Рытуалы хлусні

Беларусы з Літвы вывозяць усё, што могуць вывезці: гарбату, каву, сыры, алей, пральныя парашкі, памперсы, будматэрыялы… Прычым, літоўцы радыя, што на прылаўках нічога не залежваецца. Яны не толькі не збіраюцца ўводзіць абмежаванні на вываз тавараў гэтым нашэсцем пакутнікаў з суседняга псеўдараю, але нават выдаюць беларусам назапашвальныя карткі, якія даюць права на вялікія зніжкі.

Беларусь, наадварот, увяла абмежаванні на вываз тавараў. Вывезці можна не больш за два кілаграмы мяса ці, напрыклад, кілаграм масла. І насамрэч гэта дыягназ. Таму што калі эканоміцы краіны нявыгадна, каб куплялася прадукцыя, зробленая на яе заводах, то гэта не эканоміка, а кепска прыхаваныя рытуалы хлусні вакол нейкай псеўдаідэі. У нашым выпадку хлусня закліканая падтрымліваць міф пра поспехі беларускага дзяржаўнага будаўніцтва і прыкрываць тую яму, да якой мы прыйшлі пад апладысменты Усебеларускіх народных сходаў галоўнаму дакладчыку.

Прычым самая небяспечная хлусня — гэта калі падманваеш сам сябе. Нам кажуць, што ў суседзяў усё так дорага, што яны, быццам нашэсце саранчы, цяпер змятаюць усё з беларускіх крамаў. А я вам раскажу іншую гісторыю. Мае знаёмыя-пенсіянеры вырашылі закупіцца прадуктамі і напоямі на лецішча. Напоямі ў самым бяскрыўдным сэнсе гэтага слова — газіроўкай і мінеральнай вадой. І што вы думаеце?

У выніку яны накуплялі шмат літраў малака 1,5-працэнтнай тлустасці (балазе, яно цяпер некалькі месяцаў не псуецца), таму што малако выявілася… таннейшым за ваду.

Як такое можа быць? Як можа быць, каб вада, якую проста выпампавалі з-пад зямлі і разлілі па бутэльках, каштавала даражэй, чым малако? Калі вада ў нас проста ёсць, і ніякіх асаблівых намаганняў ні па яе пошуку, ні па яе здабычы рабіць не трэба. А вось карову трэба спачатку выгадаваць, а потым карміць, даіць, лячыць, збіраць гэта самае малако, некуды везці, стэрылізаваць, перапрацоўваць, плаціць зарплату людзям, якія на ўсіх гэтых этапах з малаком важдаліся, і гэтак далей, і гэтак далей.

Каго мы гэтымі цэнамі падманваем? Хто ў здаровым розуме паверыць, што пры нармальнай эканоміцы малако насамрэч можа каштаваць танней за ваду? Ужо больш сумленна проста выдаваць беларусам бясплатнае малако за шкоднасць жыцця ў такіх умовах, але не выстаўляць нікога ідыётамі.

Наогул, хлусня — страшная з’ява. Яна заўсёды пачынаецца з маленькай бяскрыўднасці, але мае ўнікальную патрэбу ў самарэпрадукцыі і разрастанні. Калі хочаце, гэта ракавая пухліна як чалавечых адносін, так і грамадска-палітычных фармацый. Адносіны дваіх людзей, пабудаваныя на хлусні, рана ці позна будуць сапсаваныя назаўжды. Але дакладна з той жа прычыны бурацца, здавалася б, непахісныя ўзаемаадносіны ў звязку грамадства — дзяржава.

Напрыклад, мой асабісты канфлікт з дзяржавай — піянеркі-камсамолкі-актывісткі — пачаўся праз туалетную паперу. Ну, не магла я прыняць версію «вялікай дзяржавы», пра якую нам расказвалі і на ўроках, і па тэлевізары, і з усіх газет, калі бачыла на вуліцах людзей, абвешаных гэтымі рулонамі. Ну, не ўкладалася ў мяне ў галаве, што насамрэч можа быць вялікай дзяржава, дзе туалетная папера — дэфіцыт!

Вось, што б ні казалі пра Перамогу з вялікай літары і пра Гагарына, але нельга ганарыцца краінай, якая не здольная забяспечыць людзям самае неабходнае.

У Беларусі цяпер адбываецца нешта падобнае, асабіста ў мяне адчуванне поўнага дэжавю з часамі СССР напярэдадні распаду. Ужо ўсе ўсё разумеюць. І проста чакаюць, калі гэта скончыцца. Хоць па інэрцыі ідэолагі яшчэ кажуць старыя прамовы, тэлевізар усё гэтак жа вяшчае пазітыўныя «ўнутраныя навіны» і расказвае пра ўсякія катаклізмы ў суседзяў, улады далдоняць пра кансалідацыю грамадства і падтрымку народа.

Але народ ужо даўно сам за сябе: нікому не верыць, запасаецца далярамі і прадуктамі працяглага захоўвання, п’е малако замест вады і, заўважце, уладу за гэта не хваліць, таму што так не павінна быць, гэта няправільна.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0