U Atłantyčnym akijanie imkliva razrastajecca hihancki pojas vodaraściaŭ
U Atłantyčnym akijanie imkliva pavialičvajecca hihancki pojas sarhasavych vodaraściaŭ, jaki ciahniecca ad zachodniaha ŭźbiarežža Afryki da Mieksikanskaha zaliva. U mai 2026 hoda spadarožniki zafiksavali ŭ im kala 37,5 miljona ton hetych burych vodaraściaŭ. Jašče 15 hadoŭ tamu takoha ŭtvareńnia nie isnavała, paviedamlaje vydańnie Futura sciences.

Sarhasy raniej byli viadomyja pieravažna jak nasielniki Sarhasavaha mora, adnak z 2011 hoda ich masavaje razmnažeńnie ŭ Atłantycy amal štohod uzmacniajecca. U 2025 hodzie pojas dasiahnuŭ rekordnaj praciahłaści — 8850 kiłamietraŭ, što bolš čym udvaja pieravyšaje šyryniu kantynientalnaj častki ZŠA.
Pavodle daśledavańnia navukoŭcaŭ z Akijanahrafičnaha instytuta Harbor Branch pry Atłantyčnym univiersitecie Fłarydy, adna z hałoŭnych pryčyn takoha rostu — pavieličeńnie kolkaści pažyŭnych rečyvaŭ u vadzie, asabliva azotu i fosfaru. Ekśpierymienty pakazvajuć, što ŭ bahataj na ich vadzie masa sarhasaŭ moža padvoicca ŭsiaho za 11 dzion. U pieryjad z 1980 da 2020 hoda ŭtrymańnie azotu ŭ tkankach vodaraściaŭ pavialičyłasia na 55%, a suadnosiny azotu i fosfaru — na 50%.
Pažyŭnyja rečyvy traplajuć u akijan jak z hłybinnych vod, tak i z sušy — razam ź sielskahaspadarčymi ściokami, kanalizacyjnymi vodami i atmaśfiernymi apadkami. Značnuju rolu adyhryvaje Amazonka: padčas pavodak jana prynosić u Atłantyku vialikuju kolkaść rečyvaŭ, jakija spryjajuć razmnažeńniu vodaraściaŭ, a ŭ pieryjady zasuchi hety praces zapavolvajecca. Dalej ciačeńni, u tym liku Halfstrym, pieranosiać sarhasy, farmujučy vializnyja skapleńni ŭ Mieksikanskim zalivie.
Sami pa sabie sarhasavyja vodaraści majuć važnaje značeńnie dla marskoj ekasistemy: jany słužać asiarodździem dla žyćcia bolš jak sotni vidaŭ ryb, bieschrybietnych i marskich čarapach. Adnak praźmiernaje ich razmnažeńnie stvaraje surjoznyja ekałahičnyja prablemy. Kali vodaraści vykidvaje na bierah, jany raskładajucca i vyłučajuć taksičny sieravadarod, zabrudžvajuć plažy, paškodžvajuć karałavyja ryfy i spryjajuć utvareńniu miortvych zon u vadzie. Heta taksama nanosić značnuju škodu turyzmu i miascovaj ekanomicy.
Padčas raskładańnia sarhasy vyłučajuć mietan i inšyja parnikovyja hazy, što vyklikaje pytańni nakont ich upłyvu na klimat i vuhlarodny cykł. Navukoŭcy zaklikajuć naładzić mižnarodny manitorynh hetaha źjavišča, udaskanalić prahnazavańnie jaho raspaŭsiudžvańnia i skaračać pastupleńnie pažyŭnych rečyvaŭ u akijan.
Ciapier čytajuć
Prajektavali karoŭniki i akumulatarny zavod, a ciapier uzialisia za baroka. Ź vieličnaha jezuickaha kalehiuma ŭ Pinsku źbirajucca źbić uvieś tynk — a jon byŭ raśpisany freskami
Kamientary