Ці ўдарыць армія ЗША па Іране і ці дапаможа ёй Ізраіль?

ЗША паставілі Ірану ўльтыматум. Да пачатку сакавіка Тэгеран павінен пагадзіцца на ядзерную здзелку — «у адваротным выпадку адбудуцца дрэнныя рэчы», папярэдзіў прэзідэнт ЗША Дональд Трамп.

Пры гэтым Штаты рэзка павялічылі сваю вайсковую прысутнасць у рэгіёне. На Блізкі Усход перакідваюцца авіяносцы, знішчальнікі і сістэмы СПА — назіральнікі гавораць пра сілы, якія значна выходзяць за межы сімвалічнай пагрозы.

Фінансавыя рынкі ўжо рэагуюць. На біржах у краінах Персідскага заліва — падзенне, цэны на нафту моцна вагаюцца, інвестары асцерагаюцца эскалацыі з глабальнымі наступствамі.

Тэгеран афіцыйна дэманструе баявы настрой, але кажа пра абарону. У лісце ў ААН іранскае кіраўніцтва заявіла, што не хоча вайны, аднак будзе «з рашучасцю» абараняцца, а вайсковыя аб’екты «любых варожых сіл» у рэгіёне ў выпадку нападу будуць разглядацца як законныя цэлі.

Сваё слова сказаў і Ізраіль, дзе сітуацыю разглядаюць як стратэгічна паваротны момант. Прэм’ер-міністр Біньямін Нетаньяху кажа пра Блізкі Усход «на ростанях». Ізраіль гатовы «адказаць на любы выклік» — і цесна супрацоўнічае з Вашынгтонам.

Ізраільскі эксперт па бяспецы Оры Рабіновіч гаворыць, што Ізраіль аддаў бы перавагу канчатковаму пазбаўленню ад іранскага рэжыму.

Чаго ўрад Нетаньяху не хоча? «Кроку, які па сутнасці з’яўляецца толькі «плясканнем па пальцах». Гэта нясе рызыку натхніць рэжым [мул]» — сімвалічны ўдар без стратэгічнага эфекту можа нават умацаваць Тэгеран. Калі ж у Вашынгтона ёсць план, «які сапраўды прывядзе да значнага выніку», тады верагодна, што Ізраіль яго падтрымае.

У Іерусаліме таксама асцерагаюцца, што Трамп у канчатковым выніку можа пагадзіцца на «абмежаваную» здзелку — гэта значыць пагадненне, якое тычыцца толькі ядзернай праграмы, але не ракетнага арсенала Ірана або падтрымкі саюзных узброеных груповак у рэгіёне.

У той жа час, як паведамляюць крыніцы ў ізраільскіх структурах бяспекі, Ізраіль і ЗША працуюць над сумеснай абаронай супраць магчымых іранскіх удараў у адказ.

У некалькіх краінах рэгіёна размяшчаюцца сістэмы абароны ад ракет і дронаў. У тым ліку рыхтуюцца амерыканскія знішчальнікі ў Іарданіі.

У многіх арабскіх сталіцах настроі ўмераныя. Саудаўская Аравія, Катар і Егіпет папярэджваюць, што ўдар ЗША можа прывесці да маштабнага канфлікту. Эксперт па Блізкім Усходзе Галіп Далай з Chatham House фармулюе гэта так: многія ўрады хочуць пазбегнуць вайны, якая «можа прынесці рэгіёну яшчэ больш узрушэнняў».

Яны асцерагаюцца, што ў адказ Іран можа атакаваць не толькі Ізраіль, але і амерыканскія базы ў Персідскім заліве, што атакам падвергнуцца нафтавыя аб’екты рэгіёна, а стратэгічна важныя марскія шляхі будуць заблакаваныя.

Афіцыйна яшчэ працягваюцца перамовы аб магчымым ядзерным пагадненні. Але чым бліжэй усталяваны Трампам дэдлайн, тым мацнейшы ціск. Эксперты па бяспецы папярэджваюць пра спіраль эскалацыі: абмежаваны ўдар можа выклікаць за сабой маштабныя дзеянні ў адказ.

Наступныя падзеі могуць знесці ўвесь баланс сіл на Блізкім Усходзе. Цэнтральнае пытанне такое: ці прывядзе ўльтыматум да здзелкі? Ці ўжо пачаўся зваротны адлік перад ваенным ударам?

• 1
• 0
• 0
• 1
• 0
• 1
• 0
• 0