Jak Džensen Chuanh adkryŭ Kitaju abvodnuju darohu da ŭdziełu ŭ ŠI-honcy
Pakul ułady ZŠA aficyjna abmiažoŭvali dostup Kitaja da pieradavych mikraschiem, kiraŭnik Nvidia Džensen Chuanh znajšoŭ sposab zachavać kitajskich klijentaŭ i zarablać na ich miljardy. Ale ŭsio heta, piša The Wall Street Journal, davała ŭ ruki kitajskich kamunistaŭ samyja pieradavyja technałohii.

Jašče niekalki hadoŭ tamu Nvidia była viadomaja najpierš jak vytvorca hrafičnych čypaŭ dla videahulniaŭ, a hienieratyŭny štučny intelekt zastavaŭsia pieravažna śfieraj daśledavańniaŭ. Usio źmianiłasia pry kancy 2022 hoda, kali źjaŭleńnie ChatGPT vyklikała sapraŭdny bum štučnaha intelektu. Dla navučańnia mahutnych niejrasietak spatrebilisia vielizarnyja vyličalnyja resursy, i pradukcyja Nvidia apynułasia ŭ centry novaj technałahičnaj honki.
Ale amal adnačasova ZŠA pačali abmiažoŭvać ekspart pieradavych čypaŭ u Kitaj. Vašynhton imknuŭsia nie dapuścić, kab kitajskija kampanii atrymali dostup da najmahutniejšaha amierykanskaha abstalavańnia.
Džensen Chuanh nie padzialaŭ padychodu amierykanskich uładaŭ. Jon ličyŭ, što zabarony tolki padšturchnuć Kitaj da stvareńnia ŭłasnych čypaŭ i dapamohuć kankurentam Nvidia, najpierš Huawei. Na jaho dumku, dla ZŠA było vyhadniej zachavać zaležnaść kitajskich raspracoŭščykaŭ ad amierykanskaha abstalavańnia, čym całkam addavać hety rynak miascovym vytvorcam.
Kiraŭnik Nvidia aktyŭna pierakonvaŭ administracyju Donalda Trampa źmiakčyć ekspartnyja abmiežavańni. Jon naładziŭ dobryja adnosiny z prezidentam i dabivaŭsia mahčymaści pradavać Kitaju bolš mahutnyja čypy, ale damahčysia svabodnych pastavak najnoŭšaha abstalavańnia tak i nie zdoleŭ.
Zatoje znajšoŭsia inšy šlach, jaki dazvoliŭ zachavać kitajskich klijentaŭ biez pramoha ekspartu čypaŭ u KNR.
Čypy zastajucca ŭ Małajzii, a pracujuć na Kitaj
Kab navučać vialikija madeli štučnaha intelektu, patrebnyja tysiačy mahutnych čypaŭ, abjadnanych u adnu vyličalnuju sistemu. Adnak samim raspracoŭščykam nieabaviazkova znachodzicca pobač ź siervierami. Jany mohuć karystacca ich mahutnaściami dystancyjna, navat ź inšaj krainy.
Mienavita hetuju mahčymaść vykarystoŭvajuć kitajskija technałahičnyja kampanii. Zamiest taho kab uvozić zabaronienyja amierykanskija čypy ŭ Kitaj, jany arandujuć vyličalnyja mahutnaści ŭ data-centrach za miažoj, najpierš u Paŭdniova-Uschodniaj Azii. Abstalavańnie fizična znachodzicca, naprykład, u Małajzii, ale pracuje na patreby kitajskich raspracoŭščykaŭ.
Takaja schiema nie abaviazkova parušaje amierykanskija praviły. Abmiežavańni byli nakiravanyja najpierš na ekspart samich čypaŭ u Kitaj, a nie na dystancyjnaje vykarystańnie abstalavańnia, raźmieščanaha ŭ inšych krainach.
Asabliva spryjalnyja ŭmovy dla hetaha biznesu skłalisia ŭ mai 2025 hoda, kali administracyja Donalda Trampa admianiła raspracavany za Džo Bajdenam płan abmiežavańnia pastavak pieradavych čypaŭ u šerah krain. Novyja praviły paabiacali padrychtavać, ale za nastupnyja paŭtara hoda tak i nie ŭviali.
U vyniku Paŭdniova-Uschodniaja Azija pieratvaryłasia ŭ adzin z hałoŭnych centraŭ takich vyličeńniaŭ. Asabliva chutka data-centry budujucca ŭ Małajzii, jakaja ŭžo załučyła ŭ hetuju halinu bolš za 34 miljardy dalaraŭ inviestycyj. Značnuju častku popytu na ich pasłuhi zabiaśpiečvajuć kitajskija kampanii.
Naprykład, sinhapurskaja Aolani Cloud, jakaja supracoŭničaje z Nvidia, pryciahnuła finansavańnie dla zakupki sierviernaha abstalavańnia ŭ Małajzii prykładna na 2,5 miljarda dalaraŭ. Jaje hałoŭny klijent — ByteDance, uładalnica TikTok, jakaja imkniecca dahnać amierykanskich kankurentaŭ u raspracoŭcy štučnaha intelektu.
Tak vakoł Nvidia sfarmavałasia cełaja sietka azijackich kampanij, jakija zakuplali amierykanskija čypy i zarablali na pieradačy ich vyličalnych mahutnaściaŭ klijentam z Kitaja.
Jak u hetaj historyi źjaviłasia Elis Chuanh
Adnoj z takich kampanij stała sinhapurskaja Megaspeed, źviazanaja z Elis Chuanh. Pavodle krynic The Wall Street Journal, Elis i jaje dziełavyja partniory skarystalisia asabistymi suviaziami z kiraŭnikom Nvidia, kab Megaspeed atrymała status partniora kampanii ŭ śfiery vobłačnych vyličeńniaŭ.
Heta byŭ nie prosta farmalny status. Partniorskaja prahrama Nvidia faktyčna — heta koła kampanij, jakim Chuanh addavaŭ pieravahu pry raźmierkavańni deficytnych čypaŭ dla štučnaha intelektu. Kab trapić u jaho, treba było pakazać najaŭnaść bujnoha klijenta, hatovaha arandavać vyličalnyja mahutnaści. U vypadku Megaspeed takim klijentam była kitajskaja Alibaba.
Adnak ciapier The Wall Street Journal vyjaviła novyja abstaviny dziejnaści Megaspeed. Z dakumientaŭ, jakija atrymali žurnalisty, vynikaje, što z sakavika 2024‑ha da červienia 2025 hoda kampanija arhanizavała zakazy na pastaŭku kitajskim pakupnikam pieradavych čypaŭ Nvidia amal na 12 miljardaŭ dalaraŭ.
Havorka išła pra niekalki sotniaŭ tysiač čypaŭ, u tym liku takich, ekspart jakich u Kitaj ZŠA imknulisia zabaranić. Pry hetym dakumienty nie dazvalajuć vyznačyć, kolki abstalavańnia sapraŭdy było pastaŭlena i adkul jano pastupiła. Tamu pakul nielha śćviardžać, što ŭsie hetyja čypy niezakonna trapili ŭ Kitaj.
Megaspeed admaŭlaje parušeńni i śćviardžaje, što jaje dziejnaść adpaviadaje amierykanskim ekspartnym praviłam. Kampanija taksama paviedamiła, što pryciahnuła niezaležnych jurystaŭ dla ŭnutranaha rasśledavańnia. Pavodle jaje zajavy, Elis Chuanh pakinuła kampaniju ŭ žniŭni 2025 hoda.
Ciapier Vašynhton moža pierakryć abychodny šlach
Skandał, jaki pryvioŭ da adstaŭki Džensena Chuanha, pastaviŭ pad pahrozu nie tolki jaho karjeru, ale i ŭsiu sistemu adnosin Nvidia z azijackimi partniorami. U Vašynhtonie ŭzmacnilisia patrabavańni zakryć mahčymaści, praź jakija kitajskija kampanii praciahvajuć atrymlivać dostup da najnoŭšych amierykanskich čypaŭ.
Pavodle krynic The Wall Street Journal, Ministerstva handlu ZŠA rychtuje praviły, jakija mohuć raspaŭsiudzić dadatkovyja abmiežavańni na Małajziju, Indanieziju i Sinhapur. Ekspart samych mahutnych čypaŭ Nvidia ŭ hetyja krainy prapanujecca dazvalać tolki pavodle śpiecyjalnych licenzij. Adna z umoŭ — zabarona pradastaŭlać ich vyličalnyja mahutnaści kitajskim klijentam.
Pry hetym sama Nvidia pačała abmiažoŭvać suviazi svaich zamiežnych partnioraŭ z Kitajem jašče da skandału. Pavodle surazmoŭcaŭ žurnalistaŭ, kampanija patrabavała, kab dola kitajskich klijentaŭ u biznesie niekatorych partnioraŭ nie pieravyšała 30-49%. Hetyja abmiežavańni, adnak, nie byli zamacavanyja ŭ kantraktach.
Małajzijskija ŭłady taksama zajavili, što nie dazvolać vykarystoŭvać krainu dla abychodu amierykanskich ekspartnych pravił. Jany pačali praviarać dziejnaść Megaspeed i jaje miascovaha padraździaleńnia na pradmiet mahčymych niezakonnych pastavak abstalavańnia ŭ inšyja krainy.
Dla data-centraŭ Paŭdniova-Uschodniaj Azii heta aznačaje surjoznuju niavyznačanaść. Miljardy dalaraŭ užo ŭkładzienyja ŭ budaŭnictva abjektaŭ, raźličanych na vielizarny popyt z boku Kitaja. Kali Vašynhton zakryje mahčymaść dystancyjna karystacca pieradavymi amierykanskimi čypami, značnaja častka hetaha popytu moža źniknuć.
A Chuanh, jaki hadami pierakonvaŭ amierykanskija ŭłady, što zachavańnie kitajskich klijentaŭ u intaresach samich ZŠA, ciapier užo nie ŭznačalvaje kampaniju, jakaja zrabiła taki biznes mahčymym.
Ciapier čytajuć
«Dajcie kruhłuju sumu i hod — budzie vam luby šedeŭr Mikiełandžeła!» Ułady zapatrabavali pierarabić «Bychaŭskuju madonnu». Aŭtar padtočvaje jaje bałharkaj
«Dajcie kruhłuju sumu i hod — budzie vam luby šedeŭr Mikiełandžeła!» Ułady zapatrabavali pierarabić «Bychaŭskuju madonnu». Aŭtar padtočvaje jaje bałharkaj
Dyrektar Viciebskaha centra sučasnaha mastactva Andrej Duchoŭnikaŭ pierajechaŭ u Sierbiju — jon raskazaŭ pra danosy ŭ kultury, nieadukavanaść ministraŭ i čyj ža Šahał
Kamientary