У Кітаі пачалі барацьбу за маральнасць, у выніку мы можам купляць выдатнае віно танней
Кампанія Пекіна за «чысціню нораваў» сярод дзяржаўных службоўцаў стала нечаканым і балючым ударам па сусветнай індустрыі вінаробства. Строгая забарона на спажыванне алкаголю падчас афіцыйных мерапрыемстваў у спалучэнні з агульным эканамічным спадам ператварылі Кітай з галоўнага рухавіка сусветнага віннага гандлю ў зону глыбокага крызісу. Гэтая сітуацыя ўжо вымушае вытворцаў ад Еўропы да Аўстраліі прымаць радыкальныя меры — ад выкарчоўвання лоз да знішчэння ўраджаю, які цяпер няма каму прадаваць.
З падрабязнасцямі знаёміць The Wall Street Journal.
Гісторыя нечаканага ўздыму Кітая як ключавога рынку для сусветнага вінаробства пачалася ў сярэдзіне 2000‑х гадоў. За кароткі час краіна ператварылася ў магутны рухавік галіны, павялічыўшы сваю долю ў сусветным імпарце з менш чым 1% да 8% да 2017 года.
У гэты перыяд, які публіцысты называлі другой «чырвонай рэвалюцыяй», вытворцы з Чылі, Аўстраліі, Каліфорніі і Францыі атрымлівалі каласальныя прыбыткі. Адзін з самых вядомых кітайскіх баскетбалістаў Яа Мін пачаў разліваць віно ў каліфарнійскай даліне Напа, а багатыя кітайскія пакупнікі набылі каля 100 вінакурняў у французскім Бардо.
Пік спажывання быў дасягнуты ў 2018 годзе, калі Кітай закупіў замежнага віна на суму амаль 3 мільярды даляраў. У 2019 годзе чвэрць экспарту віна з Бардо ішла ў Кітай.
Аднак неўзабаве рынак сутыкнуўся з шэрагам цяжкіх выпрабаванняў. Спачатку пандэмія COVID-19 істотна скараціла магчымасці для застолляў, а затым маштабны абвал цэн на нерухомасць у Кітаі прымусіў заможных грамадзян адчуць сябе бяднейшымі і адмовіцца ад прадметаў раскошы. Багатыя кітайскія ўладальнікі пачалі пазбаўляцца ад сваіх французскіх маёнткаў.
Да эканамічных праблем дадалося геапалітычнае супрацьстаянне. У 2020 годзе Кітай увёў высокія пошліны на аўстралійскае віно, што стала моцным ударам для знакамітага аўстралійскага брэнда Penfolds (у Кітаі вядомы як «Бэнь Фу», што азначае «імкненне да росквіту»), які належыць адной з найбуйнейшых вінных карпарацый — Treasury Wine Estates. Хоць у 2024 годзе пошліны былі адменены і Penfolds паспрабаваў вярнуць пазіцыі, накіраваўшы ў краіну вялікія партыі тавару, сітуацыя на рынку ўжо незваротна змянілася.
Апошні ўдар
Канчатковы ўдар па гандлі нанесла кампанія лідара Сі Цзіньпіна за «маральную чысціню» і жорсткую эканомію. У маі 2025 года Пекін афіцыйна забараніў ужыванне алкаголю на мерапрыемствах урада і Камуністычнай партыі. Кітайскі орган па барацьбе з карупцыяй пачаў пераслед чыноўнікаў, якія сумяшчалі банкеты з дзяржаўнымі справамі.
Рэзананс выклікаў выпадак у правінцыі Хэнань, дзе пасля абедзеннага застолля памёр мясцовы чыноўнік, што прывяло да пакарання 9 яго калег. У выніку страх перад парушэннем правілаў стаў настолькі моцным, што нават дзяржаўныя алкагольныя кампаніі перасталі падаваць спіртное на сваіх канферэнцыях.
Дадатковым фактарам стала змена спажывецкіх звычак у самім Кітаі. Віно страціла свой «арэол» моднага напою. Маладыя спажыўцы асацыююць яго са стомнымі працоўнымі сустрэчамі і лічаць непрыемным на смак.
Гэтыя палітычныя і сацыяльныя змены прывялі да таго, што ў мінулым годзе імпарт віна ў Кітай скараціўся яшчэ на 11%, дасягнуўшы паловы ад узроўню 2018 года. Для вінаробаў па ўсім свеце, якія спадзяваліся на Кітай у той час, як спажыўцы ў іншых рэгіёнах, у тым ліку ў Еўропе, сталі піць менш, гэта стала сапраўднай катастрофай.
У лістападзе рэгіянальная вінная асацыяцыя Riverland Wine на поўдні Аўстраліі накіравала ўраду штата «Тэрміновы адкрыты ліст», у якім гаварылася, што цана на вінаград гатунку Шыраз у рэгіёне знізілася больш чым на дзве траціны з моманту пачатку сур'ёзных праблем на кітайскім рынку ў 2020 годзе. Чакаецца, што ў гэтым годзе цэны будуць яшчэ ніжэйшымі.
Сярод рэгіёнаў, якія пацярпелі больш за ўсё, — Бардо. Спачатку кітайскія ўладальнікі пачалі пазбаўляцца ад сваіх маёнткаў у рэгіёне, а ў мінулым годзе экспарт з яго ў Кітай скараціўся на 28%. З 2023 года ў Бардо было выкарчавана каля 20% сваіх вінаграднікаў.
Вінная карпарацыя Treasury Wine Estates у снежні 2025 года заявіла, што на складах у Кітаі засталіся лішкі віна на 150 мільёнаў даляраў, і абвясціла пра скарачэнне паставак. Еўрапейскія гіганты Pernod Ricard і Diageo таксама фіксуюць двухзначнае падзенне продажаў.
Асабліва балюча крызіс ударыў па невялікіх вытворцах. Паводле Ціма Макмалена, уладальніка аўстралійскай вінакурні Borambola Wines, у 2019 годзе ён атрымліваў 40% прыбытку ад Кітая, а за апошні год не зафіксаваў там ніводнага продажу. Цяпер ён вымушаны пакідаць 30% ураджаю гніць на лозах і асабіста выконваць цяжкую фізічную працу, каб хоць неяк скараціць выдаткі.
Некаторыя іншыя вытворцы прадаюць выдатнай якасці віны танней, чым раней.
«Месяцамі ў кабіне, на сябе забіў. І стаў пытаць: можа, жонка таксама будзе працаваць?». Чаму эміграцыя разбівае сем’і і што рабіць, каб усё паправіць3434
Каментары
Удакладніце, калі ласка, дзе віно таннее становіцца? За апошнія 5 гадоў віно, каторае я звычайна купляю, падаражэла прыкладна ў 3 разы. Гэта ў Летуве. Не падобна, каб вытворцы віна сапраўды намагаліся прадаваць яго лішкі, каб кампенсаваць страту кітайскага рынку.