за кар'еру6

Фільм беларуса Яўгена Лыткіна здабыў Спецыяльны прыз журы на кінафестывалі ў Іарданіі1

Беларусы Бельгіі прыйшлі з БЧБ на футбольны матч беларускай зборнай ФОТАФАКТ5

Спіс найлепшых серыялаў па версіі The New York Times22

больш чытаных навін
больш лайканых навін

Мінчанка Ангеліна, якая прасіла ў Лукашэнкі кватэру за тройню, атрымала жыллё9

Мінчанка Ангеліна, якая прасіла ў Лукашэнкі кватэру за тройню, атрымала жыллё

Галоўнае
Усе навіны →

Заўвага:

 

 

 

 

Закрыць Паведаміць