ПАДТРЫМАЦЬ
Даслаць навіну
напішыце нам сваю навіну
© Усе правы абароненыя. Выкарыстанне матэрыялаў дазваляецца пры ўмове ўказання крыніцы і наяўнасці актыўнай гіперспасылкі на nashaniva.com у першым абзацы.
ПАДТРЫМАЦЬ
Даслаць навіну
Мова3636
Бел Łac Рус

«Дашчэнту». А што такое шчэнт?

Нават беларусы, якія не гавораць па-беларуску, разумеюць слова «дашчэнту». Але нават не ўсе філолагі ведаюць, што такое «шчэнт».

Ілюстрацыйнае фота з сацсетак: надпіс на беларускай мове

Гэтае ёмістае слова незразумелае расіянам, але кожны беларус, украінец і паляк яго ведаюць і ўжываюць. Яно моцнае, выразнае, трапнае.

Барочную царкву пад Жыровічамі разабралі дашчэнту. Камандны пункт згарэў дашчэнту. 

Дашчэнту значыць «канчаткова, поўнасцю (пераважна з дзеясловамі згарэць, разбурыць, зруйнаваць)». Так тлумачыць яго Тлумачальны слоўнік беларускай мовы.

Якое паходжанне выразу «дашчэнту»?

Слова «шчэнт» у сучаснай мове няма. Але мовазнаўцы заўважылі яго сувязь з вельмі старым славянскім коранем. Ад яго ж паходзяць слова наШЧАДак (=патомак) і цяпер рэдка ўжыванае слова «чада» (=дзіця).

З цягам часу «ч» перайшло ў «шч» (нешта падобнае адбылося і ў слове «шчасце».

У слова «шчэнт» гэтае «эн» захоўвае след стараславянскага слова čędo — чада, дзе «э» было насавым. Насавыя гукі былі ўласцівыя даўнім славянскім мовам, як і балцкім. 

«Чэнд» з часам сталі вымаўляць як «шчэнд», а пасля і як «шчэнт». І значыла гэтае слова «апошні нашчадак».

«Да шчэнду», «дашчэнту» — гэта значыць, да апошняга нашчадка, да кораня, да падмурка, да зямлі, калі «ні чалядзіна, ні скаціны» не заставаліся.

Дарэчы, у словах «паЧаЦь», «паЧаТак» — водгулле таго самага прадаўняга кораня.

«Наша Нiва» — бастыён беларушчыны

ПАДТРЫМАЦЬ

Чытайце яшчэ

Каментары36

  • Žvir
    10.05.2025
    Josc`slova "jašce", i slova "aščadzic`", "aščadny". Taksama daje asensavanuju padkazku, što značyc` slova "ščent"... Ja sam daūmieūsia, biez taho "čada".

    "Jašče" / "ašče", to bok, nia ūsio, niejki astatak, niešta pakinuli, "aščadzili". A daščentu - biez astatku, calkam, da rešty, da kanca...

    Ci nie ? :)
  • Žvir
    10.05.2025
    Kali karaciej - daščēntu - biez aščadu. Heta, kab vam boļš ciamna bylo. :)

    U ruskich slova "poščada", "biezpoščadno" josc`, pavinna b i im hetaje slova byc` zrazumiela...
  • не шчэнт
    10.05.2025
    Вы самі сабе супярэчыце
    Калі царкву "разбіраюць дашчэнту", то гэта азначе ЯЕ ПОЎНАЕ ЗНІКНЕННЕ. Калі ж яе адновяць, то ўжо ніякі не будзе "шчэнт"
    --
    полностью = (нареч.) поўнасцю (целиком) палкам
    ----
    дашчэнту = до основания, дотла, вдребезги, дочиста, вконец, в пух и прах

Цяпер чытаюць

Ад сачэння за топ-менеджарамі да пікантных драм ХІХ стагоддзя. Як працуе дэтэктыўнае агенцтва «Рэкс» Аляксандра Азарава6

Грамадства6

Ад сачэння за топ-менеджарамі да пікантных драм ХІХ стагоддзя. Як працуе дэтэктыўнае агенцтва «Рэкс» Аляксандра Азарава

Усе навіны →
Цяпер чытаюць

На канцэрце Каржа ў Бухарэсце для аховы арэны задзейнічаюць дзесяць тысяч чалавек10

Апошнія навіны

У Дубаі адмянілі турыстычны збор у гатэлях1

Абнавілі карту пляжаў, дзе дазволена купацца

Кіроўцаў абавязалі ездзіць з уключанымі фарамі

Хлопца з Мінска асудзілі за непавагу да Вечнага агню1

Ці трэба дапамагаць у эміграцыі палітвязням, якія былі ў зняволенні стукачамі? Дыскутавалі Буневіч і Луцкіна10

World Athletics адмовілася здымаць санкцыі з беларускіх спартсменаў4

Прэзідэнт Чэхіі заклікаў НАТА «сабрацца з сіламі і паказаць зубы»1

Канец мая будзе прахалодным, вільготным і нестабільным

У Мінску выставілі на продаж папулярны рэтра-бар у стылі 1990‑х2

У Расіі забаранілі армянскі каньяк10

Нядаўна абмененага Расіяй жыхара Лёзна зноў адпраўляюць на фронт

«Спачатку жанчыны»: у гэтым фільме жанчыны кіруюць светам, а мужчыны вучацца быць спакуслівымі, каб зрабіць кар’еру19

У Літве адбылася маштабная ўцечка з дзяржаўнай базы рэестраў. Могуць пацярпець і беларусы4

За суткі ў міліцыю паведамілі пра больш за паўтысячы званкоў ад махляроў1

На Старавіленскім тракце ў Мінску памянялі схему руху

У Беларусі шукаюць пакупніка на Бабін Мох. Цана пытання — мільён. І гэта са зніжкай

У Бераставіцкім раёне ў рацэ знайшлі цела тапельца

Дзіця пакінула самакат на дзіцячай пляцоўцы — праз пару гадзін яго ўжо здалі на металалом

Навумчык пра наступствы 2020 года: Трагедыя нацыянальнага маштабу22

Сустрэча Зяленскага і Лукашэнкі малаймаверная — Падаляк6

Зяленскі: Саюзнікі лічаць, што Украіна ўмацавала свае пазіцыі на фронце

Беларуска прадае на барахолцы рэчы брата, пакуль той у арміі. Каб сабраць на адваката і пакінуць брата без спадчыны4

«Хрушчы лезуць у вокны і абляпляюць ліхтары». Навукоўцы патлумачылі іх нашэсце3

Зяленскі заявіў пра ўдар па заводзе «Метафракс» у Пермскім краі

18‑гадовую п'яную дзяўчыну выратавалі на Зыбіцкай, дзе яна звалілася ў ваду

Усе навіны

Ртутны тэрмометр прабыў у целе жанчыны восем гадоў. Неймаверная гісторыя ва Украіне1

Месі стаў футбалістам-мільярдэрам — як Раналду

Навукоўцы разгадалі адзін з галоўных сакрэтаў Вялікай піраміды — як яна здолела выстаяць падчас землятрусаў6

Трамп падоўжыў яшчэ на год санкцыі супраць кіраўніцтва Беларусі12

Зяленскі праінфармаваў еўрапейскіх лідараў пра расійскія планы адносна Беларусі5

Трамп вызначыўся, хто будзе новым кіраўніком амерыканскай разведкі

Беларуска злётала на Мальдывы і вярнулася з запазычанасцю амаль 18 000 рублёў8

Лаўроў угледзеў у Азіі фармаванне мясцовага НАТА і ўжо загадзя яго баіцца4

У беларускія вёскі пачнуць ездзіць фургоны самаабслугоўвання

Самае чытанае
больш чытаных навін
Самае лайканае
больш лайканых навін
Апытанка

Ад сачэння за топ-менеджарамі да пікантных драм ХІХ стагоддзя. Як працуе дэтэктыўнае агенцтва «Рэкс» Аляксандра Азарава6

Грамадства6

Ад сачэння за топ-менеджарамі да пікантных драм ХІХ стагоддзя. Як працуе дэтэктыўнае агенцтва «Рэкс» Аляксандра Азарава

Галоўнае
Усе навіны →

Заўвага:

 

 

 

 

Закрыць Паведаміць