Гісторыя1919

Радавод Леніна: каранямі з Рэчы Паспалітай

22 красавіка — дзень народзінаў «правадыра сусветнага пралетарыяту».

У Савецкім Саюзе гэты факт ахоўвалі як дзяржаўную таямніцу — у Леніна былі габрэйскія продкі. Яго прапрадзед Іцка Бланк нарадзіўся ў Стараканстанцінаве на Валыні -- у горадзе, заснаваным князем Канстанцінам Астрожскім.

З гісторыі жыцця прадзеда Уладзіміра Ільіча, Майсея (Мошкі) Бланка, мог бы выйсці займальны авантурны раман.

Майсей Іцкавіч Бланк нарадзіўся паміж 1758 і 1763. Яго жонка, Мірыям Фраімовіч, нарадзілася ў 1764 годзе ў Стараканстанцінаве на Валыні. З усіх дзяцей Бланкаў выжыла толькі трое — Абель (1794 нараджэння), Ліба (1799) і Ісраэль (1804). Усе яны потым прымуць хрысціянства, стаўшы Дзмітрыем, Любоўю і Аляксандрам.

Мошка займаўся дробным гандлем, здаваў у арэнду зямельныя ўчасткі, набываў і перапрадаваў сельскагаспадарчыя прадукты, гандляваў у сваёй маленькай краме віном і гарэлкай. Але галоўнай справай жыцця для яго была бамбаванне ўладаў бясконцымі лістамі.

Ён адправіў гарадскім і губернскім уладам сотні лістоў, заяў, скаргаў і патрабаванняў. Калі яму споўнілася 85, ён напісаў асабіста цару, прапанаваўшы свой праект гвалтоўнага хрышчэння ў праваслаўе ўсіх габрэяў імперыі. Напісаў, вядома, на ідыш — пісаць іншай мовай Бланк не ўмеў.

Мошка сістэматычна канфліктаваў з габрэйскай суполкай Стараканстанцінава.

У 1803 годзе, напрыклад, яго абвінавацілі ў крадзяжы саломы і падмане кліентаў. Пасля — у тым, што ён на Вялікдзень прадаваў супляменнікам звычайную гарэлку замест фруктовай.
(Рэлігійны закон забараняе габрыям ужываць у свята алкагольныя напоі, зробленыя са збожжа.)

Таму, калі ў 1808 у Стараканстанцінаве адбыўся пажар, які знішчыў 23 дамы, кагал звінаваціў Бланка.
Не дапамагло нават тое, што згарэў і яго ўласны дом — такі імідж меў Майсей сярод землякоў.
Каля года ён правёў за кратамі, нягледзячы на тое, што спецыяльным рашэннем Сената ў Санкт-Пецярбургу ён быў прызнаны невінаватым.
Выйшаўшы на волю, вырашыў перабрацца туды, дзе яго не ведалі: у Жытомір.

Пасля пераезду, праўда, колькасць скандалаў ані не зменшылася. У 1816 ён пасварыўся з жонкай свайго старэйшага сына Абеля: яна папракала свёкра тым, што не аддаў грошы на вяселле, хоць абяцаў. У спрэчку ўмяшаўся і Абель.

На наступны дзень Мошка звінаваціў сына ў нанясенні пабояў і запатрабаваў пасадзіць у турму.

Зрэшты, сваркі сваркамі, а пра будучыню дзяцей Бланк не забываўся. Як піша прафесар гісторым ўніверсітэта Northwestern Ёханан Пятроўскі-Штэрн у сваёй кнізе «Габрэйскае пытанне Леніна»,

у 1820-м Бланк дамовіўся з сенатарам Дзмітрыем Баранавым, які быў у Жытоміры з інспекцыяй, што той зробіць пратэкцыю сынам, дапаможа перабрацца ў Пецярбург.
Узамен Мошка абяцаў расказаць праўду аб карупцыі і таемных змовах ў габрэйскай грамадзе Валыні.

Браты Абель і Ісраэль Бланкі атрымалі дазвол пакінуць рысу аселасці і звярнуліся з просьбай аб хрышчэнні.
Абрад правялі ўжо праз два тыдні, прычым хросным бацькам аднаго з братоў стаў сам сенатар Баранаў. У той час пераход габрэяў у праваслаўе было рэдкай з’явай, справай дзяржаўнай важнасці.

У тым жа 1820 па спецыяльным рашэнні міністра народнай адукацыі князя Галіцына, браты былі прынятыя на вучобу ў Медыцынскую хірургічную акадэмію.

Абель, які стаў Дзмітрыем, у той момант меў 26 гадоў, яго брату, які прыняў імя Аляксандр, ледзь споўнілася 17.

Іх бацька хрысціўся толькі ў верасні 1844, у веку 80 гадоў, пасля смерці сваёй жонкі Мірыям. У лісце на імя Мікалая I Бланк тлумачыў, што даўно хацеў перайсці ў праваслаўе, але баяўся пакрыўдзіць пачуцці жонкі, якая захоўвала вернасць габрэйскім традыцыям. Пасля хрышчэння ён прыняў імя Дзмітрыя Іванавіча Бланка.

Дзед Леніна Аляксандр-Ісраэль Бланк ажаніўся ў 1820 годзе з Ганнай Гросшопф з нямецка-шведскай сям’і.
У 1824 Бланк паступіў на дзяржаўную службу, зрабіў кар’еру, даслужыўся да чыну надворнага саветніка са старшынствам (падпалкоўнік), што дало яму права на спадчыннае дваранства.

Працаваў доктарам у Смаленску, Пецярбургу, Пярмі. У 1827–1834 быў паліцэйскім лекарам, асабістым доктарам князя Шахаўскога. Ад 1859 года быў у Сенаце.

На пенсіі доктар Бланк набыў у Казанскай губерні сяло Какушкіна з 40 прыгоннымі (мужчынскага полу),
стаў памешчыкам сярэдняй рукі. Памеры яго маёнтка складалі 505 гектараў.

Аляксандр Бланк памёр у чэрвені 1870, гэта значыць мог яшчэ пабачыць свайго нованароджанага ўнука Уладзіміра.

Будучы правадыр сусветнага пралетарыяту неаднаразова бываў у Какушкіне.

Дзедаў маёнтак стаў і месцам яго першай высылкі — ён жыў там пад наглядам паліцыі ў 1887–1888, пасля выключэння з Казанскага ўніверсітэта.

Праўда, не факт, што сам Ленін ведаў пра дзедавы карані. Ён, паводле ўспамінаў, мала цікавіўся ўласнай генеалогіяй. На інфармацыю пра дзедавых продкаў натрапіла ў 1924-м родная сястра Леніна, ГаннаУльянава-Елізарава, вывучаючы сямейныя карані. Але абнародаваць яе ні тагачасныя савецкія правадыры, ні нават Гарбачоў, не наважваліся. У Савецкім Саюзе, дзе прыхаваны антысемітызм ніколі не знікаў, правадыр мог быць толькі рускім.

Глядзіце таксама:

«Хто такі Ленін?» — «Можа пісьменнік?» — відэаапытанне ў Мінску, якое вас развесяліць

Каментары19

Цяпер чытаюць

Топавы перакладчык паехаў у Беларусь мяняць пашпарт — і сеў за данаты. «КДБ паглядзеў на суму і вырашыў, што ніхто ў здаровым розуме не можа выдаткаваць столькі ўласных грошай»

Топавы перакладчык паехаў у Беларусь мяняць пашпарт — і сеў за данаты. «КДБ паглядзеў на суму і вырашыў, што ніхто ў здаровым розуме не можа выдаткаваць столькі ўласных грошай»

Усе навіны →
Усе навіны

«Шаптуна Пуціна Лукашэнку падвялі ці то «старэйшыя браты», ці то ўласная інтуіцыя»1

Трамп зладзіў раскошную навагоднюю вечарыну і пажадаў «міру на Зямлі»6

Чалы дае прагноз на 2026 год9

Ціханоўская расказала пра першую сустрэчу з Калеснікавай7

Севярынец расказаў пра першую сустрэчу з сям'ёй пасля вызвалення2

Камандзір РДК Дзяніс Капусцін жывы. Яго смерць была інсцэніроўкай9

«Байсол» назваў суму, якую ўдалося сабраць за 2025 год2

Вырасла сума базавай адзінкі1

50 гадоў споўнілася культаваму беларусьфільмаўскаму «Бураціну»6

больш чытаных навін
больш лайканых навін

Топавы перакладчык паехаў у Беларусь мяняць пашпарт — і сеў за данаты. «КДБ паглядзеў на суму і вырашыў, што ніхто ў здаровым розуме не можа выдаткаваць столькі ўласных грошай»

Топавы перакладчык паехаў у Беларусь мяняць пашпарт — і сеў за данаты. «КДБ паглядзеў на суму і вырашыў, што ніхто ў здаровым розуме не можа выдаткаваць столькі ўласных грошай»

Галоўнае
Усе навіны →

Заўвага:

 

 

 

 

Закрыць Паведаміць