Пасля некалькіх гадоў цяжкай засухі ў Іраку пачалі аднаўляцца знакамітыя паўднёвыя балоты, якія часта называюць біблейскім Эдэмам. Пра гэта паведамляе Reuters. У апошнія гады гэты рэгіён моцна пацярпеў ад недахопу вады: вялікія тэрыторыі высахлі, зямля патрэскалася, людзі страчвалі жывёлу і былі вымушаныя пакідаць свае дамы. Аднак цяпер сітуацыя паступова змяняецца.
Асноўнай прычынай паляпшэння сталі багатыя зімовыя дажджы. Яны павысілі ўзровень вады ў рэках Тыгр і Еўфрат, а таксама ў вадасховішчах краіны. Пасля гэтага Міністэрства водных рэсурсаў Ірака змагло павялічыць падачу вады ў балотныя раёны. У выніку ў многіх месцах зноў з’явіліся азёры, каналы і зялёныя пашы.
Асабліва прыкметныя змены адбыліся ў раёне Ішан-Халаб на поўдні Ірака. Яшчэ нядаўна гэтая тэрыторыя была амаль цалкам высахлай, а цяпер там паступова аднаўляецца жыццё. Калі раней затопленымі былі толькі каля 8% балот, то цяпер — ужо каля траціны тэрыторыі.
Мясцовыя жыхары кажуць, што вяртанне вады дазволіла аднавіць гаспадаркі. Людзі зноў разводзяць буйвалаў і іншую жывёлу, вяртаюцца да рыбалоўства і сельскай працы. Некаторыя сем’і, якія раней выехалі з гэтых мясцін, цяпер вяртаюцца назад.
Разам з людзьмі пачынае аднаўляцца і прырода. У балоты вяртаюцца рыба і птушкі, актыўна расце чарот. Ён мае важнае значэнне для мясцовых жыхароў, бо з яго традыцыйна будуюць дамы і гаспадарчыя пабудовы. Эксперты адзначаюць, што аднаўленне біяразнастайнасці стала адным з галоўных пазітыўных вынікаў паляпшэння воднай сітуацыі.
Гэтыя балоты маюць вялікае гістарычнае і культурнае значэнне. На працягу тысяч гадоў тут жылі арабскія плямёны, чый лад жыцця быў цесна звязаны з вадой. Менавіта таму рэгіён часта называюць адным з магчымых прататыпаў біблейскага Эдэмскага саду. У 2016 годзе іракскія балоты былі ўключаныя ў Спіс сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
Аднак гісторыя гэтага рэгіёна вельмі трагічная. У 1990‑х гадах улады Ірака на чале з Садамам Хусэйнам наўмысна асушылі значную частку балот. Гэта рабілася ў рамках барацьбы супраць паўстанцаў і плямёнаў, якіх рэжым падазраваў у падтрымцы праціўнікаў улады пасля ірана-іракскай вайны. У выніку былі разбураныя натуральныя экасістэмы і традыцыйны лад жыцця мясцовых жыхароў.
У апошнія гады праблемы пагоршыліся праз кліматычныя змены. Ірак лічыцца адной з краін, найбольш уразлівых перад глабальным пацяпленнем. Краіна рэгулярна сутыкаецца з працяглымі засухамі, экстрэмальнай спёкай, дэфіцытам вады і моцнымі пясчанымі бурамі. У 2025 годзе балоты практычна цалкам высахлі.
Цяпер жыхары і эксперты спадзяюцца, што аднаўленне вады не будзе часовым. Яны лічаць, што пры разумным кіраванні воднымі рэсурсамі і спрыяльным надвор’і балоты могуць паступова вярнуцца да жыцця і зноў стаць адным з найважнейшых прыродных рэгіёнаў Блізкага Усходу.
Каментары
У Reuters прыгожы відэа-сюжэт.
Меліярацыя прайшла не толькі на Палессі.