Змагацца за мову ці за ўладу? Сяргей Дубавец расстаўляе кропкі над «і»
Пасля нашумелага тэксту «Мова дэмакратыі і мова дыктатуры» Сяргей Дубавец расстаўляе кропкі над «і». Тэкст публіцыста і выдаўца выклікаў гарачыя спрэчкі ў Белнэце. На сайце НН ён сабраў 265 каментароў.
Сп. Сяргей, што сёньня важней, змагацца за мову ці за ўладу?
С. Дубавец:
Самая вялікая праблема ў самаідэнтыфікацыі. Каб я захацеў свабоды, як грамадзянін, альбо каб я захацеў улады, як палітык, я найперш павінен зразумець, хто такі Я.З чаго я складаюся, у чым мае інтарэсы на гэтай зямлі. Калі я ня ведаю хто я, калі я проста насельнік, адзінка, як абстрактнае дрэва, тады ў мяне не ўзьнікае жаданьня змагацца за ўладу, за свабоду й незалежнасьць. Яно ня можа ўзьнікнуць, бо я нічым не прадстаўлены нават сам для сябе, не кажучы ўжо пра іншых. Культура – гэта ня проста вершыкі й песьні, гэта наша беларуская цывілізацыя. Гэта культура працы й побыту. Калі мы кажам пра палітыку, то гэта палітыка ў той самай сфэры культуры.
Вам на гэта можа запярэчыць вялікая колькасьць беларусаў. Каб змагацца за свабоду неабавязкова трэба гаварыць па-беларуску, важна ўсьведамляць сябе грамадзянінам, які жыве ў краіне, якой жадае посьпеху й на гэты посьпех працуе. Ці расейскамоўны беларус, лібэрал ці касмапаліт не можа змагацца за свабоду?
С. Дубавец: Можа, але дзе вынікі гэтага, дзе прыклады?
Цяперашняе пакаленьне кажа, што яно, магчыма, будзе першым.
С. Дубавец: Хай гэтыя людзі пакажуць прыклады.
Чаго дасягнулі людзі, якія дэкляруюць сваё змаганьне за краіну, ніяк яе ня ведаючы й ніяк не атаясамліваючы сябе зь ёю ў плане культуры. Гэта расейская правінцыя. Адпаведна й імпэту ды вялікай прагі свабоды ня можа быць у чалавека, які сябе не ідэнтыфікуе з гэтай культурай.Таму і няма вынікаў, таму такая сытуацыя. І толькі тая моладзь, якая ідзе шляхам ідэнтыфікацыі, яна нечага дасягае ў культуры. Пакуль што. Пасьля, калі гэта робіцца масавым, то яно пераходзіць і ў сфэру палітыкі.
Але пакуль не пераходзіць. Маладзёна зь бел-чырвона-белым сьцягам і беларускай мовай могуць назваць памешаным і зацыкленым, маўляў, гэта даўно ня модна, бо сьвет ідзе наперад і адмаўляецца ад гэтых састарэлых нацыянальных формаў.
С. Дубавец: Гэта масавая зьява.
Але ніколі ў вырашальных для краіны зьменах не бярэ ўдзел абсалютная маса. Тая моладзь, якая сапраўды нечага хоча ў нацыянальным пляне, яна ўся ў Беларусі сьвядомая.Сходу назаву Малады Фронт. А дзе несьвядомая моладзь? Яна проста не яднаецца. Чаму яны нас крытыкуюць? Бо іх задача піць піва ці Кока-колу, працаваць, зарабляць грошы, але гэта іншая сфэра, ня тое, пра што я кажу.
Вы кажаце, што беларускую краіну мараў можна зрабіць унутры такой Беларусі, якая яна зараз. Але ці не будзе яно гетам?
С. Дубавец: Усё пачынаецца з гета, любая ідэя, грамадзкі рух ці духоўны. Першых хрысьціян калісьці было 13 чалавек, а цяпер хрысьіянства адна з галоўных рэлігій сьвету. Усё калісьці пачынаецца й заканчваецца, гэта натуральна.
Але шлях гета можа быць шляхам на дзесягодзьдзі альбо й больш. Ці не прасьцей прагматычна дайсьці да ўлады і тады змяняць краіну, сытуацыю мовы й культуры?
С. Дубавец: А вы бачыце ў Беларусі хоць нейкія намёкі на магчымасьць перавароту ці рэвалюцыі?
Сёньня не, але як паказвае гісторыя, усё можа зьмяніцца за дзень.
С. Дубавец: Такая паліталягічная фантастыка можа мець месца, але ў Беларусі ёсьць два варыянты разьвіцьця падзей.
Першы - гэта нармальная краіна, як нашыя заходнія суседзі. А другі варыянт – гэта Саратаўская вобласьць, дзе ўжо дакладна ня будзе ніякіх рэвалюцый і нават эвалюцыі. Выбірайце, што вам бліжэй. Мне бліжэй шлях самаідэнтыфікацыі.Гэта зарука й апошні рубеж, каб ня стаць Саратаўскай вобласьцю. Для гэтага неабавязкова сьвяткаваць Купальле й скакаць цераз вогнішча. Трэба проста жыць, ствараць сям’ю, дамагацца беларускай школы для дзяцей. Трэба ствараць вакол сябе асяродзьдзе такіх самых сьвядомых беларусаў, якія хочуць дабра сваёй краіне.
Цяпер чытаюць
«Стрэльба калі і стрэліць, то наўрад ці кулямётнай чаргой». Максім Знак ацаніў рэальнасць пагроз беларускай прапаганды пазбавіць грамадзянства палітэмігрантаў99
Каментары