Культура33

Памерла равесніца БНР

Сястры Расціслава Лапіцкага не стала паўгода таму. Але мала хто пра тое ведаў.

Перад самым Новым годам паведамілі, што не стала Алёны Шарэпа-Лапіцкай. Родная сястра расстралянага за антысаветчыну Расцілава Лапіцкага пражыла 93 гады. Памерла яшчэ 25 чэрвеня 2011 года. Яна дажывала адзінока ў мінскай аднапакаёўцы. З дзяцінства не чула, што яшчэ больш ускладняла з ёй кантакты.

Алёна Шарэпа-Лапіцкая нарадзілася ў 1918 (1917?) у Разані, куды сям’я выехала ў эвакуацыю. Яе бацька — праваслаўны святар Аляксандр Лапіцкі. Маці Настасся хацела дачку назваць Аленай, а бацька запісаў Вольгай. Але ўжо ў свядомым узросце дзяўчына сама зрабіла выбар. Як скончылася вайна, сям’я вярнулася ў Касуту на Вілейшчыне, дзе Аляксандр Лапіцкі служыў у Петрапаўлаўскай царкве.

Па расповедах спн. Алёны, бацькі былі жорсткімі. Гэта і вымусіла яе дзесьці ў 1940-м годзе пакінуць іх і пераехаць у Вілейку. У горадзе, які быў тады цэнтрам вобласці, даводзілася цяжка. Каб зарабіць кавалак хлеба, наймалася на розную працу.

Ужо падлеткам яна пісала вершы. У Вілейцы аднаго разу зазірнула ў рэдакцыю абласной «Сялянскай газеты», дзе працаваў Максім Танк. Прынесла свае вершы.

«Але пашкадавала, што прыйшла. Ён не хацеў друкаваць маіх вершаў. Маўляў, яны надта сумныя. А як мне пісаць вясёлыя вершы, калі жыццё ў мяне зусім несалодкае?» —

значна пазней гаварыла яна (размаўляла яна слаба, але зразумець яе можна было). Але без шкадавання. Вершаў, праўда, пісаць не перастала.

На ўсё жыццё ў памяці Лапіцкай адбіліся сталінскія рэпрэсіі. Пасля адступлення саветаў у чэрвені 1941 года людзі пайшлі да вілейскай турмы. Шукалі сляды арыштаваных родных і сваякоў. Пачалі знаходзіць пахаванні з ахвярамі. Гэта былі «трохпавярховыя» пахаванні. Людзей расстрэльвалі і кідалі на дно ямы. Наверх клалі дошкі. І так тры разы. Разам з іншымі спн. Алёна раскапвала свежыя пахаванні, каб належным чынам перапахаваць ахвяраў.

«Калі зайшлі ў адзін з кабінетаў турмы, то ўбачылі жудасную карціну. Каля сцяны стаіць крэсла. Да яго падведзены электрычныя драты. Гэта вось так бальшавікі катавалі людзей…» —

расказвала яна.

У 1950 спн. Алёна пераехала ў Мінск. Гэта адбылося пасля таго, як

расстралялі яе малодшага брата Расціслава. 21-гадовы Расціслаў арганізаваў у Смаргоні і Мядзеле падпольную суполку, якая вяла агітацыю за незалежнасць Беларусі.

Для саветаў гэта было найбольшае злачынства. Для сястры ж гэта стала стратай жыцця. З Расціславам у іх былі добрыя адносіны. А пераезд у Мінск адводзіў пагрозу арышту ад яе самой.

У 1997 годзе Шарэпа-Лапіцкая склала і выдала зборнік «Пад небам Крыма». А яшчэ спадарыня Алёна пісала карціны. Здаецца, у канцы 1980-х яшчэ хадзіла ў адну з мастацкіх студый у Мінску. У яе кватэры можна было пабачыць карціны. Іх нельга назваць шэдэўрамі мастацтва. Але ўсё, што яна рабіла, рабіла з душой. Ёсць жа інсітнае (наіўнае) мастацтва. Дык гэта пра яе, Алёну Шарэпа-Лапіцкую. Дарэчы, і сваю кнігу яна праілюстравала сама.

Пахавалі Алёну Шарэпу-Лапіцкую на Заходніх могілках Мінска. Яе спадчынай апякуюцца далёкія сваякі.

Каментары3

Цяпер чытаюць

Ва Украіне арыштавалі беларускага добраахвотніка Жэрара. Пры ім нібыта было каля мільёна еўра14

Ва Украіне арыштавалі беларускага добраахвотніка Жэрара. Пры ім нібыта было каля мільёна еўра

Усе навіны →
Усе навіны

«Так людзі і жывуць»: шакавальныя кадры з гомельскага інтэрната10

Кіеўскі суд падоўжыў арышт Іны Кардаш, якую падазраюць у шпіянажы на КДБ. Яна паскардзілася на ўмовы ўтрымання4

Адну з жанчын па справе «дваровых чатаў» асудзілі на 10 гадоў6

ДАІ: Калі аўто, выязджаючы з двара, саб'е самакат, то вінаватым прызнаем самакатчыка11

Па справе Гаюна асудзілі Настассю з Віцебска, якая рабіла кар'еру ў вялікіх кампаніях у Расіі5

Гарналыжны комплекс «Лагойск» закрываецца пасля 22 гадоў працы8

У Беластоку адбыўся мітынг-канцэрт да Дня Волі2

Легендарныя «Хутка-Смачна» яшчэ існуюць і карыстаюцца папулярнасцю1

Што рабіць з кнігамі, якія трапілі ў спіс забароненых у Беларусі? Адказалі ў Мінінфармацыі13

больш чытаных навін
больш лайканых навін

Ва Украіне арыштавалі беларускага добраахвотніка Жэрара. Пры ім нібыта было каля мільёна еўра14

Ва Украіне арыштавалі беларускага добраахвотніка Жэрара. Пры ім нібыта было каля мільёна еўра

Галоўнае
Усе навіны →

Заўвага:

 

 

 

 

Закрыць Паведаміць