Što znajšli ŭ viaźnicy Kreŭskaha zamka, dzie ŭ 1382‑m zadušyli Kiejstuta? Jana była pachavanaja pad zavałami paśla šturmu Śvidryhajły amal 600 hadoŭ
Maštabnyja raskopki ŭ Kniaskaj viežy Kreŭskaha zamka dazvolili archieołaham dajści da ŭzroŭniu sutareńniaŭ, jakija apynulisia pad zavałami 593 hady tamu. Śpiecyjalisty vyjavili nie tolki dakładnyja abrysy turmy vialikaha kniazia Kiejstuta, ale i novyja architekturnyja detali i frahmienty rośpisaŭ z vyjavami ludziej.

Jak my pisali raniej, u Kreŭskim zamku idzie aktyŭnaja faza vyvučeńnia cokalnaha jarusa hałoŭnaha danžona.
Siońnia vyšynia hetaj viežy — 17,5 mietra, choć da pačatku Pieršaj suśvietnaj vajny jana ŭzvyšałasia na 25 mietraŭ. Unutry hetaj viežy amal 10 hadoŭ idzie pastupovaja rasčystka zavałaŭ. Masiŭ cehły i kamianioŭ abrynuŭsia ŭnutr sutareńniaŭ u 1433 hodzie padčas šturmu zamka vojskami kniazia Śvidryhajły. Z taho času nižni ŭzrovień zastavaŭsia zakansiervavanym pad šmatmietrovym płastom budaŭničaha śmiećcia. Ciapier, jak pakazvajuć kadry ANT, hety płast śmiećcia narešcie źniaty.
Pradušyna dla ŭviaźnienaha kniazia
Zhodna ź letapisnaj tradycyjaj, mienavita na nižnim jarusie Kniaskaj viežy letam 1382 hoda trymali ŭ pałonie vialikaha kniazia Kiejstuta, u toj čas jak jaho syn Vitaŭt znachodziŭsia ŭ vierchnich pakojach, adkul zdoleŭ uciačy. Dahetul dakładnaje miescaznachodžańnie turmy zastavałasia pradmietam tearetyčnych rekanstrukcyj, ale raskopki prajaśnili situacyju.

Siarod inšaha daśledčyki adkapali hatyčnuju arku ŭ interjery viežy. Pavodle acenki historykaŭ, heta z vysokaj dolaj imaviernaści i jość tyja samyja dźviery, praź jakija zabojcy, jakija dziejničali ŭ intaresach Jahajły, zajšli ŭ pamiaškańnie, kab zadušyć Kiejstuta.
Jašče adna znachodka — nievialikaja vientylacyjnaja adtulina-pradušyna ŭ ścianie cokalnaha jarusa. Jak adznačaje Aleh Dziarnovič, praź jaje ŭ sutareńni traplała minimalnaja kolkaść śviatła i pastupaŭ kisłarod. Historyk ličyć, što mienavita hetaje śviatło bačyŭ uviaźnieny kniaź i mienavita hetym pavietram jon dychaŭ u apošnija dni žyćcia.
Rośpisy vizantyjskaj tradycyi

Razam z rasčystkaj architekturnych elemientaŭ archieołahi praciahvajuć dastavać z-pad zavałaŭ frahmienty fresak XIV stahodździa. Kali raniej paviedamlałasia tolki pra ahulnuju kolkaść artefaktaŭ (kala dźviuch tysiač u Hrodnie i stolki ž u Minsku) i ich suviaź z arciellu majstroŭ, jakija mahli pryjechać z Uljanaj Ćviarskoj, to ciapier źjaviłasia mahčymaść razhledzieć śpiecyfiku rośpisaŭ.

Dziarnovič pakazaŭ kankretnyja ŭzory. Akramia čakanych frahmientaŭ z hieamietryčnym arnamientam, daśledčyki znajšli kavałki tynkoŭki ź biełymi kropkami.
Hetyja biełyja kropki, jak viadoma pa inšych rośpisach, źjaŭlajucca ničym inšym jak častkaj adzieńnia. A vyjavy adzieńnia ŭ svaju čarhu paćviardžajuć najaŭnaść u zamku nie tolki dekaratyŭnych, ale i antrapamorfnych siužetaŭ u azdableńni viežy. Raniej u viežy znachodzili frahmienty rośpisaŭ z častkami cieła, naprykład, z vokam.
Poŭnuju karcinu rośpisaŭ płanujuć adnavić z dapamohaj štučnaha intelektu, jaki pavinien praanalizavać adskanavanyja frahmienty i skłaści ich u adzinuju kampazicyju.
Čytajcie taksama: U Pampiejach adnavili rośpis sklapieńniaŭ, jakich nie isnuje ŭžo dva tysiačahodździ
Pašyreńnie muziejnaj prastory
Jak paviedamiła načalnica adździeła kultury Smarhonskaha rajvykankama Taćciana Ražava, archieołahi vyjavili reštki padmurkaŭ halerei, jakaja była pabudavanaja ŭzdoŭž usioj zamkavaj ściany. Ciapier na hetych histaryčnych padmurkach płanujuć uznavić budynak, dzie raźmieścicca muziejnaje pamiaškańnie, a taksama zały dla lekcyj i źmiennych vystaŭ. Pobač, na miescy kolišniaj treciaj viežy zamka, budzie zakansiervavany archieałahičny raskop.

Akramia padmurkaŭ halerei, zamkavaha mosta i rova, na terytoryi dvara znajšli padmurak zamkavaj kuchni. Zhodna z normami Vieniecyjanskaj chartyi, zachavanaść aŭtentyčnaha padmurka daje padstavy dla dalejšaha adnaŭleńnia samoj pabudovy pad dacham.
Dla razumieńnia taho, jak moža vyhladać finalny vynik doŭhaterminovaj pracy ŭ Krevie, varta źviarnuć uvahu na Miednicki zamak u Litvie. Hetaja cytadel, pabudavanaja ŭ tuju ž epochu i padobnaja pavodle architekturnych rašeńniaŭ, užo prajšła etap maštabnaj restaŭracyi i demanstruje prykład stylizacyi pad daŭninu. Kreŭski zamak idzie anałahičnym šlacham, dzie kožny źniaty płast hruntu ŭdakładniaje prajektnuju dakumientacyju.
«Naša Niva» — bastyjon biełaruščyny
PADTRYMAĆ-
Udzielničali ŭ paŭstańniach, byli ekzatyčnymi słuhami i navat ratavali mahnataŭ ad daŭhoŭ. Kim byli afrykancy ŭ VKL i Rečy Paspalitaj?
-
Mahiloŭ, Viciebsk i Homiel udałosia dałučyć da BSSR tolki tamu, što Maskva takim čynam chacieła spakusić Zachodniuju Biełaruś — apublikavanyja dakumienty
-
Zamiest pareštkaŭ Vitaŭta za ścianoj Vilenskaj katedry znajšli tolki kuču kamianioŭ. Ale ŭłady Litvy hatovyja vydatkavać na praciah pošukaŭ jašče 1,5 miljona jeŭra
Kamientary