Культура66

Чаму беларускі пратэст стаў «культурным» і ці магчыма акультурыць АМАП

У новым выпуску дэбатаў «ДысКУТ» пра тое, што адбылося з беларускай культурай у выніку палітычнага крызісу і масавых пратэстаў, пра культуру плакатаў, муралаў і двароў дыскутуюць культуролаг, публіцыст Максім Жбанкоў і мастак, перформер Міхаіл Гулін.

Легендарная мінская «плошча Перамен». Фота Надзеі Бужан

«Мне заўсёды вельмі дзіўна бачыць, як нехта ўяўляе сабе культуру як міністэрства праўды. То-бок мы будзем зараз усім раскідваць правільныя сэнсы, мы ўсіх навучым правільна любіць Радзіму і апранацца ў правільную колеравую гаму. Усіх забяспечым правільнымі сцягамі — і будзе ў нас глабальнае шчасце. Мне здаецца, што гэта дастаткова вульгарнае і прымітыўнае ўяўленне пра культуру як агітрэсурс», — тлумачыць культуролаг Максім Жбанкоў. 

Ён стаіць на тым, што культура па вызначэнні, калі гэта рэальная культура, — крэатыўная, дынамічная, заўсёды жывая, заўсёды нелінейная і заўсёды слаба паддаецца рэдактуры.

«Адзін з маіх самых страшных кашмараў — перамога кіраванай культуры. Я лічу, што наша цяперашняя сітуацыя можа быць апісаная як канфлікт светаў, як вайна светаў, якая зараз знаходзіцца ў пэўным сэнсе ў стадыі прабуксоўкі. АМАП супраць стужачак — не ведаю, назавіце гэта вайной культур, для мяне гэта выглядае вельмі дзіўна. Я лічу, што для таго, каб працаваць на перамены, культуры не абавязкова быць пратэснай. Для гэтага ёй дастаткова быць жывой, крэатыўнай, адкрытай, праўдзівай, нонканфармісцкай, складанай і праблемнай. Таму я слаба разумею спадзяванні на трыумф культур пратэсту. Мне здаецца, было б больш эфектыўна, калі б любы артыст не думаў пра тое, як бы яму больш эфектна пратэставаць, а быў заклапочаны найбольш выразнай, яркай, праўдзівай рэакцыяй, крэатыўным фідбэкам на тое, што адбываецца навокал», — лічыць Жбанкоў.

Культура не павінна мабілізаваць і ўпраўляць мазгі, бо гэта не місія культуры, а місія палітычнай прапаганды, мяркуе культуролаг. 

«Рабіць мастака палітычным прапагандыстам — справа цікавая, мы гэта ўжо праходзілі, чым гэта заканчваецца для мастакоў, добра вядома», — нагадвае ён.

«І да пытання, як акультурыць АМАП. Правільны адказ: ніяк. Забыць, як страшны сон. І жыць далей», — кажа Жбанкоў.

Яркія моманты дыскусіі:

02:09 — хто ўдзельнічае ў дыскусіі 
04:14 — культурныя выказванні супраць афіцыйнай прапаганды
06:30 — культура — не міністэрства праўды
09:55 — мастацтва — не дэкор, а генератар сэнсаў
12:06 — «Мы бадаемся са стылем тупога аграгарадка»
15:39 — 26 год культурнай партызанкі
17:20 — сапраўдны культурны пратэст — не пра рэвалюцыю ў грамадстве, а пра адважную і незалежную пазіцыю мастака
19:37 — мэта мастака — знайсці разрыў у бегу па коле
23:32 — культура не толькі для прафесійных крытыкаў
26:45 — хайп на пратэсце — культпратэст?
33:09 — стварэнне эмацыйнай салідарнасці — гэта яшчэ не крэатыў
40:06 — унутрыцэхавая салідарнасць мастакоў і інстытуцыяналізацыя культпратэсту
45:33 — культура выконвае функцыю маральнага права
53:04 — навошта беларускай рэвалюцыі свой музей?
54:57 — чаму культура прыйшла ў двары?
58:00 — як павінны выглядаць інстытуцыйныя структуры новай беларускай культуры?
01:02:11 — як змяніліся архетыпы беларускага грамадства?
01:06:58 — ці патрэбна культуры міністэрства?
01:09:11 — як акультурыць АМАП?

Каментары6

Цяпер чытаюць

«Засяроджуся на працы з ЗША». Ціханоўскі расказаў пра свае палітычныя планы на 2026 год22

«Засяроджуся на працы з ЗША». Ціханоўскі расказаў пра свае палітычныя планы на 2026 год

Усе навіны →
Усе навіны

Беларускіх прапагандыстаў будуць вучыць барацьбе з фэйкамі за грошы ЕС4

Як Іран адключыў інтэрнэт? І як тады іранцы змаглі перадаць інфармацыю?

Як звычайная ветлівасць выратавала жыццё мінчуку5

У Мінску з'явілася піца з пельменямі2

«Байсол» адкрыў тэрміновы збор на дапамогу ўкраінцам, вызваленым з беларускіх турмаў у лістападзе8

«Вынес апраўдальны прысуд — можаш перастаць быць суддзёй». Адвакат патлумачыў, чаму ў Беларусі так дрэнна з правасуддзем4

Аун Сан Су Чжы ўжо два гады не бачылася са сваімі адвакатамі. Невядома, ці жывая яна

Былая каманда Ціханоўскага перазапусціла сваё шоу на новым канале22

Трамп заявіў, што мірнае пагадненне па Украіне зацягвае Зяленскі, а не Пуцін11

больш чытаных навін
больш лайканых навін

«Засяроджуся на працы з ЗША». Ціханоўскі расказаў пра свае палітычныя планы на 2026 год22

«Засяроджуся на працы з ЗША». Ціханоўскі расказаў пра свае палітычныя планы на 2026 год

Галоўнае
Усе навіны →

Заўвага:

 

 

 

 

Закрыць Паведаміць