Karennych minčukoŭ vysialajuć z vulicy Revalucyjnaj na ŭskrainy
«My — lišnija na našaj ziamli?»
List z takoj nazvaj pryjšoŭ na elektronny adras redakcyi onliner.by. «Staličnyja ŭłady plujuć na zakon i maral, kali havorka idzie pra vysialeńnie prostych hramadzian z «załatych» damoŭ u centry Minska, — kažuć žychary vulicy Revalucyjnaj. — Čamu vyhaniajuć ludziej z histaryčnaha centra? Dziaržava dla naroda? Ci banalny pieradzieł ułasnaści z dapamohaj administracyjnaha resursu? Ludziej prosta staviać pierad faktam: «Vy — lišnija. Heta bolš nie vaš dom, a naša budaŭničaja placoŭka!». Karespandenty Onliner.by vyjechali na miesca kanfliktu.
Revalucyjnaja, 24.
Padymajemsia na treci pavierch u kvateru № 13, dzie nas užo čakajuć Halina i Alaksandr Karžanieŭskija.
Kvatera tut niezvyčajnaja. Doŭhi kalidor,
— Tut pasialiłasia babula muža adrazu paśla Vialikaj Ajčynnaj. Možna skazać, z hetymi ścienami źviazany los čatyroch pakaleńniaŭ, — kaža Halina Karžanieŭskaja. —
Ale apošnija 19 hadoŭ spakojnaha žyćcia nam nie dajuć. Dźvie ataki my ŭžo adbili: adnu ŭ siaredzinie90-ch , druhuju ŭ pačatku2000-ch . Abodva razy na našuju ŭłasnaść pretendavali biznesoŭcy. A ciapier čynoŭniki i «Minskaja spadčyna».
U 2001 hodzie žychary Revalucyjnaj, 24 daviedalisia, što ich dom pryznany avaryjnym i pahražaje abvałam, pra što dakumientalna śviedčyć rašeńnie harvykankama. Čynoŭniki patrabavali nie marudzić z adsialeńniem.
— My ździŭlalisia. Budynak na toj čas choć i nie viedaŭ kapitalnaha ramontu 40 hadoŭ, ale byŭ, jak i ciapier, u narmalnym stanie, — zapeŭnivaje Halina Karžanieŭskaja. — Što ni kažycie, u XIX stahodździ ŭmieli budavać sumlena. A praź niekatory čas daviedvajemsia: naš dom chočuć pieradać va ŭłasnaść firmie
— Minułaje dziesiacihodździe dakazała iłžyvaść usich zdahadak i ekśpiertyz, — kaža Alaksandr, muž Haliny. — Niahledziačy na «avaryjny stan», vyzvalenyja kvatery dziaržava vykarystoŭvała pad słužbovaje žyllo, zasialalisia niežyłyja pamiaškańni, a ŭ cokalnym paviersie da hetaha času pracuje kaviarnia.
Tolki paśla zvarotaŭ u KDK i Minbudarchitektury ŭdałosia dakazać, što pahrozy dla pražyvańnia niama, a domu patrabujecca ŭsiaho tolki kapitalny ramont. Žychary zaklikali na dapamohu ekśpiertnyja arhanizacyi. U techničnym zaklučeńni AAT «Budkompleks» ad 2007 hoda havorycca: u cełym stan asnoŭnaj častki budynka nie vyklikaje aściarohi — defarmacyj, zruchaŭ, defiektaŭ, jakija śviedčać pra stratu apornaj zdolnaści, nie vyjaŭlena. U doma adzin istotny defiekt — prybudova, jakuju pry žadańni možna adnavić za niekalki dzion.
Niahledziačy na heta, u 2008 hodzie Minharvykankam prymaje rašeńnie pa adčužeńni doma № 24 na karyść KUP «Minskaja spadčyna», žycharam znoŭ prapanujuć pierasialacca. A ŭletku
Čatyry siamji ŭžo źmianili miesca žycharstva, jašče čatyry rychtujucca da pierajezdu. Karžanieŭskija i žychary jašče troch kvater zdavacca nie źbirajucca i šukajuć spraviadlivaści ŭ sudzie. Pakul, praŭda, biespaśpiachova.
— Na nas akazvajuć psichałahičny cisk. Kali ŭ
— Čynoŭniki jak by i nie saromiejucca namiakać: žycharoŭ vyhaniajuć z našaha i inšych damoŭ na vulicy Revalucyjnaj tolki zatym, kab paśla rekanstrukcyi pradać hetyja płoščy inšym ułaśnikam, — śćviardžaje Alaksandr. — Naturalna, nam, zvyčajnym hramadzianam, jakija pražyli tut usio žyćcio, jany ŭžo buduć nie pa kišeni. Nas vysialajuć na ŭskrainy, takim čynam kapijujučy «maskoŭski varyjant» zachopu ziamli ŭ centry Minska.
Žychary Revalucyjnaj turbujucca i pra los svaich damoŭ. Na ich dumku, pieradača budynkaŭ inšamu ŭłaśniku, «Minskaj spadčynie», pryviadzie da ich źniščeńnia. Prykłady taho ŭžo jość: źniesienyja damy № 17 i № 24a — pomniki architektury XIX stahodździa.
Z bałkona Karžanieŭskich adkryvajucca vidy na strakaty «kazačny horad» — mulažy histaryčnaj zabudovy Niamihi. Alaksandr i Halina zadumalisia: niaŭžo i ich dom spaścihnie takaja ž «restaŭracyja»?
Susiedni dom № 26 taksama trapiŭ pad adsialeńnie. Siońnia jon robić panuraje ŭražańnie. Dźviery na druhim paviersie zavaranyja mietaličnymi prutami. Zusim niadaŭna hetyja kvatery słužyli prystankam vałacuhaŭ.
U adnoj z kvater žyvie siamja, jakaja damahajecca rynkavaj acenki svajoj ułasnaści. Nie zaśpieŭšy haspadaroŭ doma, my pajšli dalej. Dom № 28 całkam adsieleny. Restaŭracyja jaho zaciahnułasia, a achova pakidaje žadać lepšaha. Čas ad času siudy naviedvajucca bamžy. Status pomnika architektury nie nadta turbuje jaho časovych nasielnikaŭ: u kastryčniku minułaha hoda ŭ budynku zdaryŭsia pažar.
Dom № 32 vyhladaje sapraŭdy avaryjnym:ścieny pajšli raskolinami, stoli trymajucca na padporkach. Jak ni dziŭna, ale tam jašče žyvuć ludzi.
U 1985 hodzie hety dom byŭ rekanstrujavany, a ŭ
— Adnak zamiest taho kab spynić samaŭpraŭnaść zabudoŭščykaŭ, čynoŭniki pryznali dom niežyłym i vyrašyli vysielić niezadavolenych žycharoŭ u «chruščoŭki» ź niajasnymi pierśpiektyvami na atrymańnie inšaha žylla, — kaža Natalla Sieržanovič. — Stvarajecca ŭražańnie, što razbureńnie doma viadziecca naŭmysna i płanamierna z adzinaj metaj — vyzvalić pamiaškańni, rekanstrujavać ich i pierapradać utraja daražej.
Žycharka doma № 32 Halina Kałašnikava damahajecca rynkavaj kampiensacyi koštu kvatery. Da devalvacyi jaje adnapakajoŭku płoščaj 43 kvadratnych mietry acanili prykładna ŭ 280 młn rubloŭ (pavodle staroha kursu — kala 88 tysiač, siońnia — 35 tysiač dalaraŭ). Z takoj sumaj piensijanierka kateharyčna nie zhodnaja.
— My nie sprabujem atrymać vyhadu. My prosta chočam, kab nas pakinuli ŭ spakoi i dali mahčymaść žyć u svaich pryvatyzavanych kvaterach, — vykładaje kalektyŭny punkt hledžańnia Natalla Sieržanovič. — Ale ŭ adkaz usie sudy, až da Viarchoŭnaha, padtrymali čynoŭnikaŭ, spasyłajučysia na toje, što ŭsie parušeńni zakona nieistotnyja.
Jakaja pazicyja čynoŭnikaŭ?Adsialeńnie siemjaŭ z damoŭ № 24, 26 i 32 — sprava času, ličyć načalnik adździeła žyllovaj palityki administracyi Centralnaha rajona Minska Anastasija Sabiraj:
— Bolšaść ludziej z Revalucyjnaj my paśpiachova pierasialili. A niekalki siemjaŭ zaŭparciłasia i zaniali hłuchuju abaronu. Karžanieŭskija admaŭlajucca razhladać
Anastasija Sabiraj praciahvaje:
— Kałašnikavaj prapanoŭvali kvateru na vulicy Žukoŭskaha — žančyna ad jaje admoviłasia, vyniki acenki jaje žylla jaje nie zadavolili. Dyjałoh zajšoŭ u tupik. Padobnaja historyja ź siamjoj Sieržanovič. Daviadziecca pierasialać ludziej u časovy žyły fond, pakul dom kančatkova nie pavaliŭsia.
— Što budzie z damami na Revalucyjnaj i čamu ich ramont nielha vieści biez adsialeńnia žycharoŭ?
— Da 2014 hoda Revalucyjnaja pavinnaja stać piešachodnaj, siudy chłynuć turysty. Da damoŭ na takich vulicach va ŭsim śviecie vystaŭlajucca asablivyja patrabavańni, — kaža hałoŭny inžynier «Minskaj spadčyny» Michaił Žych. — I zachavańnie za imi žyłoj funkcyi ŭ ciapierašnim vyhladzie vielmi niepažadanaje. Razumieju ludziej, jakija praviali tut usio žyćcio, ale i ź intaresami horada čas ličycca.
U «Minskaj spadčynie» ličać, što na pieršych pavierchach varta raźmiaścić buciki, majsterni mastakoŭ. Druhija i trecija pavierchi, mahčyma, pierarobiać u
— U svoj čas u Minsku dapuścili pamyłku, pakinuŭšy žyłyja kvatery ŭ Trajeckim pradmieści, — ličyć Michaił Žych. — Nie da miesca heta tam, patencyjał terytoryi vykarystoŭvajecca nie na 100 adsotkaŭ. Revalucyjnaja ž budzie całkam pieraroblenaja dla patrebaŭ turystaŭ.
Uzimku 2008 hoda ŭ Minsku razhareŭsia padobny kanflikt. Tady čynoŭniki chacieli adsialić ludziej z vulicy Karła Marksa. Žychary damoŭ padklučyli jurystaŭ, zaklikali na dapamohu ŚMI. Skandał vyjšaŭ nie na žart — hałoŭnamu architektaru Minska Viktaru Nikicinu daviałosia navat publična vybačycca.
Žychary Revalucyjnaj ličać, što ŭ ich vypadku čynoŭniki ŭličyli papiarednija pamyłki i abrali novuju taktyku:
kab pazbavić ludziej ułasnaści, haradskija ŭłady śpiecyjalna hadami nie vydajuć dazvołu na ramont damoŭ u histaryčnym centry Minska, a zatym pryznajuć žyllo avaryjnym i patrabujuć adsialeńnia ludziej.
— Paŭstaje pytańnie pra słužbovaje złačynstva, pryciahnieńnie da adkaznaści tych, chto davioŭ da takoha stanu histaryčnyja pomniki, — kažuć ludzi, jakija źviarnulisia ŭ redakcyju. — Bitva za Revalucyjnuju jašče nie zavieršanaja, i my zaklikajem usich sumlennych ludziej padtrymać nas i nie dać čynoŭnikam ažyćciavić zhubny płan, jaki kančatkova źniščyć adnu z samych pryhožych i kaštoŭnych histaryčnych terytoryj našaha horada.
Kamientary