Мова11

Шупашкар, а не Чэбаксары. Іжкар, а не Іжэўск. Чаму беларусам варта пісаць геаграфічныя назвы расійскіх аўтаномій так

Беларусам не трэба бяздумна капіраваць геаграфічныя назвы з рускай. Мова мае права кіравацца ўласнымі нормамі, а не пераймаць чужародныя спалучэнні літар. Да таго ж з русіфікаванымі назвамі ці не наследуем мы каланіяльнае мысленне, задаецца ў Фэйсбуку пытаннем паэтка Наста Кудасава.

«У чарговы раз задумалася, як правільна перакладаць на беларускую імёны ўласныя, дапусцім, назвы гарадоў і рэчак. Калі ў арыгінале ў мяне стаіць рака ЛюкмЫ (так яна называецца па-удмурцку і працякае акурат ва Удмурціі), а па-руску яна называецца Лéкма, то ці абавязаная я кіравацца рускім варыянтам? Я пакінула Люкмы, не бачу нагоды браць у памагатыя мову-пасярэдніка. Але магчыма, я памыляюся і ёсць нейкія ўніверсальныя міжнародныя нормы, якія абавязваюць выкарыстоўваць рускі варыянт? Гэта не іронія, я сапраўды не ведаю, мне цікава», — піша Наста.

Яна прыводзіць прыклад з Шупашкарам — сталіцай Чувашыі.

«Я не люблю слова «Чэбаксары», бо гэта проста руская транскрыпцыя чувашскага слова, між іншым, старажытнага і вельмі прыгожага, як па мне. Да таго ж, чувашская — дзяржаўная мова гэтай краіны, хіба не ёй трэба найперш кіравацца, гаворачы пра Чувашыю? Ладна, мо для рускага чалавека такая артыкуляцыя больш зручная.

Але хіба арганічна, хіба зручна гучыць «Чабаксары» па-беларуску? Ну зусім жа не. Хіба Шупашкар не больш мілагучны? І скланяецца нармальна, і фанетычна прымальны для беларускага маўлення. Тое ж самае з Іжкарам.

Але вось зноў чытаю сёння ў навінах, што «у Чабаксарах двое маладых людзей зламалі літару Z». Або «у Іжэўску спалілі ваенкамат». І ўсё гэта, як правіла, паважаныя беларускія выданні пішуць», — абураецца Наста.

Але справа, зазначае Кудасава, не толькі ў мілагучнасці.

«Можа, варта задумацца, ці не наследуем мы каланіяльнае мысленне разам з русіфікаванымі назвамі», — дадае яна.

Кожная мова мае права кіравацца ўласнымі нормамі. «Хіба наша мова не можа жыць акурат паводле ўласных нормаў? А не капіраваць бяздумна з рускай абсалютна чужародныя нам спалучэнні літар?» — задае пытанне Наста.

Яна прыводзіць у прыклад нядаўняе галасаванне па перайменаванні кіеўскіх вуліц.

«Вуліцу Іжэўскую перайменавалі ў Іжкарскую. Ну проста з языка знялі, што называецца))) Значыць, можна, калі захацець. Варта быць больш уважлівымі да іншых народаў, калі мы плануем жыць у іншым свеце з іншай палітычнай мапай, праўда ж? Можна пачаць з такіх простых рэчаў. Іжкар, Шупашкар, Петраской…» — піша паэтка.

Каментары1

  • читатель
    25.07.2022
    Мысль начать с чего то простого безусловно это абсолютно верно. Но с переводом существующих  названий, имен и т.д все не так работает. Существует  такая вещь как официально зарегистрированное название в документах! И это название чебоксары. Поэтому заниматься переводами это нарушения  общих международных  норм. Названия, имена собственные не переводятся! Вот когда чуваши протолкнут свой Шупашкар официально в реестр вот тогда его и будут так называть, а пока увы чебоксары. Я хоть и  не люблю россию но тут все логично и понятно. Колониальность тут не причем, просто вырабатанные годами правила, иначе будет бардак если каждый  будет один и тот же город по разному  называть
 
Націсканне кнопкі «Дадаць каментар» азначае згоду з рэкамендацыямі па абмеркаванні.

Цяпер чытаюць

Феномен медыцынскага ўніверсітэта: кабала з размеркаваннем, невялікія заробкі, але ад абітурыентаў адбою няма9

Феномен медыцынскага ўніверсітэта: кабала з размеркаваннем, невялікія заробкі, але ад абітурыентаў адбою няма

Усе навіны →
Усе навіны

«Зуб не бралі, бо адсутнічала галава». Судмедэксперты расказалі, як ідэнтыфікуюць вернутыя Расіяй целы ўкраінскіх вайскоўцаў

«Стагоддзе прыніжэння» Еўропы можа толькі пачынацца — Politico9

Лукашэнка накарміў міністра сельскай гаспадаркі морквай7

«Яны горшыя за французаў, мы трапілі з агню ды ў полымя». Як «Вагнер» праваліўся ў Малі5

Расія падбіла адзін з вайсковых караблёў Украіны

Беларускіх біятланістаў не пусцяць на Алімпіяду нават у нейтральным статусе5

Расійскі прапагандыст Уладзімір Салаўёў зарабіў на прапагандзе вайны ва Украіне за два гады больш за 370 тысяч даляраў7

Зніклы Котаў выехаў з Турцыі морам — магчыма, у бок Расіі24

Іван Дорн праспяваў у Варшаве па-ўкраінску з беларускім вулічным музыкам

больш чытаных навін
больш лайканых навін

Феномен медыцынскага ўніверсітэта: кабала з размеркаваннем, невялікія заробкі, але ад абітурыентаў адбою няма9

Феномен медыцынскага ўніверсітэта: кабала з размеркаваннем, невялікія заробкі, але ад абітурыентаў адбою няма

Галоўнае
Усе навіны →

Заўвага:

 

 

 

 

Закрыць Паведаміць