Больш за чатыры гады таму прэзідэнт РФ Уладзімір Пуцін пачынаў вайну супраць Украіны з разлікам на хуткую перамогу. Замест гэтага Расія загрузла ў зацяжным канфлікце, які забірае ўсё больш людзей, рэсурсаў і часу. На гэтым фоне заходнія аналітыкі ўсё часцей задаюцца пытаннем: што закончыцца раней — сама вайна ці пуцінская сістэма? Рэакцыі сабрала Украінская служба Бі-бі-сі.

Украіна ўзмацняе ціск
Times апісвае цяперашнюю кампанію як крывавае балота для расійскага войска.
Паводле даных расійскіх незалежных журналістаў і заходняй разведкі, страты войска РФ могуць складаць 225‑500 тысяч чалавек. Пры гэтым сам Крэмль не раскрывае звесткі пра страты.
«Пуцін, былы афіцэр КДБ, выхаваны на гісторыях пра веліч савецкага войска, відаць, жадае заплюшчваць вочы на такія рэаліі», — адзначае выданне.
Журналісты дадаюць, што Пуцін дэманструе ўпэўненасць у перамозе і адкідае ідэі кампрамісу. Ён адмовіўся ад прапановы прэзідэнта Украіны Уладзіміра Зяленскага правесці асабістую сустрэчу для абмеркавання завяршэння вайны.
Але вайна ўсё часцей прыходзіць і на расійскую тэрыторыю — украінскія дроны атакуюць аб'екты ў глыбіні краіны, а Украіна пашырае ўласныя магчымасці для дальнабойных удараў.
Менавіта гэта, на думку Times, становіцца адным з новых выклікаў для Масквы.
Сярод апошніх прыкладаў — удары па аб'ектах паблізу Санкт-Пецярбурга падчас эканамічнага форуму, які Крэмль традыцыйна выкарыстоўвае як дэманстрацыю стабільнасці. Над горадам лёталі ўкраінскія беспілотнікі, а расійская Нацгвардыя спрабавала збіваць іх са стралковай зброі.
Асаблівую занепакоенасць у Масквы, паводле ацэнкі выдання, выклікае з'яўленне ва Украіны ўласных дальнабойных ракет.
Times згадвае крылатую ракету FP-5 Flamingo з баявой часткай вагой каля тоны. Уладзімір Зяленскі заявіў, што менавіта такія ракеты ўдарылі па заводзе ў Чэбаксарах, дзе выраблялі важныя кампаненты для расійскіх дронаў і ракет.
Аналітык Фабіян Гінц заявіў Times, што некаторыя эксперты нават мяркуюць, што Кіеў ужо мог апярэдзіць Расію па колькасці штомесячных запускаў дальнабойных беспілотнікаў.
На тэхналагічных поспехах Украіны акцэнтуе і CNN. Інстытут вывучэння вайны заявіў, што ўкраінскія сілы «апярэджваюць у сферы інавацый», найперш у выкарыстанні дронаў.

Зрэшты, казаць пра пералом у вайне пакуль рана. Аналітык Міжнароднага інстытута стратэгічных даследаванняў Рубен Сцюарт адзначыў у каментары Times, што расійскія страты сапраўды вельмі вялікія, але ён «не стаў бы пакуль называць гэта паваротным момантам».
Грошы ёсць. Але «рублі не ваююць»
CNN звяртае ўвагу на іншую праблему Крамля — чалавечы рэсурс. Расія працягвае прапаноўваць велізарныя выплаты за кантрактную службу: бонусы да 80 тысяч даляраў і спісанне даўгоў да 140 тысяч. Традыцыйна, паводле даных эксперта па расійскай эканоміцы Яніса Клюге, у першым квартале гэтага года набор у войска скараціўся на 20% у параўнанні з 2025 годам.
Старшы навуковы супрацоўнік Міжнароднага інстытута стратэгічных даследаванняў Найджэл Гулд-Дэвіс фармулюе праблему так: «Рублі не ваююць».
Ён нагадвае, што гэта першая вайна ў сучаснай расійскай гісторыі, калі дзяржава фактычна купляе ўдзел грамадзян у баявых дзеяннях, а не проста прымушае іх да гэтага. На яго думку, такая мадэль стварае ўсё больш эканамічных і кадравых цяжкасцяў.
Гулд-Дэвіс лічыць: неўзабаве Крэмль можа апынуцца перад выбарам — альбо яшчэ мацней мабілізаваць эканоміку і грамадства, альбо скарэктаваць свае ваенныя мэты.

Ці разумее Пуцін рэальную сітуацыю?
Адно з самых цікавых пытанняў, якое падымае Times, — наколькі сам Пуцін усведамляе рэальную сітуацыю на фронце і ўнутры краіны.
Міхаіл Хадаркоўскі, былы расійскі алігарх і адзін з найбольш вядомых крытыкаў Пуціна, лічыць, што расійскі прэзідэнт атрымлівае інфармацыю, але давярае толькі вузкаму колу набліжаных людзей. Праз гэта, кажа Хадаркоўскі, «яго ўяўленне пра рэальнасць крыху адрозніваецца».
Суразмоўца Times у Маскве, блізкі да Крамля, характарызуе Пуціна інакш:
«Ён вельмі цярплівы. Ён верыць у перамогу».
Аглядальнік The Guardian Сайман Тысдал развівае гэтую думку яшчэ далей. Ён піша, што многія — ад Уладзіміра Зяленскага да заходніх вайсковых аналітыкаў — мяркуюць, што Пуцін апынуўся ў складаным становішчы.
Але галоўнае пытанне ў іншым: калі Пуцін сапраўды прайграе, ці разумее ён гэта сам?
Аўтар думае, што наўрад ці. Паводле яго слоў, Пуцін да гэтага часу бачыць Расію звышдзяржавай і не заўважае, як вайна ўсё больш ізалюе краіну і ўзмацняе яе залежнасць ад Кітая.
Аглядальнік таксама нагадвае, што расійскі прэзідэнт не карыстаецца інтэрнэтам і шмат у чым спадзяецца на сваё найбліжэйшае атачэнне. А калі дарадцы кажуць яму толькі тое, што ён хоча чуць, то прычын змяняць курс у яго становіцца яшчэ менш.
Менавіта таму, мяркуе аўтар, нават рост страт і праблем наўрад ці змусіць Пуціна спыніцца.

Чаму гэта яшчэ не крах Крамля
Нягледзячы на ўсе цяжкасці, спадзяванні, што эканамічны ціск хутка змусіць Пуціна закончыць вайну, пакуль што выглядаюць сумнеўнымі, лічаць эксперты.
У Цэнтры стратэгічных і міжнародных даследаванняў сказалі CNN, што Крэмль яшчэ мае рэсурсы, каб кампенсаваць праблемы з наборам вайскоўцаў, а абаронная прамысловасць, хоць і працуе амаль на мяжы магчымасцяў, працягвае функцыянаваць.
У той жа час эканамічная цана вайны расце.
«Сёлета мы асабліва бачым, як эканамічныя выдаткі нарэшце змушаюць Крэмль ісці на складаныя кампрамісы», — адзначыла даследчыца Цэнтра Марыя Снегавая.
Аднак, паводле яе слоў, расійская ўлада пакуль што адказвае на праблемы не зменай курсу, а ўзмацненнем кантролю.
Падобная выснова прыводзіцца і ў Times: расійская эканоміка адаптавалася да часткі санкцый, эліты застаюцца лаяльнымі да Крамля, а грамадства паступова звыкаецца з ніжэйшым узроўнем жыцця.
Дык што скончыцца раней?
Аглядальнік Guardian Сайман Тысдал нагадвае: Пуцін гістарычна часцей адказваў на выклікі эскалацыяй, а не адступленнем.
Таму, апынуўшыся ў тупіку, ён можа не шукаць выхаду з вайны, а наадварот — паспрабаваць яе пашырыць.
Выданне цытуе кіраўніцу MI6 Блэйз Метрэвелі, якая заявіла: «Лінія фронту — паўсюль». Паводле яе слоў, Расія ўсё актыўней выкарыстоўвае дыверсіі, кібератакі і іншыя інструменты ціску за межамі Украіны. Гэта, на яе думку, асаблівасць расійскага падыходу да міжнародных адносін.
Падобнае папярэджанне гучыць і ў Times. Былы брытанскі вайсковы аташэ ў Маскве Джон Форман адзначае, што Пуцін усё яшчэ мае інструменты для далейшай эскалацыі:
«Ён на мінулым тыдні цытаваў Сталіна. Гэта чалавек, які не збіраецца змяняцца і перакананы, што Расія яшчэ мае дастаткова рэсурсаў для дасягнення яго мэтаў».
Таму галоўнае пытанне застаецца адкрытым: ці змусіць усё больш высокая цана вайны Крэмль шукаць выхад з вайны, ці наадварот — падштурхне да новай эскалацыі?
У Еўропе прынялі пазачарговы пакет санкцый супраць Расіі
Зяленскі прапанаваў Пуціну сустрэчу падчас саміту G7
Пуцін звольніў галоўнага захавальніка крамлёўскіх таямніц. Ён нарадзіўся ў Асіповічах
Расія сутыкнулася з вострым дэфіцытам працоўнай сілы і салдат — CNN
Пуцін павіншаваў Трампа з 80‑годдзем і заявіў, што чакае Зяленскага ў Маскве. Крэмль сцвярджае, што прэзідэнт ЗША паабяцаў уздзейнічаць на Кіеў
Каментары
РS
Задним местом думал проклятый маньяк шеломов-путин