4 спосабы праверыць, хто спрабуе выкарыстаць ваш PESEL у Польшчы
Нядаўна зламыснікі скралі каля 19 мільёнаў нумароў PESEL. Іх ужо немагчыма будзе выдаліць са злітых баз, а нумар PESEL нязменны. Але польская лічбавая інфраструктура дае вам магчымасць паглядзець, хто і калі спрабуе ім скарыстацца. Вось як гэта рабіць.

Уявіце сітуацыю: раптам нейкі невядомы банк спрабуе праверыць вашы даныя ў дзяржаўным рэестры. Гэта азначае, што хакер ці махляр спрабуе ўзяць на вас крэдыт і «стукаецца» ў дзверы банкаўскай сістэмы. Калі вы заблакавалі нумар PESEL, то крэдыт ён не атрымае, але сам факт такой спробы — гэта трывожны сігнал.
У Польшчы ёсць чатыры інструменты, якія фіксуюць выкарыстанне вашага нумара PESEL.
1. mObywatel
Гэта ваш галоўны радар. Калі любая ўстанова (банк, тэлекам-аператар, натарыус або нават паліцыя) звяртаецца да дзяржаўнага рэестра, каб праверыць ваш нумар, гэта назаўжды застаецца ў логах сістэмы.
- Зайдзіце на сайт mobywatel.gov.pl. Націсніце знізу экрана пункт «Usługi» (Паслугі). Перайдзіце ў раздзел «Zastrzeż PESEL» і абярыце ўкладку «Historia» (Гісторыя).
- Там ёсць пункт «Kto sprawdzał mój PESEL» (Хто правяраў мой PESEL). Вы ўбачыце дакладны час і назву ўстановы. Калі вы бачыце там крэдытную фірму, да якой вы ніколі не звярталіся — гэта дакладная прыкмета таго, што вашы даныя спрабавалі выкарыстаць зламыснікі.
2. Login.gov.pl
Кожны раз, калі вы ўваходзіце ў падатковую (e-Urząd Skarbowy), ZUS або падаяце заявы анлайн праз банк (Profil Zaufany), сістэма Węzeł Krajowy гэта фіксуе.
- Увайдзіце на сайт Login.gov.pl. У панэлі кіравання вашым профілем знайдзіце ўкладку «Historia logowań» (Гісторыя ўваходаў). Там адлюстроўваюцца ўсе паспяховыя і, што больш важна, няўдалыя спробы ўваходу ў вашы дзяржаўныя акаўнты.
- Калі вы бачыце паспяховы ўваход з незнаёмага IP-адраса ў той час, калі вы спалі — ваш пароль або банкаўскі доступ скампраметаваны, яго трэба тэрмінова мяняць.
3. IKP (Internetowe Konto Pacjenta)
На фоне ўцечкі з MyDr менавіта гэты партал становіцца крытычна важным. Махляры, якія атрымалі вашы медыцынскія даныя, могуць паспрабаваць праз анлайн-кансультацыі (teleporady) выпісваць на ваша імя рэцэпты на псіхатропныя рэчывы.
- Зайдзіце на сайт pacjent.gov.pl. У раздзелах «Recepty» (Рэцэпты) і «Historia leczenia» (Гісторыя лячэння) захоўваецца кожны ваш візіт і кожная выпісаная таблетка.
- Калі там з'явіўся прэпарат, які вы не прасілі, або візіт у клініку на іншым канцы Польшчы — неадкладна паведамляйце пра гэта ў Нацыянальны фонд здароўя (NFZ) і паліцыю.
4. BIK (Biuro Informacji Kredytowej)
Усе легальныя банкі і крэдытныя арганізацыі Польшчы абменьваюцца інфармацыяй праз базу BIK.
- На сайце BIK.pl можна раз на год замовіць бясплатную справаздачу (Kopia Danych) або набыць поўны «Raport BIK» (каштуе каля 50 злотых). У справаздачы ёсць раздзел «Zapytania kredytowe» (Крэдытныя запыты). Нават калі махляру не ўдалося ўзяць крэдыт, сам факт таго, што ён падаваў заяўку ад вашага імя, будзе там зафіксаваны.
- Акрамя таго, BIK прапануе платную паслугу Alerty BIK — вы будзеце атрымліваць SMS у тую ж секунду, калі нехта паспрабуе ўзяць пазыку на вашы даныя.
«Наша Нiва» — бастыён беларушчыны
ПАДТРЫМАЦЬЦяпер чытаюць
«Я не святая, але ў мяне не было надзейнага пляча побач»: маці Ксюшы з СМА могуць пазбавіць бацькоўскіх правоў, яна ж даводзіць, што здольная выправіцца
Каментары