Навукоўцы сцвярджаюць: існуе мяжа колькасці калорый, якія можа спаліць чалавек
Нават самыя цягавітыя людзі на планеце маюць фізіялагічную мяжу спальвання энергіі, якую немагчыма пераадолець у доўгатэрміновай перспектыве без наступстваў для здароўя. Гэта пацвярджаюць вынікі новага даследавання, пра якое піша The Wall Street Journal.

Многія з нас пасля працяглых калядна-навагодніх святаў вырашылі вярнуцца ў трэнажорную залу са спадзевам за кошт большай інтэнсіўнасці заняткаў спаліць назапашаныя калорыі. Аднак, як тлумачыць The Wall Street Journal, пагаварыўшы з экспертамі, у спальвання энергіі ёсць свая мяжа.
Ультрамарафонцы, якія звычайна пераадольваюць дыстанцыі, большыя за марафонскую, могуць спальваць больш за 10 000 калорый за дзень, але такі паказчык не можа заставацца стабільным на працягу месяцаў трэніровак.
Паводле даследавання, апублікаванага ў часопісе Current Biology, пасля прыкладна шасці месяцаў бесперапынных нагрузак нават самыя трэніраваныя атлеты дасягаюць «метабалічнай сцяны». Гэты доўгатэрміновы ліміт у сярэднім у 2,5 раза вышэйшы за базавы ўзровень метабалізму — мінімальную колькасць калорый, неабходную арганізму ў стане спакою для дыхання і іншых жыццёва важных функцый.
Як тлумачыць адзін з сааўтараў даследавання Эндру Бэст — антраполаг з Масачусецкага каледжа гуманітарных навук, які спецыялізуецца на біялогіі чалавека, — большасць людзей не набліжаецца да гэтага ліміту. Для чалавека вагой каля 68 кг базавы метабалізм складае прыкладна 1700 калорый. Каб дасягнуць столі, трэба спальваць каля 4000 калорый штодня на працягу многіх месяцаў. Для большасці звычайных людзей гэта невыканальная задача.
Хоць арганізм здольны на кароткачасовыя рыўкі — напрыклад, падчас шматдзённых гонак спартсмены могуць спальваць у 7 разоў больш за норму — падтрымліваць такі тэмп доўга немагчыма. Калі гэты ліміт перавышаецца цягам працяглага тэрміну, арганізм пачынае расходаваць уласныя запасы тлушчу і бялку, што вядзе да страты масы цела.
Як расказвае Бэст, яго каманда на працягу прыкладна года назірала за 14 спартсменамі (дзвюма жанчынамі і тузінам мужчын), якія займаюцца відамі спорту на цягавітасць. Даследчыкі прасілі атлетаў піць ваду, якая змяшчала ізатопныя індыкатары кіслароду і вадароду, а затым праз аналіз мачы вымяралі, як хутка гэтыя малекулы засвойваліся арганізмам.
Гэтае даследаванне, як і папярэднія, паказала, што спартсмены могуць пераадолець «метабалічны бар’ер» падчас кароткатэрміновых пікаў. У такія дні яны спальваюць прыкладна ў сем разоў больш калорый, чым у стане спакою. Аднак падтрымліваць такі тэмп працяглы час немагчыма: арганізм пачынае расходаваць не толькі тлушч, але і ўласныя бялковыя рэзервы, што вядзе да страты масы цела.
Бэст параўноўвае гэты працэс з фінансавым доўгам. Вы можаце жыць «у мінус» тыдні ці нават месяцы, але рана ці позна арганізм запатрабуе вярнуць выдаткаванае. У якасці прыкладу ён прыводзіць атлета, які менш чым за два месяцы пераадолеў Апалацкую сцежку даўжынёй каля 3500 км. На працягу ўсяго маршруту яго метабалізм працаваў у чатыры разы інтэнсіўней за норму, але пасля фінішу яму спатрэбіўся цэлы месяц амаль поўнага бяздзеяння, каб мышцы аднавіліся, а страчаная вага вярнулася.
Як адзначаюць аўтары, атрыманыя імі высновы маюць крытычнае значэнне для прафесійнага спорту. План інтэнсіўных трэніровак, які выдатна працуе на працягу двух месяцаў, можа стаць празмерным і разбуральным, калі яго спрабаваць вытрымаць паўгода. Такім чынам, нават у самых цягавітых людзей на планеце ёсць унутраны «абмежавальнік», які засцерагае арганізм ад поўнага самаразбурэння.
Каментары