У кнізе «Прамоўленая гісторыя. XX ст. у памяці жыхароў беларускай вёскі» (аўтар — Вольга Іванова, навуковы рэдактар — Алесь Смалянчук) прадстаўлены вынік шасцігадовай працы даследчыкаў Беларускага архіва вуснай гісторыі. Гэта адна з першых спробаў прадставіць гісторыю Беларусі ХХ ст. праз прызму вусных успамінаў. У ёй асабістасць падзей, трагічнасць лёсаў і індывідуальнасць ацэнак выходзяць на першы план, а гістарычныя падзеі з’яўляюцца кантэкстам.
Кніга складаецца з дзвюх частак. Першая ўтрымлівае 16 аўтабіяграфічных успамінаў, перададзеных на мове маўлення з захаваннем структуры аповеду. Наратывы рэпрэзентуюць найбольш тыповыя канфігурацыі памяці і вуснагістарычныя сюжэты. Робіцца іх аналіз з дапамогай метадаў сацыялогіі, антрапалогіі, лінгвістыкі, сацыяльнай гісторыі і інш. дысцыплін.
У другой частцы кнігі прадстаўленая навуковая рэканструкцыя калектыўнай памяці пра шэраг падзей ХХ ст.: сталінскія рэпрэсіі, Халакост, існаванне савецка-польскай мяжы, калектывізацыю, Чарнобыльскую катастрофу ды інш. Большасць суразмоўцаў нарадзілася ў 1920-я гг., таму ўспаміны дазваляюць паглядзець на гісторыю ХХ ст. скрозь прызму індывідуальных жыццёвых гісторый.
Кніга будуецца на ўспамінах, што захоўваюцца ў Беларускім архіве вуснай гісторыі. Гэта аповеды ўраджэнцаў і жыхароў беларускай вёскі Сяргея Яноўскага, Надзеі Кавалец, Алены Новік, Георгія Сапуна, Уляны Мельнік, Ганны Цэван, Сяргея Вітушкі і яшчэ больш чым ста асоб. З асобнымі героямі гэтай кнігі можна пазнаёміцца ўжо зараз праз невялікія аповеды, павучанні, маральныя запаветы, анекдоты ці штодзённыя жыццёвыя гісторыі.
Будзем шчыра ўдзячныя за падтрымку праекта на краўдфандынгавай пляцоўцы «Талака».
Цяпер чытаюць
За выбух у мінскім метро судзілі не толькі Канавалава і Кавалёва. Як склаўся лёс яшчэ трох фігурантаў справы?4
Каментары