Kastracyja padaŭžaje žyćcio — navukoŭcy heta paćvierdzili
Ekśpierymient na myšach pakazaŭ, što vydaleńnie jaječkaŭ moža pavialičyć praciahłaść žyćcia bolš čym na 30%. Ale daśledčykaŭ ździviła toje, u jakim uzroście apieracyja akazałasia najbolš efiektyŭnaj.

Žančyny ŭ bolšaści krain śvietu žyvuć daŭžej za mužčyn. Naprykład, u Biełarusi, pavodle źviestak Biełstata za 2024 hod, čakanaja praciahłaść žyćcia mužčyn składała 69,3 hoda, a žančyn — 79,8 hoda. Roźnica — bolš za dziesiać hadoŭ.
Častkova heta tłumačycca pavodzinami i ładam žyćcia, ale roźnica zachoŭvajecca, navat kali ŭličyć takija faktary, jak niaščasnyja vypadki, samahubstvy i zabojstvy. Heta śviedčyć pra isnavańnie i bijałahičnych pryčyn.
Adnoj ź ich moža być upłyŭ mužčynskich pałavych załoz — jaječkaŭ. Jak piša Science, navukoŭcam daŭno viadoma, što kastracyja zdolnaja pavialičvać praciahłaść žyćcia samcoŭ roznych vidaŭ sysunoŭ. Jość i histaryčnyja daśledavańni ludziej, jakija śviedčać pra padobny efiekt.
U pryvatnaści, daśledavańnie 1969 hoda, praviedzienaje na asnovie źviestak pra pacyjentaŭ psichijatryčnaj ustanovy, jakich u minułym prymusova kastryravali, pakazała, što jany mahli žyć bolš čym na dziesiać hadoŭ daŭžej za niekastryravanych mužčyn. A analiz danych 2025 hoda pa 22 vidach chrybietnych vyjaviŭ paśladoŭnaje pavieličeńnie daŭhalećcia paśla kastracyi.
Ale doŭhi čas zastavałasia niezrazumiełym, čamu heta adbyvajecca i ci abaviazkova vydalać jaječki ŭ maładości, kab atrymać taki efiekt.
Najbolšy efiekt — u stałym uzroście
Kamanda daśledčykaŭ z Centra miedycynskich navuk Techaskaha ŭniviersiteta ŭ San-Antonia vyrašyła pravieryć, jak uzrost kastracyi ŭpłyvaje na praciahłaść žyćcia. Dla ekśpierymientu vybrali liniju łabaratornych myšej, u jakoj samki, padobna da ludziej, stabilna žyvuć daŭžej za samcoŭ.
Navukoŭcy padzialili samcoŭ na try hrupy. Pieršuju kastryravali jašče da pałavoha paśpiavańnia, druhuju — nieŭzabavie paśla jaho, a treciuju — va ŭzroście 240 dzion. Dla myšej heta ŭžo pavažny viek, jaki daśledčyki pryblizna paraŭnoŭvajuć z tryccaćciu hadami ŭ čałavieka.
Vyniki akazalisia niečakanymi. Va ŭsich troch hrupach kastryravanyja myšy žyli daŭžej za tych, jakim jaječki nie vydalali. Ale najbolšy vyjhryš atrymali žyvioły, kastryravanyja ŭ stałym uzroście. Ich miedyjannaja praciahłaść žyćcia pavialičyłasia amal na 33%. Dla paraŭnańnia, kastracyja da pałavoha paśpiavańnia dała pryrost kala 19%, a adrazu paśla jaho — kala 26%.
Bolš za toje, paśla apieracyi nivodnaja myš z treciaj hrupy nie pamierła na praciahu bolš čym hoda. Heta asabliva ŭraziła daśledčykaŭ, bo ŭ takim uzroście śmiarotnaść siarod myšej zvyčajna ŭžo pačynaje raści.
Vyniki dazvolili vykazać niečakanuju hipotezu: u maładym uzroście jaječki mohuć navat spryjać daŭhalećciu, ale z hadami ich upłyŭ stanovicca škodnym.
Čamu tak adbyvajecca?
Jaječki vypracoŭvajuć bolš za 90% testasteronu ŭ mužčynskim arhaniźmie. Tamu možna było b dapuścić, što mienavita hety harmon skaračaje žyćcio. Adnak navukoŭcy pieraścierahajuć ad paśpiešlivych vysnoŭ: kastracyja vyklikaje mnostva fizijałahičnych źmien, i pakul nieviadoma, jakija ź ich adkazvajuć za pavieličeńnie praciahłaści žyćcia.
Cikava, što kastryravanyja ŭ stałym uzroście myšy nie vyhladali fizična zdaraviejšymi za astatnich. Z uzrostam jany hetak ža hublali myšačnuju siłu i demanstravali inšyja prykmiety stareńnia. Heta aznačaje, što pavieličeńnie praciahłaści žyćcia nie abaviazkova supravadžajecca zapavoleńniem usich pracesaŭ stareńnia.
Daśledčyki ciapier chočuć vyśvietlić, ad jakich zachvorvańniaŭ pamirali paddoślednyja žyvioły, i vyznačyć rečyvy, jakija vypracoŭvajucca jaječkami i mohuć upłyvać na daŭhalećcie.
U pierśpiektyvie heta moža dapamahčy stvaryć preparaty, jakija imitujuć stanoŭčy ŭpłyŭ kastracyi na praciahłaść žyćcia, ale biez vydaleńnia pałavych załoz i źviazanych z hetym nastupstvaŭ.
-
Supracoŭnikam biełaruskich kampanij zabaranili karystacca Claude dla pracy navat za miažoj
-
U Vialikim kańjonie nie chapaje miljarda hadoŭ hieałahičnaj historyi. Kudy jana padziełasia?
-
Rasijskija chakiery ŭzłamvajuć smartfony navat praz nadziejnyja sajty. Adzinaja strachoŭka: abnaŭlać prahramnaje zabieśpiačeńnie
Ciapier čytajuć
Advakat Alaksandr Danilevič: Mianie adviali ŭ kletku na KPP i začytali ŭkaz dla słužbovaha karystańnia pra pamiłavańnie pa prośbie Mižnarodnaha alimpijskaha kamiteta
Kamientary