Руіны знаходзяцца на тэрыторыі Брэсцкай крэпасці, іх закансервуюць дзякуючы дзяржаўнай праграме «Культурная прастора». На дзяржаўным тэлебачанні адзначылі, што кансервацыя робіцца з мэтай выратаваць апошнія скляпенні і калідоры, а таксама гэта дапаможа даследаваць культурны слой вакол былога кляштарнага комплексу, піша «Радыё Свабода».
Рэшткі былога кляштара бернардзінак адкрываюцца для тых, хто праз паўднёвую браму праязджае да музея «Бярэсце» або Холмскай брамы Брэсцкай крэпасці.
Пра руіны эпізадычна ўспаміналі. У пачатку 90‑х адмыслоўцы звярнуліся ў Цэнтральны вайскова-гістарычны архіў у Маскве. Захаваныя там малюнкі кляштараў дапамаглі археолагам пачаць раскопкі.
Пра раскопкі расказваў Уладзімір Казакоў, архітэктар, дырэктар ТАА «Рэстаўрацыяінвест»:
«Была задача ў нас: па-першае, выявіць касцёл, знайсці падмурак, каб вызначыць яго габарыты. Практычна цалкам усе склепы былі знойдзеныя. Скляпення першага паверха не было, там усё было засыпана. Тады мы атрымалі поўную карціну».
У 1992 годзе пад кіраўніцтвам археолага Валянціна Собаля праводзілі раскопкі на даўнім Замухавецкім прадмесці Брэста і выявілі асаблівасці аб’ёмна-прасторавай структуры кляштара і касцёла бернардзінак. Гэты будынак яшчэ ў пачатку 2010‑х разглядалі для прыярытэтнага аднаўлення.
Пра даследаванні тэрыторыі сказаў таксама Віталь Піліповіч, археолаг, намеснік дэкана гістарычнага факультэта Брэсцкага дзяржаўнага ўніверсітэта:
«У 1993 годзе гэта плошча была даследавана. Акрамя самога касцёла, тут знайшлі аб’екты больш ранняга перыяду, бо мы ведаем, што да таго, як быў пабудаваны мураваны касцёл, а потым мураваны кляштарны комплекс, быў драўляны касцёл. 100% тут жылі людзі, бо знайшлі аб’екты XI—XIII стагоддзяў».
Але затым фінансаванне раскопак прыпынілі. Хоць нават пры гэтым гісторыкі з кожным годам даведваліся пра кляштар усё больш. Напрыклад, высветлілі, што да пачатку XIX стагоддзя жаночы манастыр і касцёл суседнічалі з мужчынскім кляштарам. Кляштарны комплекс у стылі віленскага барока быў міні-горадам са сваім аптэкарскім садам.
Калі Брэст апынуўся пад уладай Расійскай імперыі, пабудовы перадалі Аляксандраўскаму Брэсцкаму кадэцкаму вучылішчу, а пазней размясцілі там шпіталь. І ў час Другой сусветнай вайны тут было адно з падраздзяленняў медыка-санітарнага батальёна.
Увесну пачнуць расчыстку тэрыторыі каля рэштак кляштара. Узмоцняць канструкцыі першага і падземнага паверхаў. Археолагі і гісторыкі мяркуюць, што ёсць усе перадумовы аднавіць раскопкі: культурны пласт глыбінёй 3 метры сапраўды хавае шмат адкрыццяў.
У XIX стагоддзі на загад расійскага цара Мікалая I Брэст амаль цалкам разбурылі. Жыхароў выселілі, а шматлікія цэрквы, касцёлы, палацы, кляштары перабудавалі пад казармы і вежы крэпасці, заяўлялі раней брэсцкія гісторыкі.
Знайшліся фонды пінскай бібліятэкі ордэна францысканцаў. Яны ў Санкт-Пецярбургу
Неагатычны цуд Палесся вяртаецца да жыцця: у Закозелі адкрылі адрэстаўраваную капліцу Ажэшкаў
Старажытныя дубы расказалі, што адбывалася аж за стагоддзе да з'яўлення крэпасці на Менцы
Пад Ружанскім палацам адкрыліся невядомыя раней сутарэнні — яны вытрымалі пажары і цяжкую будаўнічую тэхніку
Каментары