Плошча – на экране
Гадавіна сакавіцкіх падзей была адзначаная прэм’ераю відэастужак. Фільмы радуюць гістарычнымі кадрамі, але адпаведную форму для гэтых кадраў пакуль не знайшлі. Плошча яшчэ не завершылася.
Гадавіна сакавіцкіх падзей была адзначаная прэм’ераю відэастужак.
19 сакавіка на кінафэсьце "Вясна-2006", што адбыўся на сядзібе БНФ, былі паказаныя стужкі “Плошча” Хашчавацкага, “У сьнягах драмае вясна” Патаранскага і “Ўрокі беларускай мовы” Дэмбіньскага.
Сёньня дакумэнтальны фільм пра леташнія падзеі – ня проста дакумэнтальны фільм.
Гэта гісторыя, у якую вяртаесься – і пра якую маўчыць зьляканая тэлевізія.
Гэта – палітычная мабілізацыя й натхненьне мінулым цудам.
Нарэшце – гэта мастацтва, якое мусіць перадаць сам дух Плошчы.
Усе стужкі насычаныя гістарычнымі кадрамі – і гэта надзвычай добра.
Стужка Патаранскага “У сьнягах драмае вясна” (прэзэнтаваная, як першая частка фільму) – паказвае Казуліна падчас прэзыдэнцкай кампаніі, тэлевізійны выступ Лукашэнкі на ўсенародным сходзе (са зьдзеклівым кадрыкам песьні “Слухай бацьку!”), Мілінкевіча, які сустракаецца з прэсай і выбарнікамі.
Карціна выглядае нарэзанай сыравінай для фільму, але й гэтая гістарычная сыравіна – нудная. Хаця за само захаваньне кадраў і хронікі аўтару трэба сказаць “Дзякуй”.
“Плошча” Хашчавацкага – распавядае пра новае пакаленьне. Дзяўчынка Даша, інтэрнэт-дзёньнікамі якой усе зачытваліся, гаворыць пра сакавік, пераадоленьне страху – і свабоду. Павал Севярынец, да якога Хашчавацкі езьдзіў у Малое Сітна – яшчэ адзін герой “Плошчы”.
І працінаюць нябачныя раней кадры разгрому намётавага мястэчка – і ўзьнесеных сьцягоў на Каліноўскага, твараў – і свабоды на маленькім пятачку беларускай зямлі.
Але Хашчавацкі губляецца, калі трэба падабраць форму для гэтай свабоды, волі – і духу Плошчы.
Ён у сваёй стыхіі – калі распавядае пра Лукашэнку і ягоных “духоўных” дзяцей. “Вершы Быкава” – мантаж слоў Лукашэнкі й сьведчаньне самога Быкава; гісторыя знакамітай фразы пра Гітлера; пэнсіянэры-правакатары, кіраваныя чалавекам у цывільным. Наіўна-сатырычныя пошукі незалежнай прэсы ў беларускіх шапіках – і сяляне, якія зусім заблыталіся ў сваёй любові-нянавісьці да ўлады.
Карціна можа натхняць саміх удзельнікаў сакавіку – кадры, сьведчаньні, словы, але ейная форма – ад “Звычайнага прэзыдэнту”. А ў выкрывальніцкай сатыры зусім іншыя мэты.
Як ня дзіўна, найлепшай “сакавіцкай” стужкай ёсьць “Урокі беларускай мовы” Дэмбіньскага. Падзеі менскай вясны, якія спачатку фільмаваліся, як рэпартаж для польскай тэлевізіі – паказаныя зацікаўлена й нязмушана.
Сёньняшнія стужкі пра Плошчу – гэта лірычны рэпартаж, пранізьлівыя сьведчаньні з застарэлай сатырычнаю формай і трэш-дэмакратычная сыравіна.
Мастакі ў разгубленасьці й толькі на подступах – каб паказаць душу Плошчы.
Адпаведнай формы для гэтага пакуль не знайшлі.
Мо, таму, што кіно яшчэ не завершылася?
Каментары