Архіў

Алесь Аркуш. Яблыня з залатымі яблыкамі

№ 16 (225), 16 — 23 красавіка 2001 г.


 Яблыня з залатымі яблыкамі

У Полацкім музэі беларускага кнігадрукаваньня адкрылася выстава жывапісу Аляксандра Канавалава. Даўно ня бачыў такой прафэсійнай, эстэтычнай і цэльнай экспазыцыі. Увогуле даўно ня бачыў сапраўднага выяўленчага мастацтва. Беларускія мастакі вельмі нагадваюць беларускіх паэтаў. Яны засвоілі набор мастацкіх прыёмаў і карыстаюцца імі як рамесьнікі, што шыюць боты або вырабляюць адмысловыя дзьверы з моранага дубу для катэджаў “новых беларусаў”. Саматужныя творы розьняцца ад духатворных, як яблык з пап’е-машэ – ад сапраўднага. Нібыта і форма тая ж, і колер. Ды ня тое ўсё, падман. Не працуе душа мастака, здольная апладніць твор. А душу нельга прымусіць. Ці ня ў гэтай зьяве хаваецца таямніца чалавечай свабоды?

Мяне заўсёды дзівіла, як эстонцы або латышы з таго самага творчага матэрыялу, які блізкі й беларусам, напрыклад, зь вясковага жыцьця, робяць эўрапейскую інтэлектуальную літаратуру. Адкуль гэтая глыбіня, гэтыя думкі, развагі, сюжэты?

Канавалаў мне падказаў. Уся справа ў глыбіні мастацкага сьвету творцы. Сьвет большасьці беларускіх твораў плоскі, клішаваны, грамадзкі, агульны. Адзінкі беларускіх творцаў здолелі застацца незалежнымі, перамагчы разбуральны гвалт натоўпу.

Канавалаў неверагодна экзыстэнцыйны. Ён малюе полацкія краявіды – але гэта хутчэй філязофскія прытчы або каляровыя экспрэсіі. Канавалаў можа намаляваць “Суботу” альбо “Сераду”. Вядома, сваю ўласную “Суботу”. Але гэта толькі нараджае думку, што мы бачым кавалачак намаляванага і дзівімся ягонай бязьмежнасьці.

Канавалаў прадэманстраваў “грані рэальнага”, і мы ўражаныя іх нечаканасьцю і фантастычнасьцю.

Хто не пабачыць выставы Канавалава, папросту застанецца па-за беларускім мастацтвам. Мастацтва — дзіўная рэч. Можна, як падмануты Бураціна, закапаць ва ўгноеную глебу свае грошы (талент, жыцьцё) і чакаць цуда-дрэва. А яблыня з залатымі яблыкамі вырасьце дзе-небудзь на папялішчы былога хутару. Дзе ніхто не чакаў, дзе бруд і нат дарогі няма. Але менавіта там паўстане цэнтар сусьвету. І там адбудзецца цуд.

Алесь Аркуш


Каментары

Цяпер чытаюць

Хто забараняе ў Беларусі кнігі — вось гэтыя 22 чалавекі5

Хто забараняе ў Беларусі кнігі — вось гэтыя 22 чалавекі

Усе навіны →
Усе навіны

Сыркі з пандай зараз будуць рабіць не ў Полацку1

З тушы загінулага кіта Цімі наробяць касцявой мукі і біяпаліва

Пераможную серыю Віктара Ганчарэнкі спыніла зборная Буркіна-Фасо9

Расія выкарыстоўвае дроны «Молнія» на новых частотах, якія не бачыць большасць дэтэктараў

У Брэсце яшчэ не паспелі здаць новы абсталяваны пляж, а яго ўжо наведалі вандалы6

Прадаецца «гатэль у беларускай Швейцарыі». Для інвестара-аматара3

У расійскай Казані памёр Ісус Хрыстос, які судзіўся за імя7

У Дагестане — выбухі на газаправодзе і пякельны пажар3

«Усярэдзіне абсалютна гнілыя». Беларусы незадаволеныя якасцю экзатычнай садавіны з В'етнама ў крамах3

больш чытаных навін
больш лайканых навін

Хто забараняе ў Беларусі кнігі — вось гэтыя 22 чалавекі5

Хто забараняе ў Беларусі кнігі — вось гэтыя 22 чалавекі

Галоўнае
Усе навіны →

Заўвага:

 

 

 

 

Закрыць Паведаміць