Каранавірус кінуў Кітай у глыбокі крызіс. Другая найбуйнейшая эканоміка свету перажывае самае сур'ёзнае ў сучаснай гісторыі падзенне, паказала папярэдняя ацэнка наступстваў глабальнай пандэміі COVID-19. Гэта вяшчуе праблемы для ўсяго свету, піша bbc.com.
Кітай першым з вядучых сусветных дзяржаў прыняў удар віруса і сышоў на каранцін. Ён жа першым даў справаздачу ў пятніцу пра эканамічныя наступствы. Яны беспрэцэдэнтныя. Эканоміка краіны ўсохла на 6,8% у гадавым выражэнні, тады як амаль паўстагоддзя яна нават не задумвалася пра падзенне і расла тэмпамі да 15% у год.
Кітай не ведаў падобнага з часоў разрухі і рэпрэсій «культурнай рэвалюцыі» Мао Цзэдуна 1970-х.
Спад у Кітаі адаб'ецца на кожным жыхары планеты.
Кітай цяпер — гэта 17% сусветнай эканомікі, а не 4%, як у мінулую эпідэмію каранавіруса SARS ў 2002-2003 гадах. Ды і маштабы пандэміі несупаставімыя. Тады атыповай пнеўманіяй заразіліся 8 тысяч чалавек у 26 краінах, і каля 800 — прыкладна кожны дзясяты — памерлі. Зараз толькі памерлых 130 тысяч, а колькасць тых, хто захварэў, перавысіла 2 млн чалавек.
Спад у Кітаі абяцае праблемы багатым развітым краінам, а небагатым і зусім пагражае катастрофай. Яны ў большасці сваёй залежаць ад прытоку замежнага капіталу, а ён за час эпідэміі ўцякае ад іх хутчэй, чым у мінулы крызіс 2008-2009 гадоў.
Сусветная асацыяцыя фінансістаў Institute of International Finance (IFF) падлічыла, што з сярэдзіны студзеня, калі сталі вымалёўвацца маштабы эпідэміі ў Кітаі, адток грошай з рынкаў, што развіваюцца, склаў 100 млрд даляраў і нашмат перавысіў вывад капіталу нават на піку фінансавага крызісу дзесяцігадовай даўніны. І ён паскараецца: толькі ў сакавіку вывелі больш за 80 з гэтых 100 млрд.
Аднак Кітай — выключэнне. Капітал адтуль не выцякае, а, наадварот, прыцякае, дзякуючы не звязанай з вірусам фінансавай лібералізацыі. Але калі нават з прытокам замежных грошай эканоміка Кітая ўсё роўна пакутуе, што ж будзе з іншымі краінамі, што развіваюцца, адкуль заходнія капіталы бягуць?
Бо вывад заходніх грошай абяцае ім дэвальвацыю, падзенне ўзроўню жыцця, павелічэнне выдаткаў на абслугоўванне старых даўгоў і складанасці з прыцягненнем новых. І гэта ў сітуацыі, калі казна і так пустая, паколькі выдаткі выраслі з-за надзвычайных выдаткаў на барацьбу з эпідэміяй, а прыбыткі скараціліся, бо бізнэс і насельніцтва бяднеюць, а экспартныя тавары, накшталт сыравіны або камплектуючых, таннеюць.
Кітаю танныя нафта і металы, наадварот, на руку: ён — найбуйнейшы ў свеце імпарцёр прыродных рэсурсаў. Акрамя таго, звесткі першага квартала не ў поўнай меры ўлічваюць другі шок для кітайскай эканомікі — вонкавы. Услед за спадам вытворчасці і спажывання ўнутры краіны «сусветная фабрыка» сутыкнулася з падзеннем попыту на яго прадукцыю ў развітых краінах.
Кітай вырабляе амаль палову камплектуючых для канчатковай прадукцыі развітых краін. Калі попыт на айфоны і аўтамабілі на Захадзе скарачаецца, пастаўшчыкі ў Кітаі банкрутуюць, а яго эканоміка тармозіць. Аднак гэты шок будзе адлюстраваны толькі ў выніках другога квартала, за красавік-чэрвень. Пра іх мы даведаемся ў сярэдзіне лета.
Каранавірус адзначыў пачатак новай эры. У гэтым годзе кітайская эканоміка вырасце на бездапаможныя 2,5%, мяркуюць аналітыкі, апытаныя вядучымі агенцтвамі Рэйтэр і Блумберг. Нават ў 1990 годзе пасля крывавага разгону пратэстаў на плошчы Цяньаньмэнь у Пекіне кітайскі ВУП дадаў амаль 4%.
Цяпер чытаюць
Анжаліка Мельнікава пасля знікнення набыла дзве кватэры ў Мінску90
Каментары