Намеснік кіраўніка Акадэміі навук: Негатыўныя стэрэатыпы пра Сталіна яшчэ не выкараненыя. Каб аднавіць аб'ектыўны вобраз, трэба час
Шэраг неабальшавіцкіх рухаў на чале з Васілём Зелікавым — кіраўніком «Усесаюзнай камуністычнай партыі бальшавікоў» — звярнуўся да ўладаў з просьбай ушанаваць памяць Іосіфа Сталіна. У 2019 годзе актывісты збіраюцца святкаваць 140-годдзе яго нараджэння.
Ім прыйшоў адказ за подпісам намесніка старшыні прэзідыума Акадэміі навук Аляксандра Сукалы. Яго змест выглядае вельмі архаічным і дзіўным, аднак тэкст нібыта быў узгоднены з Міністэрствам замежных спраў, Міністэрствам абароны і Міністэрствам культуры.
«Прыведзеныя факты аб вялікім асабістым унёску І. В. Сталіна ў станаўленне і ўмацаванне беларускай савецкай дзяржаўнасці неаспрэчныя і адпавядаюць рэчаіснасці.
Разам з тым варта ўлічваць, што выключна негатыўныя стэрэатыпныя ўяўленні пра Сталіна, створаныя ў масавай свядомасці грамадства ў другой палове 1950-х — пачатку 1960-х гадоў і ў 1990-я, яшчэ цалкам не выкараненыя. Лічым, што для аднаўлення гістарычна аб’ектыўнага вобраза І. В. Сталіна патрабуецца час, узважаны і прадуманы падыход, што дазволіць пазбегнуць штучнага расколу беларускага грамадства.
Зыходзячы з выкладзенага, Акадэмія навук Беларусі падтрымлівае прапанову аб замене на пастаменце галерэі гарадоў-герояў ля манумента Перамогі на плошчы Перамогі надпісу «Валгаград» на надпіс «Сталінград», што цалкам адпавядае гістарычным фактам», — гаворыцца ў адказе камуністам.
Тое, што гэты адказ не фэйкавы, «Нашай Ніве» пацвердзілі ў адзеле справаводства Акадэміі навук.
«Мы звярталіся да Аляксандра Лукашэнкі 21 снежня, у дзень нараджэння Сталіна. Пісалі аб тым, што набліжаецца 140-годдзе яго нараджэння, што ён шмат зрабіў для станаўлення беларускай дзяржаўнасці. Па ягонай ініцыятыве пабудавалі Мінскі трактарны завод, напрыклад. У нас былі пералічаны ягоныя заслугі. Мы запатрабавалі, каб была заменена дошка «Валгаград» на «Сталінград» на плошчы Перамогі, бо званне героя было прысвоена гораду ў час вайны. Але да Лукашэнкі, відаць, не дайшло, ліст пераслалі ў Саўмін, а той ніжэй. Цяпер мы з гэтым лістом пойдзем у Мінгарвыканкам», — расказаў «Нашай Ніве» пра змест ліста і далейшыя планы сталініст Васіль Зелікаў.
Акадэміку Аляксандру Сукалу 68 гадоў. Сфера яго навуковых даследаванняў — педыятрыя. Звязацца з ім пакуль не ўдалося.
Як яго фармулёўкі ацэньваюць гісторыкі?
«З напісаным можна пагадзіцца ў адным — што мы сапраўды пра Сталіна мала што ведаем. Вось калі будуць адкрыты архівы КДБ і пайменна надрукаваныя ўсе сталінскія ахвяры з ліку беларусаў, тады мы і даведаемся самую аб'ектыўную інфармацыю, у лічбах. Беларусам трэба яго разглядаць гэтаксама, як і Гітлера. Той таксама планаваў тут потым нейкую вытворчасць арганізоўваць і беларускія школы дазваляў. Дык што, нам яму цяпер помнікі ставіць? У гонар Кубэ вуліцы называць? Сталін без суду і следства загубіў мільёны жыццяў, гэта найвялікшы тыран. Пра што тут гаварыць, мне незразумела, са Сталіным усё ясна», — пракаментаваў «Нашай Ніве» адказ Акадэміі навук кандыдат гістарычных навук Алег Трусаў.
Каментары