Mierkavańni

Try darohi bratoŭ Kaŭfmanaŭ

Da artykułu Andreja Rasinskaha "Hieahrafičnaja marhinalija, abo Kulturnaja metrapolija" ("NN", №2, 13 studzienia 2006).

Kali pasialiŭsia ŭ Biełastoku Abiel Kaŭfman, haspadar bukinistyčnaj kramy, nieviadoma. Ale tut u jaho naradzilisia try syny-kinematahrafisty: u 1896-m - Dzianis (David), u 1897-m - Michaił (Majsiej), u 1906-m - Barys (Boruch). Samy znakamity - starejšy Dzianis, viadomy pad imiem kinaavanhardysta Dzihi Viertava. Jaho ŭpłyŭ na suśvietnuju kinadakumentalistyku možna paraŭnać z uździejańniem Hryfita i Ejzienštejna na mastackaje kino. Ale j Michaił z Barysam pakinuli značny śled u kinamastactvie - choć i ŭ roznych krainach.

Michaił Abramavič Kaŭfman (jak i Dziha, jon źmianiŭ imia i proźvišča pa baćku) u 1920-ja byŭ adnym z najviadomiejšych savieckich aperataraŭ i najbližejšym paplečnikam starejšaha brata. Mienavita jon źniaŭ viertaŭskija filmy "Adzinaccaty" (1928) i "Čałaviek z kinaaparatam" (1929), jakija ličacca klasykaj kinapublicystyki. Paśla apošniaha filmu ich šlachi razyšlisia. Michaił sam saśpieŭ da samastojnaj režyserskaj pracy, i jaho tvorčyja pryncypy nie supadali z mastackimi metadami Dzihi. U svaju čarhu starejšy brat abvinavačvaŭ Michaiła ŭ salidarnaści z tymi, chto jaho źniasłaŭlivaŭ, čaho, pa śćviardžeńni daśledčykaŭ, nie było. Nehatyŭnuju rolu adyhrała i ŭzajemnaja antypatyja Michaiła i žonki Dzihi - Lizaviety Śviłavaj, mantažora jaho stužak.

U Michaiła Kaŭfmana byli svaje tryjumfy. Dakumentalny film "Uviesnu" kinaznaŭca Žorž Sadul nazvaŭ najlepšaj stužkaj 1929 h. U 1930-ja Michaił zamknuŭsia ŭ svajoj škarłupinie. Reč u tym, što jon žyŭ u hramadzianskim šlubie ź italjankaj pa nacyjanalnaści. Jaho "papiaredžvali": suviaź z čužaziemkaj niebiaśpiečnaja i dla karjery, i navat žyćcia. I adnojčy jana źnikła (zabili? - AB). Praź niekalki dzion ich dačku znajšli ŭ adnym z maskoŭskich parkaŭ, a jašče cieraź niekalki dzion jana pamierła ad pieraachałodžvańnia. Tak savieckaja dziaržmašyna raspraviłasia z tvorcam-svavolcam. Psychalahičny šok adbiŭsia na ŭsim dalejšym žyćci hetaha čałavieka. U pavajennyja hady jon cicha pracavaŭ na staličnaj kinastudyi navukova-papularnych filmaŭ.

Los Barysa Kaŭfmana skłaŭsia vielmi ŭdała. Kab jaho nie zabrali ŭ polskaje vojska, Abiel Kaŭfman adpraviŭ syna ŭ Francyju (spačatku jon vučyŭsia ŭ Hrenobli, potym u Sarbonie). U historyju suśvietnaha kino Barys Kaŭfman uvajšoŭ spačatku jak vydatny aperatar mastackich stužak francuskaha kinaklasyka Žana Viho (siarod ich - šedeŭr "Atalanta", 1934 h.), a potym jak kamermen karcinaŭ amerykanca Sydneja Lumeta, u tym liku "12 razzłavanych mužčynaŭ", jaki pakazvali ŭ SSSR u 1960-ja. Za ŭdzieł u filmie Elia Kazana "Ŭ porcie" Barys atrymaŭ "Oskara" (1955).

Abodva braty, Michaił i Barys, pamierli ŭ 1980 h. Abodva samaachviarna słužyli prafesii. Tolki adzin pražyŭ u sacyjaliźmie, źviedaŭ na svaim karku jahonyja antyhumanistyčnyja zavichreńni. Druhi napoŭnicu realizavaŭsia ŭ systemie kapitalizmu. Praŭda, i nad im visieŭ damokłaŭ mieč u časy palavańnia na viadźmarak u ZŠA. E.Kazan, jaki supracoŭničaŭ z kamisijaj pa raśśledavańni antyamerykanskaj dziejnaści, davaŭ śviedčańni suprać šerahu kinematahrafistaŭ, jakija prytrymlivalisia kamunistyčnych pohladaŭ, ale zmaŭčaŭ pra toje, što ŭ B.Kaŭfmana braty žyli ŭ SSSR.

Nia ŭsio ŭdałosia ździejśnić i Dzihu Viertavu. Sam jon pryhadvaŭ (kniha "Dziha Viertaŭ. Artykuły. Dziońniki. Zadumy, što ŭžo ŭ malenstvie jon i jaho adnahodki "pakrysie pierajšli ad zachapleńnia kazkami z čaraŭnikami da kazak samaje pryrody, da dzivosnych źjaviščaŭ na ziamli, pad ziamloj i ŭ niebie...". Dzihu tak i nie paščaściła źniać i hety muzyčna-paetyčny film, i mnohija inšyja - talenty ŭ SSSR, jakija nie išli ŭ ahulnaj kalonie sacrealizmu, skidvali ŭbok. Sasłali ž pry kancy žyćcia ŭ "ampirna-kičavyja naviny", jak zhadaŭ Andrej Rasinski.

Pra mnohija fakty z žyćcia siamji Kaŭfmanaŭ ja pačuła ŭ vydatnym dakumentalnym filmie maskviča Jaŭhiena Cymbała "Dziha i jaho braty". Biełastocki peryjad jamu dapamahaŭ uznavić žurnalist Tomek Višnieŭski, jaki dasłaŭ paštoŭki Biełastoku pazaminułaha i minułaha stahodździaŭ. Naśpieła patreba viarnuć bratoŭ Kaŭfmanaŭ u biełaruski kantekst.

Kamientary

Ciapier čytajuć

U Vilni pakažuć rastruščany siłavikami biust Ivana Łuckieviča. Da 120‑hodździa «NN» Biełaruski muziej adkryvaje vystavu z unikalnymi ekspanatami6

U Vilni pakažuć rastruščany siłavikami biust Ivana Łuckieviča. Da 120‑hodździa «NN» Biełaruski muziej adkryvaje vystavu z unikalnymi ekspanatami

Usie naviny →
Usie naviny

Minskija ŭłady ŭžo abmiarkoŭvajuć ideju Łukašenki zapuścić tramvai ŭ mietro12

Ludzi śpiašajucca pierabracca z Rasii ŭ Estoniju1

Vyjdzie praciah «Adzin doma» z Makalejem Kałkinym

Minčanie kupili pustujučuju chatu za 2300 rubloŭ i viartajuć jaje da žyćcia5

Čamu ŭsio novaje ciapier vyhladaje krychu vintažnym1

U Minsku pradajuć čarešni pa kaśmičnaj canie1

Vadzim Hałyhin: Ja krychu stamiŭsia ad humaru. Chočacca pasprabavać niešta inšaje8

U Mieksicy zatrymali adnaho z najbolš šukanych narkabaronaŭ — za infarmacyju pra jaho abiacali $5 młn

Ministr abarony Vialikabrytanii: Pucin chałodnakroŭny zabojca4

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

U Vilni pakažuć rastruščany siłavikami biust Ivana Łuckieviča. Da 120‑hodździa «NN» Biełaruski muziej adkryvaje vystavu z unikalnymi ekspanatami6

U Vilni pakažuć rastruščany siłavikami biust Ivana Łuckieviča. Da 120‑hodździa «NN» Biełaruski muziej adkryvaje vystavu z unikalnymi ekspanatami

Hałoŭnaje
Usie naviny →

Zaŭvaha:

 

 

 

 

Zakryć Paviedamić