Za apošnija try tydni ŭ śpis «ekstremistaŭ» dadali 13 čałaviek, choć raniej za taki ž pieryjad mahła nabracca i sotnia palitviaźniaŭ.
Milicejski śpis «ekstremistaŭ» — adzin z važnych indykataraŭ uzroŭniu palityčnych represij u Biełarusi. Kali čałavieka asudžajuć pa adnym z «ekstremisckich» artykułaŭ, to paśla taho, jak prysud nabyvaje zakonnuju siłu, jaho imia nieŭzabavie dadajecca ŭ śpis. Heta značyć, što čałaviek sutykniecca z abmiežavańniami — jaho bankaŭskija rachunki buduć bolš pilna kantralavać, jamu samomu zabaroniać pracavać u niekatorych śfierach.
U zakanadaŭstvie jość kankretny pieralik kryminalnych artykułaŭ, jakija traplajuć pad aznačeńnie «ekstremisckija». Amal usich asudžanych pa hetych artykułach pravaabaroncy abviaščajuć palitviaźniami. Zvyčajna taki status nie atrymlivajuć badaj tolki ludzi, asudžanyja za reabilitacyju nacyzmu (kali ŭ ich abvinavačvańni niama inšych artykułaŭ, palityčnych). Jość i advarotnaje vyklučeńnie — asudžanyja za zdradu dziaržavie, špijanaž i ahienturnuju dziejnaść zvyčajna nie traplajuć u śpis «ekstremistaŭ», ale ŭ zaležnaści ad abstavin pieraśledu čaściakom atrymlivajuć status palitviaźnia.
Śpis «ekstremistaŭ» abnaŭlajecca štotydzień, ale infarmacyja traplaje ŭ jaho z peŭnym časavym łaham — u zaležnaści ad taho, ci pisaŭ źniavoleny apielacyju. Kali čałavieku dajuć chatniuju chimiju, to jon zvyčajna nie abskardžvaje prysud, tamu traplaje ŭ bazu prykładna praz paŭmiesiaca paśla suda. Kali ž čałavieku prysudzili kałoniju (a časam i chimiju z nakiravańniem), to jon čaściej za ŭsio padaje apielacyju, kab raściahnuć praces. U takim razie jon trapić u śpis «ekstremistaŭ» prykładna praz dva-čatyry miesiacy paśla pieršaha suda — tolki kali skončycca apielacyja.
Ministerstva ŭnutranych spraŭ pačało vieści svoj śpis represavanych pa kryminalnych spravach u 2022 hodzie. Ale analizavać pieršyja miesiacy niama sensu — tudy dadavali raniej asudžanych.
Z 2023 hoda kolkaść dadadzienych «ekstremistaŭ» pa miesiacach vyhladała tak:
- studzień 2023 — 107
- luty 2023 — 117
- sakavik 2023 — 150
- krasavik 2023 — 117
- maj 2023 — 110
- červień 2023 — 123
- lipień 2023 — 94
- žnivień 2023 — 134
- vierasień 2023 — 138
- kastryčnik 2023 — 87
- listapad 2023 — 95
- śniežań 2023 — 111
- studzień 2024 — 85
- luty 2024 — 80
- sakavik 2024 — 113
- krasavik 2024 — 79
- maj 2024 — 108
- červień 2024 — 71
- lipień 2024 — 85
- žnivień 2024 — 114
- vierasień 2024 — 101
- kastryčnik 2024 — 118
- listapad 2024 — 120
- śniežań 2024 — 94
- studzień 2025 — 92
- luty 2025 — 90
- sakavik 2025 — 98
- krasavik 2025 — 140
- maj 2025 — 114
- červień 2025 — 124
- lipień 2025 — 93
- žnivień 2025 — 117
- vierasień 2025 — 141
- kastryčnik 2025 — 125
- listapad 2025 — 100
- śniežań 2025 — 106
- studzień 2026 — 77
- luty 2026 — 127
- sakavik 2026 — 95
- krasavik 2026 — 130
- maj 2026 — 72
- červień 2026 — 95
- lipień 2026 — 66
- žnivień 2026, pieršaja pałova — 8.
Jak vynikaje z tablicy, zvyčajna štomiesiac asudžali prykładna pa 100 novych čałaviek — u siarednim pa 20‑25 čałaviek na tydzień u zaležnaści ad taho, kolki abnaŭleńniaŭ paśpiavała vyjści na praciahu miesiaca.
Byŭ pieryjad, kali najbolšuju dolu novych «ekstremistaŭ» dadavali za ŭdzieł u pratestach, paśla spres išli asudžanyja pa spravie Hajuna.
Zaŭvažnyja źmieny adbylisia ŭ kancy lipienia 2026 hoda:
- 24 lipienia 2026 — dadałosia 12 čałaviek,
- 31 lipienia — 5 čałaviek,
- 7 žniŭnia — 4 čałavieki,
- 14 žniŭnia — 4 čałavieki.
Dakładnaj pryčyny, čamu tak skaraciłasia kolkaść novych «ekstremistaŭ», niama.
Hipoteza pra toje, što kahości asudžajuć za palityku, ale nie ŭklučajuć u śpis «ekstremistaŭ», kab nie psavać statystyku, nie paćviardžajecca. Usich viadomych Redakcyi palitviaźniaŭ, asudžanych za apošni čas, adrazu ž uklučyli ŭ milicejskuju bazu.
Vyhladaje, što z zakančeńniem asnoŭnaj fazy pieraśledu pa spravie Hajuna kolkaść sudoŭ pa palityčnych kryminalnych spravach sapraŭdy źmienšyłasia z naturalnych pryčyn — ciapier dasudžvajuć reštu «hajunoŭcaŭ», pa-raniejšamu vysočvajuć i karajuć kamientataraŭ, ale ŭ cełym palityčnaje pole začyščanaje.
Razam z tym kazać pra spynieńnie represij nie vypadaje — za kratami pa-raniejšamu 700‑800 palitviaźniaŭ, štodzień prychodziać sihnały pra zatrymańni ludziej za raspaŭsiud «ekstremisckich» materyjałaŭ.
-
Ad redkich abrazoŭ da kitajskich vaz: što možna ŭbačyć u adzinym u Biełarusi muziei kantrabandy
-
Kraŭcoŭ: Ja b nie skazaŭ, što Babaryka dobra razumieje palityčny kantekst. A ŭdzieł u kanfierencyi «Novaja Biełaruś» — słaby chod
-
Dla karavaj-festu ŭ Śvisłačy śpiakli karavaj vahoj 150 kiłahramaŭ FOTAFAKT
Kamientary
Pišu jak zacikaŭleny emihrant praz hetuju ž spravu. U lepšyja časy ahučvali kolkaść 30 tysiač unikalnych infarmataraŭ, a zaraz pravaabaroncam viadomyja litaralna sotni asudžanych; navat u śpisie vyšej ź lutaha 2025 u sumie 1828 čałaviek, i nie ŭsie jany pa spravie Hajuna. To bok, maštab niesupastaŭny. Raźniavolvacca nie varta.