У Якуцку на месцы мемарыяла з імёнамі славутых беларусаў цяпер будзе стаяць помнік «герою СВА»
У Якуцку рыхтуюцца паставіць на месцы знішчанага мемарыяла ссыльным даследчыкам Сібіры помнік расійскаму вайскоўцу, які загінуў ва Украіне. Замест беларусаў, якія адкрывалі горныя хрыбты і даліны ды далі пачатак якуцкай пісьменнасці, ушануюць чалавека, які добраахвотна пайшоў забіваць.
Галоўны архітэктар горада Сямён Сяргееў афіцыйна пацвердзіў, што на скрыжаванні вуліц Паяркова і Курашова з'явіцца манумент загінуламу ва Украіне радавому Дзмітрыю Ягораву. Менавіта на гэтым самым месцы 20 гадоў стаяў мемарыял выбітным ссыльным навукоўцам, сярод якіх былі і нашы суайчыннікі — Ян Чэрскі і Эдвард Пякарскі.
Помнік, усталяваны яшчэ ў 2002 годзе, уяўляў сабой ансамбль з пяці вялізных каменных глыб, якія стаялі паўколам. На іх былі размешчаныя таблічкі на рускай, якуцкай і польскай мовах з імёнамі навукоўцаў-ссыльных, якія зрабілі велізарны ўнёсак у даследаванне Якуціі.
Вясной 2023 года манумент раптам абнеслі плотам. У чэрвені з яго зніклі імянныя шыльды, а ўвосень вывезлі і самі камяні. Гарадская адміністрацыя тады абяцала разабрацца ў сітуацыі, але ў выніку толькі развяла рукамі. Афіцыйны адказ зводзіўся да таго, што мемарыял проста «не ўваходзіць у ахоўны рэестр» аб'ектаў культурнай спадчыны. Мясцовыя ўлады зрабілі выгляд, што помніка нібыта і не існавала.
Расчышчаная пляцоўка не доўга стаяла пустой. Як паведаміў архітэктар Сяргееў, падрыхтоўчыя працы ўжо амаль завершаныя, а новы помнік зроблены ў Краснаярску за пазабюджэтныя сродкі і неўзабаве будзе дастаўлены ў Якуцк.
Новы герой Якуцка — 48‑гадовы радавы Дзмітрый Ягораў з Сунтарскага раёна. Пасля тэрміновай службы ў 90‑х ён працаваў печніком у Бураціі. У 2022 годзе пайшоў добраахвотнікам на вайну супраць Украіны, дзе стаў стралком 155‑й асобнай брыгады марской пяхоты. У верасні 2023 года ён атрымаў смяротнае раненне ў Данецкай вобласці і пасмяротна атрымаў званне Героя Расіі ад Уладзіміра Пуціна. Гэта будзе ўжо трэці помнік Ягораву ў Якуціі: два папярэднія бюсты стаяць на Алеі Герояў у Якуцку і ў родным сяле.
Расійскія СМІ звычайна называюць знесены помнік «мемарыялам ссыльным палякам», але з чатырох даследчыкаў, ушанаваных на камянях, двое — беларускія шляхціцы.
Гэта, у першую чаргу, Ян Чэрскі — ураджэнец Дрысенскага павета (цяпер Верхнядзвінскі раён), удзельнік паўстання Кастуся Каліноўскага, якога пасля паразы выслалі ў Сібір. Менавіта там, стаўшы выдатным геолагам і географам, ён адкрываў горныя хрыбты і даліны, якія цяпер носяць яго імя.
Другі наш зямляк — Эдвард Пякарскі з Ігуменскага павета (сёння Смалявіцкі раён). За ўдзел у народніцкім руху яго таксама саслалі ў Якуцію. Там ён стварыў фундаментальны «Слоўнік якуцкай мовы», які склаў каля 38 тысяч слоў і фактычна даў пачатак якуцкай пісьмовай традыцыі і літаратуры.
Замена помнікаў у Якуцку — гэта толькі частка маштабнай кампаніі расійскіх уладаў па сціранні памяці пра ахвяр рэпрэсій і перапісванні гісторыі. Разам са знішчэннем Музея ГУЛАГа ў Маскве і зняццем мемарыяльных дошак па ўсёй Расіі, гэта дэманструе свядомую палітыку замяшчэння памяці пра складанае мінулае агрэсіўным сучасным мілітарызмам.
Цяпер чытаюць
Адміністратарка «Штаба Аношак» валодае беларускай кампаніяй, датычнай да паставак санкцыйных паўправаднікоў у ваюючую Расію12
Адміністратарка «Штаба Аношак» валодае беларускай кампаніяй, датычнай да паставак санкцыйных паўправаднікоў у ваюючую Расію
Расійскі рэпер Ягор Крыд зняўся ў майцы з выявай героя фільма «Ідзі і глядзі», якому дамалявалі пірсінг і татуіроўкі. Цішотку выпусцілі крама беларускі77
Расійскі рэпер Ягор Крыд зняўся ў майцы з выявай героя фільма «Ідзі і глядзі», якому дамалявалі пірсінг і татуіроўкі. Цішотку выпусцілі крама беларускі7
«Запрасіў мяне на спатканне і прыехаў на яго з пакетам памідораў замест кветак». Што ўспамінаюць пра Яна Памедора Рэуцкага, адміна шматтысячнай суполкі беларусаў Польшчы77
Каментары
Што на Масковіі, што ў БССР помнікі і назвы вуліц толькі ў гонар маскавітаў ды злачынцаў якія дзеля вялічча Масковіі забівалі людзей і знішчалі іншыя народы.
Старанна выліваць боты маскоўскаму барыну і акупантам маскавітам - дывіз што гаўляйтара ў Якуціі, што ў чырвона-зяленай бсср.
Гэта мэта акупантаў - вынішчаць нацыянальную інтэлегенцыю, культуру, гісторыю, мову, нацыянальную памяць і паўсюль распаўсюджваць савецкасць і рузке царызм. Так акупанты рабілі заўжды калі сунуліся ў іншыя краіны і народы.