ПАДТРЫМАЦЬ
Даслаць навіну
напішыце нам сваю навіну
© Усе правы абароненыя. Выкарыстанне матэрыялаў дазваляецца пры ўмове ўказання крыніцы і наяўнасці актыўнай гіперспасылкі на nashaniva.com у першым абзацы.
ПАДТРЫМАЦЬ
Даслаць навіну
Мова99
Бел Łac Рус

На Смаленшчыне яшчэ жыве беларускае слова

Праведзеная ў жніўні Інстытутам мовазнаўства імя Якуба Коласа НАН Беларусі дыялекталагічная экспедыцыя на сучаснае беларуска-расійскае памежжа зафіксавала на Смаленшчыне вялікую колькасць беларусізмаў.

Жыхары Руднянскага раёна Смаленскай вобласці ў народных строях. Ілюстрацыйнае фота. Крыніца: vitprav.by

Пра вынікі жнівеньскай экспедыцыі ў вёскі Руднянскага раёна Смаленскай вобласці Расіі расказала газеце «Навука» прадстаўніца Інстытута мовазнаўства Вераніка Курцова, заўважыў тэлеграм-канал «De facto. Беларуская навука».

Экспедыцыя, якая прайшла 4—8 жніўня, аб’яднала беларускіх і расійскіх вучоных: разам яны наведалі вёскі Руднянскага і Лёзненскага раёнаў, запісалі гаворку мясцовых доўгажыхароў і ўспаміны пра традыцыйны лад жыцця.

Паводле Курцовай, прысутнасць істотнай колькасці беларускіх слоў у руднянскіх гаворках невыпадковая: гэтую тэрыторыю лінгвісты традыцыйна адносяць да моўнай прасторы, якой былі ўласцівыя беларускія рысы.

Цікава, што і самі жыхары падкрэсліваюць: гавораць яны гэтак жа, як і беларусы па суседстве. Аднак сёння такое маўленне захавалася пераважна сярод старэйшага пакалення.

Асаблівае ўражанне на даследчыкаў зрабіла загадчыца бібліятэкі ў вёсцы Панізоўе Таццяна Цітова. Яна склала «Словарь диалектизмов Понизовского края», другое выданне якога выйшла ў 2025 годзе. У ім сабраныя словы, добра вядомыя жыхарам не толькі памежных раёнаў Віцебшчыны, але і ўсёй Беларусі: надёва (адзенне), кутёнок (сабачаня), наротня (нарочна), шу́хли (пра слотнае надвор’е).

Паводле Курцовай, сабраныя матэрыялы будуць выкарыстаныя ў навуковых публікацыях і хрэстаматыйных выданнях і стануць каштоўным культурна-гістарычным набыткам.

Чытайце яшчэ

Каментары9

  • Удакладняю
    28.08.2025
    Загаловак зманлівы. Трэба: "яшчэ жыве 10 беларускіх слоў".
    Там трындзец у гэтым сэнсе на самой справе, усё, капец.
  • Літвін
    28.08.2025
    Нашае слова жыве аж Беластоку да Цвяры, ад Коўна да Чарнігава. Але дакладна казаць, дажывае, бо вы сваю мову забілі нават на Радзіме.
  • Жвір
    28.08.2025
    І на Браншчыне беларускае слова жыве. Сам чуў, як кабета клікала некага "пыля-пыля-пыля". Думаю, ці не да мяне яна зьвяртаецца па нешта. Спытаў. Адказала, што кліча пыляняты...

Цяпер чытаюць

Беларусы горача спрачаюцца, ці варта прывязваць дапамогу на дзіця да заробку маці51

Грамадства51

Беларусы горача спрачаюцца, ці варта прывязваць дапамогу на дзіця да заробку маці

Усе навіны →
Цяпер чытаюць

Міліцэйскага начальніка з Ляхавічаў пакаралі за тое, што адказаў Случаку па-руску3

Апошнія навіны

У Італіі пад Рымам адбыўся выбух на заводзе боепрыпасаў

У Новарасійску спыніў працу апошні з трох збожжавых тэрміналаў1

З-за абмялелага Дуная Румынія спыніла працу сваёй адзінай АЭС

«Усе казалі, што гэта нерэальна». Беларуска змагла зрабіць бацькам візы незвычайным шляхам3

Расія абвясціла ў вышук сына міністра аховы здароўя ЗША. Ён ваяваў за Украіну3

У Жлобінскім раёне жанчына загінула ў аварыі

Чыноўнікі лічаць, што здымаць відэа можна толькі калі атрымаеш згоду ўсіх, хто трапіў у кадр6

У Мінску за $6000 прадаюць манету з 1990-х, з якой адбылася неверагодная хімічная рэакцыя2

Хлопца, які жыў у Івана-Франкоўску і прыехаў у госці да сваякоў у Расію, пасадзілі на 13 гадоў — за данаты на $60

У кожны беларускі маркетплэйс прызначаць прадстаўніка ад Мінгандлю2

«Гэта сапраўды такія рэдкія ці складаныя ягады?» Беларуса абурыла цана на ажыны

НПЗ у Орску пасля ўкраінскіх удараў цалкам спынены, рамонт можа заняць паўгода4

Машына як у Сінатры і Пікаса. У Мінску заўважылі вельмі рэдкі рэтра-мерсэдэс на хаду3

У Мінску да канца года абяцаюць адкрыць велізарны гандлёвы цэнтр, які будуецца ўжо 15 гадоў6

Украіна і Расія абмяняліся праз Беларусь цывільнымі асобамі

У Польшчы адбылася маштабная ўцечка персанальных даных з сістэмы аховы здароўя3

Арына Сабаленка трапіла на вокладку часопіса Time11

У Беларусі зацвердзілі правілы эвакуацыі каштоўнасцяў на выпадак вайны: цэглу з Брэсцкай крэпасці з надпісамі будуць ратаваць перш за карціны Шагала і Суціна13

У Жлобінскім раёне мужчына перакладаў падлогу ў хляве і знайшоў старую зброю5

«Белавія» запусціць дадатковыя рэйсы з Мінска ў Тэль-Авіў

Вясковец з-пад Беластока даказваў Беларусі, што дапамагаў савецкім партызанам. А калі не пракаціла, «успомніў», што належаў да Арміі Краёвай2

Адзіны кваліфікацыйны іспыт на эксперыментальнай аснове правядуць для выпускнікоў каледжаў

Пад Брэстам пенсіянер трапіў пад цягнік

У порце Ратэрдама адбыўся выбух

У польскай частцы Белавежскай пушчы зладзілі летнік для дзяцей беларускіх эмігрантаў2

Усе навіны

«Мне трэба пятнаццаць ключоў ад дамафонаў». Як людзі прымушаюць аферыстаў лаяцца і кідаць слухаўку2

Беларуска так злятала на Кубу, што адсудзіла поўны кошт пуцёўкі3

Былы віцэ-прэзідэнт Газпрамбанка Валабуеў — пра службу ва УСУ, сувязь з падполлем «Чорная іскра» і адмову ад сям'і ў Расіі6

Шматдзетны зваршчык з Магілёва прадракаў смерць каліноўцаў на вайне. А бач ты, ужо сам згінуў пад Пакроўскам4

Еўрабачанне забараняе ваюючым краінам прымаць конкурс — новыя правілы1

Каталікі просяць памаліцца аб выздараўленні Тадэвуша Кандрусевіча2

У смяротным ДТЗ з беларусамі ў Грузіі 15 чалавек атрымалі траўмы, сярод іх — дзеці1

Зяленскі расказаў, што менавіта дапаможа Украіне перажыць зіму8

Пуцін упершыню прыехаў на Курылы. Японія выказала рашучы пратэст8

Самае чытанае
больш чытаных навін
Самае лайканае
больш лайканых навін
Апытанка

Беларусы горача спрачаюцца, ці варта прывязваць дапамогу на дзіця да заробку маці51

Грамадства51

Беларусы горача спрачаюцца, ці варта прывязваць дапамогу на дзіця да заробку маці

Галоўнае
Усе навіны →

Заўвага:

 

 

 

 

Закрыць Паведаміць