У канцы 2013 года пры падтрымцы Міністэрства культуры выйшла кніга, якая, на жаль, засталася незаўважнай — «Міфалогія беларусаў», аўтар Алесь Шамак. Прычына адна — наклад невялікі і ўвесь быў размеркаваны па дзяржаўных бібліятэках. Ці будзе паўторнае выданне большым тыражом — пытанне застаецца адкрытым. Але беларусам трэба пачытаць гэтую кнігу, каб ведаць той пласт, які ляжыць у падмурку культуры нашага народа.
Першая частка кнігі — тэарэтычная. У ёй коратка пералічаны асноўныя элементы міфалогіі беларусаў як цэласнай сістэмы, з азначэннем яе спецыфічных рыс. Найбольш адметнае ў кнізе — гэта наяўнасць такіх элементаў міфалогіі як міфічныя героі; дзяленне сусвету на пэўныя часткі з іх беларускімі найменнямі; вызначэнне пантэону багоў і духаў з лакалізацыяй іх адпаведна з прасторавай структурай; пачатак сусвету ад Белага і Чорнага багоў. Аўтар дае лагічнае абгрунтаванне гэтым элементам.
Другая, значна большая, частка кнігі — гэта тэксты міфаў. І тут таксама шмат новага.
Па-першае, увесь корпус тэкстаў раскладзены з улікам структуры нашай міфалогіі. Дзякуючы гэтаму фарміруецца адчуванне яе цэласнасці. Нават тыя тэксты, якія выкарыстоўваліся ў выданнях іншых аўтараў і сталі хрэстаматыйнымі, у кантэксце гэтай кнігі набываюць дадатковае гучанне і асэнсаванне.
Па-другое, аўтар уводзіць у абарачэнне значную колькасць тэкстаў, якія да гэтага часу абыходзілі іншыя даследчыкі. Усе тэксты пазычаныя ў іншых даследчыкаў маюць спасылкі адкуль яны ўзяты.
Па-трэцяе, вяліку частку аб’ёму раздзела «Тэксты» складаюць міфы, запісаныя ў час фальклорных практык студэнтаў-філолагаў Беларускага дзяржаўнага педагагічнага ўніверсітэту імя Максіма Танка ў перыяд 90-х гадоў ХХ і пачатку ХХІ стагоддзяў. Гэтыя тэксты, якія аўтар захаваў у сваім прыватным архіве, наогул друкуюцца ўпершыню.
Кнігу А. Шамака «Міфалогія беларусаў» можна спампаваць бясплатна ў PDF фармаце.
-
«Мне казалі: ты гаворыш як канадскі эмігрант». Сяргей Шупа расказаў пра Вільню 90-х, параўнанне літоўскай літаратуры з беларускай і адрозненні паміж народамі
-
Лукашэнка паводзіць сябе ў «макдональдсе» як у савецкай сталоўцы. І думае, што гэта крута
-
Пуцін ужо павіншаваў Маджтабу Хаменеі, а Лукашэнка не. Чаго чакае?
Выхадцы з «Альфа» КДБ Беларусі займаюць кіраўнічыя пасады ў новым расійскім суперсакрэтным спецпадраздзяленні, прызначаным для забойстваў за мяжою18
Каментары