Яна Пінчук расказала, як яе пяць гадоў таму ў Санкт-Пецярбургу арыштавалі па запыце Беларусі

1 лістапада 2021 года. Выключаю будзільнік. Цалую мужа, які спіць, і іду варыць каву. У Санкт-Пецярбургу восень: халодная, мокрая і вельмі шэрая. Але я люблю такое надвор’е і кожны дзень атрымліваю асалоду ад гэтага змроку і безвыходнасці горада.

Ведала б я, што да сапраўднай безвыходнасці застаецца ўсяго некалькі хвілін…

Званок у дзверы, яшчэ званок, грукат — яшчэ мацнейшы, удары ў дзверы з усёй лютасцю. Злуюся і думаю: «Якога чорта наогул?»

Гляджу ў вочка… Людзі ў чорным? Гэта рэліз новай часткі ці мне выдзелілі асабістых ахоўнікаў для паездкі ў метро?

— Мікіта, там нейкія калектары ломяцца, адчыніш?

Мужчынскі голас:

— Тут жыве Пінчук Яна Вітальеўна? Яна знаходзіцца ў міждзяржаўным вышуку, паступіў запыт з Рэспублікі Беларусь.

Вось б*, гэта не калектары. Што рабіць?

Акно, акно, дакладна, акно! Другі паверх — можна скочыць і ўцячы ў любую краму, а адтуль праз чорны ўваход… Дзе мае тапкі?

Чорт вазьмі, ты ідыётка, Яна, ты ідыётка! Які другі паверх, гэта ж сталінка, тут усе чатыры паверхі! Пераламаеш ногі, і цябе ўсё роўна затрымаюць. Лепш выйдзі спакойна і пагавары.

Спрабую ўзяць сябе ў рукі і пачаць гаварыць спакойна, але ў голасе чуюцца ноткі адчаю, істэрыкі і малітвы аб тым, каб гэта была проста памылка і мяне не затрымлівалі проста зараз, каб яны пераблыталі ці хаця б проста правялі ператрус:

— Добры дзень, я Яна Вітальеўна.

— Мы супрацоўнікі крымінальнага вышуку. Вы знаходзіцеся ў федэральным вышуку па запыце Рэспублікі Беларусь.

— А што я зрабіла?

— Стварэнне экстрэмісцкай арганізацыі і распальванне варожасці.

— Збірайцеся, не адыходзьце ад нас і аддайце тэлефон. Мы ставімся да вас па-добраму, як да дзяўчыны. Калі б вы былі хлопцам — заламалі б рукі.

Я гляджу на Мікіту і бачу яго вочы — вочы, якія потым бачыла на працягу пяці гадоў зняволення. Я дагэтуль памятаю гэты позірк. Позірк чалавека, якога забілі за долю секунды. Яшчэ ўчора мы весяліліся, будавалі планы на будучыню, гаварылі пра вяселле ў Іспаніі, чакалі дакументы, каб паляцець, а цяпер ён забіты. І ён усё цудоўна разумее, але нічога не можа зрабіць. Мы абое ўсведамлялі, што гэта канец. Дарогі назад няма.

Мы сачылі за падзеямі 2020 года з самага пачатку. З 9 жніўня я стала не толькі сведкай, але і непасрэдным доказам таго, наколькі бязлітаснай можа быць сістэма. У яе няма правілаў, няма прынцыпаў і няма хэпі-энду.

Гэта сістэма ўзурпацыі і тыраніі: ты змагаешся за свабоду слова і выбару, а ў выніку аказваешся ў брудных падвалах, зачыненая ў чатырох сценах сам-насам са сваімі страхамі.

Сістэма, у якой забіваць уласны народ — асалода. А калі ты не цікавішся палітыкай, павер, яна зацікавіцца табой. Праз жывёльны страх і ідэалогію.

І галоўнае пытанне: наколькі вялікія твае страхі перад гэтымі палітычнымі гульнямі і наколькі ты гатовы ім супрацьстаяць?

Заплюшчваю вочы — 1 лістапада 2021 года.

Расплюшчваю — 2026-ы. Іншая краіна, іншае жыццё, пяць гадоў паміж гэтымі імгненнямі. А перада мной незнаёмы іспанец. Хаця не, гэта мой муж. Проста цяпер мы размаўляем на іншай мове», — напісала Яна.

Павялічыць

У чэрвені 2023 года Яну Пінчук асудзілі да 12 гадоў пазбаўлення волі ва ўмовах агульнага рэжыму паводле артыкулаў аб удзеле ў «экстрэмісцкім фарміраванні» (ч. 1 арт. 361‑1 КК), дзеяннях супраць нацыянальнай бяспекі (ч. 3 арт. 361 КК), распальванні варожасці (ч. 3 арт. 130 КК), масавых беспарадках (ч. 3 арт. 293 КК) і стварэнні «тэрарыстычнай арганізацыі» або ўдзелеў ёй (ч. 1 арт. 290‑4 КК). Яна выйшла на волю 16 верасня 2026 года сярод 25 палітвязняў, якіх памілавалі.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 1
• 0
• 0