Па гомане адлятаючых гусей меркавалi аб надыходзе хуткiх маразоў. Казалi: калi гусакi ляцяць нiзка, зiма прыйдзе хутка, калi высока — маразоў яшчэ доўга не будзе.
На Мiкiту‑гусятнiка — 28 верасня — на вясковых падворках бiлi выгадаваных за лета гусакоў — для свайго стала i на продаж.
Згодна з павер’ямi, у гэты дзень дамавiк насылаў на гусакоў сурокi. Калi ж птушка гублялася, гэта лiчылi гарэзамi вадзянiка. Таму i дамавiка, i «гаспадара вады» пажадана было задобрыць да наступнай вясны. Існаваў нават пэўны рытуал. З усiх гусакоў, прыгатаваных на мяса, выбiралi найгоршага, забiвалi яго i без галавы кiдалi ў раку цi возера. Гэта было своеасаблiвае ахвяраванне вадзянiку. Галаву гусака неабходна было ахвяраваць дамавiку — яе неслi ў хату i клалi пад прыпечкам.
Звычайна Мiкiтаў дзень заканчваўся «гусiным сталом», галоўным упрыгажэннем i пачастункам якога быў засмажаны гусак.
У народзе прыкмячалi, што з гэтага дня дзiкiя гусi адлятаюць на поўдзень: «Гусi адлятаюць — зiму на хвасце нясуць».
Па гомане адлятаючых гусей меркавалi аб надыходзе хуткiх маразоў. Казалi: калi гусакi ляцяць нiзка, зiма прыйдзе хутка, калi высока — маразоў яшчэ доўга не будзе.
А яшчэ прыкмячалi так: калi гусi адлятаюць на Сямёнаў дзень (14 верасня), чакай ранняй зiмы.
Па паводзiнах гусей прадказвалi будучае надвор’е не толькi восенню, але i вясной, калі гусi прылятаюць з выраю: калi ён стаiць на адной назе, падцiснуўшы другую, цi лопае крыламi — да маразоў; хавае пад крыло нос — да холаду.
Даволi распаўсюджаным была наступная калядная варажба аб шлюбе. У хату пускалi гусака: да якой дзяўчыны гусак першым падыдзе, тая першай i шлюб возьме. Калi хлопец або дзяўчына бачылi ў сне гусака, гэта прадказвала хуткае вяселле.
У беларускiм народным календары ёсць яшчэ адзiн дзень, якi называюць «гусiным святам» — гэта 31 студзеня, дзень ушанавання святога Апанаса, якога лiчаць ахоўнiкам гусакоў. З гэтага дня пачынаюць кармiць гусей зернем.
А яшчэ ў народзе лiчылi: калi гуска прынясе два яйкi ў адзiн дзень, гэта прадказвае няшчасце ў сям’i.
Каб засцерагчыся ад бедаў i нястачаў, нiколi не саджалi гуску на яйкi ў свята Дабравешчання. Старыя людзi казалi: «Калi на Дабравешчанне курыца або гуска знясе яйка, з яго атрымаецца пачвара або калека».
Цяпер чытаюць
«Свінні зарохкалі. Без вады даўно не сядзелі, я б ім адключыў». Азаронак абрынуўся на жыхароў раёна Лебядзіны26
Каментары