Архіў

Алесь Аркуш. Яблыня з залатымі яблыкамі

№ 16 (225), 16 — 23 красавіка 2001 г.


 Яблыня з залатымі яблыкамі

У Полацкім музэі беларускага кнігадрукаваньня адкрылася выстава жывапісу Аляксандра Канавалава. Даўно ня бачыў такой прафэсійнай, эстэтычнай і цэльнай экспазыцыі. Увогуле даўно ня бачыў сапраўднага выяўленчага мастацтва. Беларускія мастакі вельмі нагадваюць беларускіх паэтаў. Яны засвоілі набор мастацкіх прыёмаў і карыстаюцца імі як рамесьнікі, што шыюць боты або вырабляюць адмысловыя дзьверы з моранага дубу для катэджаў “новых беларусаў”. Саматужныя творы розьняцца ад духатворных, як яблык з пап’е-машэ – ад сапраўднага. Нібыта і форма тая ж, і колер. Ды ня тое ўсё, падман. Не працуе душа мастака, здольная апладніць твор. А душу нельга прымусіць. Ці ня ў гэтай зьяве хаваецца таямніца чалавечай свабоды?

Мяне заўсёды дзівіла, як эстонцы або латышы з таго самага творчага матэрыялу, які блізкі й беларусам, напрыклад, зь вясковага жыцьця, робяць эўрапейскую інтэлектуальную літаратуру. Адкуль гэтая глыбіня, гэтыя думкі, развагі, сюжэты?

Канавалаў мне падказаў. Уся справа ў глыбіні мастацкага сьвету творцы. Сьвет большасьці беларускіх твораў плоскі, клішаваны, грамадзкі, агульны. Адзінкі беларускіх творцаў здолелі застацца незалежнымі, перамагчы разбуральны гвалт натоўпу.

Канавалаў неверагодна экзыстэнцыйны. Ён малюе полацкія краявіды – але гэта хутчэй філязофскія прытчы або каляровыя экспрэсіі. Канавалаў можа намаляваць “Суботу” альбо “Сераду”. Вядома, сваю ўласную “Суботу”. Але гэта толькі нараджае думку, што мы бачым кавалачак намаляванага і дзівімся ягонай бязьмежнасьці.

Канавалаў прадэманстраваў “грані рэальнага”, і мы ўражаныя іх нечаканасьцю і фантастычнасьцю.

Хто не пабачыць выставы Канавалава, папросту застанецца па-за беларускім мастацтвам. Мастацтва — дзіўная рэч. Можна, як падмануты Бураціна, закапаць ва ўгноеную глебу свае грошы (талент, жыцьцё) і чакаць цуда-дрэва. А яблыня з залатымі яблыкамі вырасьце дзе-небудзь на папялішчы былога хутару. Дзе ніхто не чакаў, дзе бруд і нат дарогі няма. Але менавіта там паўстане цэнтар сусьвету. І там адбудзецца цуд.

Алесь Аркуш


Каментары

Цяпер чытаюць

Палякі купляюць дамы ў Беларусі — цікавяцца, ці хопіць на жыццё еўрапейскай пенсіі, і радуюцца смешным выдаткам9

Палякі купляюць дамы ў Беларусі — цікавяцца, ці хопіць на жыццё еўрапейскай пенсіі, і радуюцца смешным выдаткам

Усе навіны →
Усе навіны

Адпачынак у В'етнаме за $500 у суткі. Беларусы расказалі, што расчаравала за такія грошы2

На «Полі цудаў» спелі песню пра тое, як класна жыць з адключаным інтэрнэтам9

Хто зможа двойчы зрабіць ЭКА бясплатна? Расказаў міністр аховы здароўя7

Першае ФОТА вызваленай Валерыі Касцюговай2

Некаторым вызваленым 19 сакавіка палітвязням, якім дазволілі застацца ў Беларусі, забаранілі афармляць сімкі і карыстацца банкаўскімі карткамі24

СМІ расказалі пра расійскі сцэнар імітацыі замаху на Віктара Орбана перад выбарамі7

У дзень, калі памілавалі палітвязня Дароніна, ягонай жонцы прысудзілі 8,5 гадоў калоніі за ўдзел у дваровым чаце8

Тром мінчанкам далі па 8‑9 гадоў па справе дваровых чатаў7

Трамп абвінаваціў Зяленскага ў піяры: Украіна нічога не зрабіла на Блізкім Усходзе11

больш чытаных навін
больш лайканых навін

Палякі купляюць дамы ў Беларусі — цікавяцца, ці хопіць на жыццё еўрапейскай пенсіі, і радуюцца смешным выдаткам9

Палякі купляюць дамы ў Беларусі — цікавяцца, ці хопіць на жыццё еўрапейскай пенсіі, і радуюцца смешным выдаткам

Галоўнае
Усе навіны →

Заўвага:

 

 

 

 

Закрыць Паведаміць