«Budučynia zaraz u tumanie». Kacia Pytleva — pra viartańnie raku, siamju, pracu i budučyniu
Paśla troch hadoŭ remisii ŭ žurnalistki i televiadoŭcy Kaciaryny Pytlevaj vyjavili metastazy ŭ chrybietniku i ŭ kostcy. U intervju Svabodzie Kaciaryna raskazała pra žyćcio z ankałahičnym dyjahnazam, padtrymku siamji i salidarnych ludziej, a taksama dała parady ludziam, jakija chvarejuć na rak.

Kaciaryna Pytleva — biełaruskaja žurnalistka i televiadučaja. Na telebačańnie pryjšła ŭ 14 hadoŭ, u 1997 hodzie, pačynała ŭ prahramie «5×5» na BT. Pracavała na BT, ANT, STB, «BiełMuzTV» i ŭkrainskim A-One, viała muzyčnyja, zabaŭlalnyja i hramadskija prajekty. 13 hadoŭ pracavała na radyjo «Mir», taksama na «Radyus FM» i «Aŭtaradyjo».
Paźniej pryjšła ŭ sacyjalnuju žurnalistyku na Tut.vbt, dzie viała prajekty «Ankamarkier» i «Žanočaje zdaroŭje». U 2020 hodzie zvolniłasia z BT na znak pratestu suprać hvałtu i palityki ŭładaŭ.
Paśla vymušanaha adjezdu ź Biełarusi žyvie i pracuje ŭ Litvie: była prahramnaj dyrektarkaj i viadučaj Malanka Media, paźniej supracoŭničała z «Lusterkam». Ciapier zajmajecca ekałahičnymi prajektami, a taksama pracuje ŭ kampanii Humana, dzie robić apsajklinh (tvorčuju pierapracoŭku staroha adzieńnia).
U 2022 hodzie publična raskazała pra ankałahičnaje zachvorvańnie. Prajšła praz apieracyju, chimijaterapiju i pramianiovuju terapiju.
«U mianie paćvierdžanyja mietastazy ŭ chrybietniku i kostkach»
— Kacia, vas dobra viedajuć nie tolki jak žurnalistku, ale i jak čałavieka, jaki adkryta raskazvaje pra ankałahičny dyjahnaz. Vy byli ŭ remisii try hady, ale ciapier chvaroba viarnułasia. Raskažycie, kali łaska, što ciapier adbyvajecca.
— Ciapier u mianie paćvierdžanyja mietastazy: try znajšli ŭ chrybietniku, adzin — u kostcy. Nieŭzabavie miedycynskaja kamisija vyrašyć, jak mianie lačyć. Taksama ja idu da radyjołaha. Jon budzie prymać rašeńnie nakont apramieńvańnia, bo ŭ adnym miescy ŭ mianie źjavilisia boli. Jany nie zaŭsiody, ale byvajuć. Apramieńvańnie pavinna dapamahčy.
Hałoŭnaje ciapier — što vyrašyć kamisija. Ad hetaha vielmi šmat zaležyć. Ja vyvučaju miedycynskuju litaraturu, paznačaju mahčymyja dla siabie varyjanty lačeńnia.
— Nakolki ja zrazumieła z vašaha dopisu ŭ fejsbuku, vy vyrašyli pravierycca nie tamu, što byli niejkija surjoznyja simptomy, a chutčej kab padstrachavacca?
— Ja ŭvieś čas vielmi pilna saču za zdaroŭjem. Kali niešta adbyvajecca nie tak, jak ja čakaju, adrazu idu da lekara, kab pravieryć i ŭdakładnić, ci ŭsio dobra.
Hetym razam na praciahu niekalkich miesiacaŭ u mianie byli peŭnyja pytańni da straŭnika. Nie było bolu, ale ja adčuvała, što niešta nie tak. U mianie jość spadčynnaja schilnaść i mutacyja, źviazanaja taksama z rakam u hetaj śfiery. Tamu ja vyrašyła ŭdakładnić, što adbyvajecca. Spytała ŭ lekarki, jaki ankamarkier možna zdać. Jana prapanavała ahulny ankamarkier, jaki vykarystoŭvajuć dla adsočvańnia recydyvu. Jon akazaŭsia pavyšanym.
— Vy napisali, što dzieliciesia detalami, bo vas u sacyjalnych sietkach čytajuć ludzi ŭ remisii. Što b vy paraili im?
— Mnie vielmi šmat pisali i pišuć dahetul: zadajuć pytańni pra lačeńnie, pra lačeńnie ŭ Litvie i Jeŭropie, pra moj dośvied, što rabić i kudy źviartacca.

— Ja pamiataju siabie ŭ toj čas, kali chvareła, i ŭ remisii. Drennyja naviny pra recydyŭ ci śmierć vielmi mocna vybivajuć z kalainy. Heta vielmi chistki maralny stan, kali ty chvareješ abo znachodzišsia ŭ remisii. Mianie, naprykład, vielmi šakavała śmierć Śviatłany Kurs.
Tamu, kali ja zrazumieła, što budu pisać pra svaju situacyju, pastarałasia zahadzia adkazać na mahčymyja pytańni. Kab čałaviek, jaki znachodzicca ŭ remisii abo chvareje i pračytaje moj dopis, atrymaŭ patrebnuju infarmacyju i moh krychu źnizić svaju tryvožnaść. Ja adrazu napisała, što adbyvałasia, jakija byli simptomy ci, naadvarot, ich nie było, jaki ałharytm dziejańniaŭ ja prajšła.
Maja parada prostaja: treba być pilnymi, prysłuchoŭvacca da siabie, adsočvać analizy ŭ dynamicy, rabić dadatkovyja abśledavańni, kali jość padazreńni, a časam i bieź ich. Bo lekarka mahła adpuścić mianie jašče na paŭhoda. Kali b nie maje pytańni, dadatkovaha abśledavańnia nie było b.

«Žyć treba tut i ciapier»
— Vy pisali pra mahčymuju praciahłaść žyćcia z ankałahičnym dyjahnazam. Jak chvaroba źmianiła vaša ŭsprymańnie budučyni?
— Budučynia ciapier u tumanie. Heta vielmi balučaje i składanaje pytańnie.
— Ale skažu tak: ja ćviaroza i spakojna ŭsprymaju mahčymyja varyjanty. Ja bačyła, što adbyvałasia z majoj maci, bo ŭ jaje była takaja ž situacyja. Ale jašče padčas pieršaj chvaroby ja zrazumieła dla siabie, što žyć treba tut i ciapier. I heta nie prosta słovy, a ład žyćcia čałavieka, u jakoha moža nie być dalokaj budučyni. Za hetyja try hady remisii ja vypracavała dla siabie takoje staŭleńnie.
Tamu ciapier mnie navat praściej usprymać budučyniu, u tym liku samuju strašnuju. Kali ja zachvareła ŭpieršyniu, dzieci byli zusim maleńkija — im było pa piać hadoŭ. Ciapier im amal dziesiać, i za siamju mnie spakajniej. A heta hałoŭnaje.
Ja liču, što majo žyćcio było dobrym, jarkim, cikavym. U mianie niama adčuvańnia, što ja čahości nie paśpieła abo čahości važnaha nie zrabiła.
Chaču jak maha daŭžej być sa svaimi blizkimi, pieražyć ź imi bolš uražańniaŭ i emocyj, padaryć im stolki lubovi, kolki zmahu, zrabić dziaciej bolš samastojnymi. Heta vielmi važna.
Ja pamiataju svajo dziacinstva: baćku było składana zastavacca adnamu z dvuma dziećmi — sa mnoj i siastroj. Tamu ciapier ja dumaju i pra toje, jak padrychtavać dziaciej da samastojnaha žyćcia.

— Ale jość i asabistaja budučynia, nie tolki siamiejnaja. Niadaŭna ja znoŭ pajšła vučycca. Kali zachvareła ŭpieršyniu, pastupiła ŭ mahistraturu EHU, ale daviałosia kinuć vučobu: ja nie mahła adnačasova pracavać, vučycca i prachodzić chimijaterapiju.
Ciapier ja znoŭ vučusia. Heta nievialiki adukacyjny prajekt, źviazany z adnaŭlalnaj enierhietykaj. Spadziajusia, što paśpieju realizavać siabie i ŭ hetaj halinie. Mnie heta vielmi cikava.
Treba, kab u žyćci zastavałasia žyćcio, a nie adny chvaroby. Tamu ja płanuju praciahvać zajmacca apsajklinham na svajoj asnoŭnaj pracy, ekałahičnymi prajektami ŭ Aljansie «Zialonaja Biełaruś» i adukacyjaj u śfiery adnaŭlalnaj enierhietyki.
Pakul što ničoha kardynalna nie źmianiłasia. Ja budu praciahvać žyć tym žyćciom, jakoje zapłanavała i jakoje ŭ mianie ciapier jość. Mnie ŭ im dobra. A tam pahladzim, mahčyma, stan zdaroŭja ŭniasie niejkija karektyvy
«Dzieciam treba viedać, što adbyvajecca»
— Jak vy z mužam pieražyvali hetyja paŭtara miesiaca čakańnia, pakul paćvierdzicca dyjahnaz? Jak adreahavali dzieci?

— My šmat razmaŭlali. Muž viedaŭ, što takoje moža adbycca, i ja viedała. Viadoma, my nie čakali, što heta adbudziecca tak chutka. Ciapier my abmiarkoŭvajem situacyju. Ja niešta vyvučaju, raskazvaju jamu: jość takija mietady lačeńnia, jość inšyja. Abmiarkoŭvajem toje, što datyčycca siońnia i ciapier: što nam treba rabić zaraz. A jak usio budzie dalej — niejak budzie.
Dzieciam my skazali, što ŭ mamy viarnułasia chvaroba, što, mahčyma, mama budzie ciažka chvareć i čaściej byvać u špitali. Ale heta niapeŭna, bo lačeńnie moža adbyvacca i doma.

My patłumačyli, što im treba vučycca być bolš samastojnymi, bo mama nie zaŭsiody zmoža niešta rabić.
Ja adrazu skazała mužu, što pamiataju siabie ŭ dziacinstvie. Važna, kab dzieci viedali, što adbyvajecca, a nie adčuvali niejki strach, kali darosłyja niešta chavajuć, šušukajucca i nie tłumačać situacyju.
— Vy žyviacie ŭ Litvie. Ci pakryvaje strachoŭka lačeńnie? Ci patrebnaja vam ciapier dapamoha?
— Pakul usie vydatki pakryvaje dziaržaŭnaje strachavańnie Litvy. Jano dastupnaje i ŭciekačam, i ludziam, jakija majuć dazvoł na žycharstva. Usie hetyja hady ja prachodžu čekapy ŭ miascovym instytucie raku, pakul usio biaspłatna.
Ale jość roznyja mietady lačeńnia, jakija nie zaŭsiody pakryvaje dziaržaŭnaja strachoŭka. Heta budzie zaležać ad taho, jak kamisija vyrašyć mianie lačyć i što pryznačyć. Kali spatrebicca, budziem šukać inšyja mahčymaści.
Jość prablema: mahčyma, mnie nie zmohuć zrabić bijapsiju praz składanaje miesca, dzie znachodzicca najbolšy mietastaz. A kali niama bijapsii, vielmi składana padabrać lačeńnie, jakoje budzie efiektyŭnym. Tamu ja ŭžo ciapier vyvučaju alternatyŭnyja mietady. Naprykład, vadkasnuju bijapsiju. Mahčyma, daviadziecca rabić jaje za ŭłasnyja hrošy.
Pakul heta nie takija vialikija sumy, kab źviartacca pa dapamohu. Ale ja vielmi ŭdziačnaja ŭsim, chto padtrymlivaŭ mianie kamientaryjami i prapanovami. Ich było vielmi šmat, u tym liku prapanoŭ dapamahčy ź infarmacyjaj i zborami. Ja viedaju, kudy źviartacca, kali dapamoha spatrebicca.
Dziakuj našym cudoŭnym biełarusam i biełaruskam.
«Ja nie daju sabie pracavać praź siłu»
— Padčas pieršaha lačeńnia vy praciahvali vielmi aktyŭna pracavać, udzielničali ŭ kanfierencyjach, davali intervju. Nakolki važna było dla vas zastavacca zapatrabavanaj i realizoŭvacca ŭ taki składany čas? Ci płanujecie vy tak žyć ciapier?
— Kali ja chvareła ŭpieršyniu, ja sapraŭdy vielmi šmat pracavała. Ciapier baču, što heta było i dobra, i drenna. Dobra, bo praca adciahvała ŭvahu ad prahnozaŭ i chvaroby. Ale ja zusim nie davała sabie adpačyvać. Byli vypadki, kali ja ŭdzielničała ŭ kanfierencyjach abo brała intervju prosta pad kropielnicaj. Liču, što heta niezdarovaja historyja.

Z adnaho boku, ja tady vielmi hareła tym, što rabiła. Ź inšaha — treba ŭličvać abstaviny, u jakich my znachodzilisia. Ja nie mahła dazvolić sabie nie pracavać, bo treba było dapamahać raści dzieciam. A dzieci ŭ emihracyi — heta doraha.
Paźniej ja pierahledzieła svajo staŭleńnie da pracy, chvaroby i ŭłasnaha zdaroŭja. Ciapier praciahvaju pracavać, ale ŭ kamfortnym hrafiku, z mahčymaściu ŭziać balničny, kali jon spatrebicca. Padčas pieršaj chvaroby ŭ mianie takoj mahčymaści ŭvohule nie było.
Pytańni zapatrabavanaści i ambicyj mianie ŭžo daŭno nie cikaviać. Mnie važna, ci toje, što ja rablu, cikava, ci dapamahaje heta mnie maralna. Kali nie — ja prosta nie rablu hetaha.
Ja ŭžo bolš za hod nie pracuju ŭ kadry, znajšła siabie ŭ novaj prafiesii. Mnie kamfortna, cikava, jość impet, ale ciapier ja vielmi bieražliva staŭlusia da siabie. Tak budu stavicca i da pracy ŭ bližejšy čas.
— Raskažycie pra vašu novuju pracu ź vintažnym adzieńniem.
— Pavodle kantrakta ja nie maju mahčymaści vielmi šmat raskazvać pra hetuju pracu, ale mahu padzialicca tym, što dazvolena.
Jość vialiki chołdynh Humana. Heta nie tolki vintažnaje adzieńnie, ale ŭvohule sekand-chend. Ja ŭžo paŭtara hoda tam pracuju i zajmajusia apsajklinham adzieńnia (heta pierapracoŭka starych, niepatrebnych abo ŭžyvanych rečaŭ u novyja vyraby, jakija majuć bolšuju kaštoŭnaść abo lepšuju jakaść, — RS).

Jość takaja kalekcyja — Grunge. Heta rokierskaje, moładzievaje adzieńnie. Kali havorka pra sekand-chend i vintaž, traplajucca vielmi krutyja rečy, ale časam z defiektami. Abo rečy sami pa sabie nie nastolki cikavyja i jarkija. Maja praca — dać im druhoje žyćcio.
Ja zajmajusia łapikavym šyćciom — šyju na mašyncy i rukami, farbuju rečy, vypraŭlaju niejkija defiekty. Naprykład, kali reč dobraja, ale na joj jość plama, možna prydumać, jak heta abyhrać.
Tut treba vielmi šmat fantazii, i mnie heta nadzvyčaj padabajecca. Inšyja supracoŭniki adbirajuć adzieńnie, jakoje moža padyści da kalekcyi, kiraŭnik hladzić, ci hetyja rečy adpaviadajuć zadumcy, a potym ja ź imi pracuju, kab atrymałasia niešta cikavaje.
Mianie vielmi raduje, što hetaja kalekcyja pradajecca ŭ niekalkich jeŭrapiejskich krainach. Apošniuju partyju ŭ Bielhii, jak mnie kazali, raspradali ŭsiaho za dźvie hadziny. Heta značyć, toje, što ja rablu, zapatrabavana. I mianie heta vielmi raduje..
«Mnie važna jak maha daŭžej być ź blizkimi»
— Ankałahičny dyjahnaz prymušaje mnohich ludziej pieraasensoŭvać, što važna, a što nie. Jakija ciapier vašy pryjarytety?

— Dla mianie ŭžo daŭno hałoŭnyja maje blizkija — muž i dzieci. Heta samaje hałoŭnaje, što ja maju, toje, što lublu i kachaju. Ciapier dla mianie važna zrabić usio mahčymaje, kab być ź imi jak maha daŭžej. I pažadana ŭ maksimalna narmalnym stanie, kab kłapacicca pra ich, pravodzić razam čas.
Chočacca taksama padrychtavać niejki padmurak dla dziaciej. Navat u samym lepšym vypadku jany jašče buduć niedastatkova darosłymi. Tamu hałoŭnaje — zrabić niešta, kab im było dobra. Ja baču ŭ hetym sens svajho dalejšaha žyćcia.
— Ci zakranajuć vas ciapier sprečki i kanflikty ŭ sacsietkach?

— Ja, viadoma, saču za hetym, ale nie baču sensu ŭsio heta kamientavać. U kožnaha svoj pohlad na situacyju. Ja staju na tym, što Biełaruś pavinna być volnaj, palitviaźni pavinny vyjści na volu, režym Łukašenki pavinien syści, a novaja Biełaruś budzie cudoŭnaj krainaj. Biełarusy, jakija źjechali, kali jany hetaha chočuć, pavinny mieć mahčymaść viarnucca na radzimu.
Voś na hetym ja staju. A šlach, jakim my ŭsie da hetaha pryjdziem, mnie zdajecca, budzie naradžacca ŭ pracesie. Heta my ciapier i bačym.
Ja liču, što ŭsio, što mahła zrabić sa svajho boku dla novaj Biełarusi, na hety momant zrabiła. Što jašče zmahu, budu rabić: danaty, infarmacyjnaja padtrymka.
«Recydyŭ adbyvajecca nie va ŭsich»
— Što b vy paraili ludziam, jakija atrymali ankałahičny dyjahnaz, a taksama tym, chto baicca zachvareć na rak?
— Tym, chto chvareje, ja chaču pažadać chutkaj i doŭhaj remisii. Možna žadać mocy, ale heta takoje pažadańnie… Ja žadaju, kab pobač byli ludzi, jakija padtrymlivajuć, i kab byŭ resurs — u kožnaha jon rozny. Kab chapiła resursu prajści praz usio heta i pryjści da chutkaj i doŭhaj remisii.

I jašče vielmi važna pamiatać: recydyŭ, jak u majoj situacyi, zdarajecca nie va ŭsich. Heta zusim nie aznačaje, što abaviazkova adbudziecca i z vami. Naprykład, u majoj siamji ja šostaja žančyna z rakam. I ŭ dźviuch maich svajačak recydyvu niama ŭžo 30 hadoŭ.
Tamu pamiatajcie, što ŭsio indyvidualna. Važna rabić toje, što možaš, i nie apuskać ruki. Žyćcio, kolki b jaho ni było, cudoŭnaje.
Kamientary